Hết thời hạn thuê vẫn cố tình không trả
Ngày 13-6-2003, Công ty TNHH Quốc tế Sao Bắc (Công ty Sao Bắc) và Công ty TNHH Hoài Nam (Công ty Hoài Nam) được UBND tỉnh cho phép thuê đất tại phường Bãi Cháy, TP Hạ Long (Quyết định số 1831/QĐ-UBND) để hoạt động sản xuất kinh doanh. Cụ thể, Công ty Sao Bắc được thuê 17.982,9m2, trong đó 1.696,1m2 là phần diện tích đất thuê 50 năm, 16.286,8m2 là diện tích đất thuê 5 năm. Mục đích thuê đất để xây dựng kho bãi hàng hoá. Nhưng trong quá trình triển khai Công ty Sao Bắc đã đổ lấn trái phép ngoài ranh giới được thuê 4.878,0m2. Công ty Hoài Nam được thuê 8.145,3m2 với mục đích xây dựng bến bốc gỗ tạm, doanh nghiệp này cũng đổ lấn trái phép ngoài ranh giới được thuê 5.563,1m2. Trong quyết định của UBND tỉnh, tại Điều 1 đã ghi rõ: “Thời gian sử dụng đất cho thuê hàng năm, không xây dựng công trình, tuân thủ các quy định về cảnh quan môi trường, khi Nhà nước có nhu cầu sử dụng sẽ thu hồi không được bồi thường, tự tháo dỡ trả lại mặt bằng”. Thời hạn cho thuê đối với hai công ty trên là 5 năm. Như vậy những phần diện tích đất được thuê của 2 doanh nghiệp này đã hết hạn hợp đồng thuê kể từ năm 2009.
Năm 2010, UBND tỉnh đã có Quyết định số 210/QĐ-UBND, thu hồi đất cho thuê của hai Công ty trên và giao cho UBND TP Hạ Long bồi thường, GPMB để thực hiện Dự án xây dựng Cảng tổng hợp thuộc hệ thống Cảng Cái Lân. Theo đó, diện tích thu hồi đối với Công ty Hoài Nam là 13.708,4m2 (trong đó 8.145,3m2 được UBND tỉnh cho thuê có thời hạn 5 năm làm bến bốc gỗ tạm thời, 5.563,1m2 sử dụng ngoài ranh giới được thuê), không được bồi thường. Về phía Công ty Sao Bắc có tổng diện tích thu hồi 22.860,9m2 (bao gồm: 16.286,8m2 là diện tích đất thuê hàng năm theo Quyết định số 1831, ngày 13-6-2003 của UBND tỉnh; 1.696,1m2 là một phần diện tích đất thuê 50 năm theo Quyết định số 2098, ngày 1-7-2002 và 4.878,0m2 là diện tích đất lấn trái phép ngoài ranh giới được thuê).
Tuy nhiên, kể từ khi UBND tỉnh có quyết định thu hồi đất, hai Công ty trên đồng loạt có đơn khiếu nại với nội dung: Không đồng ý với QĐ 210 của UBND tỉnh về thu hồi đất; UBND tỉnh cho phép thực hiện Dự án Cảng tổng hợp của Công ty CP Cảng và Vận tải Lilama tại khu vực khu công nghiệp Cái Lân là không đúng trình tự và phù hợp với quy hoạch; đề nghị xem xét năng lực của Công ty CP Cảng và Vận tải Lilama.
Cơ quan chức năng nói gì?
Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, ông Nguyễn Hữu Nhã, Giám đốc Trung tâm Phát triển Quỹ đất TP Hạ Long cho biết, Công ty Sao Bắc và Công ty Hoài Nam đều đã hết thời hạn thuê đất. Nhưng khi Nhà nước thu hồi đã có thái độ bất hợp tác, ngăn cản không cho tổ công tác vào kiểm đếm, gây nhiều khó khăn cho công tác GPMB. Đồng thời hai Công ty này liên tục làm đơn khiếu nại lên các cấp có thẩm quyền của tỉnh gây khó khăn cho chính quyền trong quá trình GPMB thực hiện dự án. Căn cứ điểm a, khoản 6, khoản 10 Điều 38; khoản 1 Điều 40 Luật Đất đai năm 2003 thì việc UBND tỉnh ban hành Quyết định thu hồi đất số 210/QĐ-UBND là đảm bảo thủ tục theo đúng quy định của pháp luật.
Ông Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường cũng khẳng định: Tại Điều 38, Điều 40, Luật Đất đai năm 2003 nêu rõ, Nhà nước thực hiện việc thu hồi đất để sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế trong trường hợp đầu tư xây dựng khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu kinh tế và các dự án đầu tư lớn theo quy định của Chính phủ. Như vậy việc UBND tỉnh ban hành Quyết định thu hồi đất số 210/QĐ-UBND là đúng quy định vì khu vực này nằm trong diện tích Khu công nghiệp Cái Lân đã được Thủ tướng Chính phủ cho phép tại Quyết định số 578/TTg ngày 25-7-1997 và theo Quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/2.000 Khu công nghiệp Cái Lân được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 22/QĐ-UBND ngày 7-1-2010.
Về nội dung kiến nghị “UBND tỉnh cho phép thực hiện Dự án Cảng tổng hợp của Công ty CP Cảng và Vận tải Lilama tại khu vực khu công nghiệp Cái Lân là không đúng trình tự và phù hợp với quy hoạch”, đại diện Sở Xây dựng có ý kiến như sau: Căn cứ đồ án điều chỉnh quy hoạch chung TP Hạ Long đến năm 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 250/2003/QĐ-TTg ngày 20-11-2003, địa điểm lập quy hoạch cảng tổng hợp thuộc hệ thống Cảng Cái Lân, TP Hạ Long của Công ty CP Cảng và Vận tải Lilama được xác định là đất Cảng. Dự án đã được UBND tỉnh đồng ý chủ trương, chấp thuận địa điểm, phù hợp với định hướng quy hoạch tổng thể khu vực được duyệt.
Nội dung hai công ty đề nghị được bồi thường, hỗ trợ khi bị thu hồi đất (theo báo cáo của hai công ty, nguồn gốc đất UBND tỉnh cho thuê từ năm 2003 là mặt nước và đầm lầy do họ tự bỏ kinh phí ra để san lấp, tôn tạo mặt bằng vì vậy phải được đền bù). Tuy nhiên, trao đổi với phóng viên, đồng chí Đào Xuân Đan, Chủ tịch UBND TP Hạ Long cho biết: TP Hạ Long đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ đối với Công ty Hoài Nam. Trong đó, phần diện tích 8.145,3m2 được UBND tỉnh cho thuê tạm có thời hạn 5 năm không được bồi thường về đất, vì trong QĐ số 3660/QĐ-UB của UBND tỉnh có ghi: Quản lý sử dụng đất theo đúng Luật Đất đai và các quy định khác của pháp luật. Khi thi công phải có biện pháp đảm bảo vệ sinh môi trường, không cho đất tràn ra biển, không xây dựng các công trình kiên cố, khi Nhà nước thu hồi không được đền bù. Công tôn tạo vào đất do UBND TP Hạ Long xem xét hỗ trợ cụ thể theo quy định của pháp luật. Riêng phần diện tích 5.563,1m2 là đất lấn chiếm nên không được bồi thường. Tương tự các quy định bồi thường đối với Công ty Sao Bắc cũng giống như Công ty Hoài Nam.
Được biết TP Hạ Long đã nhiều lần mời Công ty Sao Bắc và Công ty Hoài Nam đến làm việc nhưng hai doanh nghiệp này không đến hoặc cử người không đủ thẩm quyền đến làm việc và không ký biên bản. Trong quá trình tìm hiểu, chúng tôi đã nhận được phản ánh của một số người dân đề nghị cơ quan chức năng làm rõ việc hai Công ty Sao Bắc và Hoài Nam đã sử dụng diện tích đất được thuê sai mục đích. Các Công ty này đều cho đơn vị khác thuê lại phần lớn diện tích được thuê để thu lợi, trong khi không có chức năng cho thuê lại đất.
Nội dung hai Công ty đề nghị xem xét năng lực của Công ty CP Cảng và Vận tải Lilama, lãnh đạo Sở Kế hoạch và Đầu tư khẳng định: Thời điểm thoái vốn, Tổng Công ty lắp máy Việt Nam chỉ chiếm 15% vốn điều lệ trong tổng số vốn điều lệ của Công ty CP Cảng và Vận tải Lilama. Vì vậy việc Tổng Công ty lắp máy Việt Nam xin thoái vốn ra khỏi Công ty CP Cảng và Vận tải Lilama không ảnh hưởng đến mọi hoạt động của công ty này.
Để giải quyết dứt điểm vụ việc, ngày 9-4-2013, UBND tỉnh đã tổ chức buổi họp, đối thoại để trả lời khiếu nại của hai Công ty Hoài Nam và Sao Bắc. Tại buổi đối thoại, đồng chí Đỗ Thông, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh đã kết luận: Trên cơ sở các tài liệu, báo cáo của các sở, ngành và địa phương đã khẳng định việc quy hoạch cảng là đúng phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ, của UBND tỉnh tại khu vực, vị trí trên. Quá trình thực hiện phê duyệt của UBND tỉnh đã dựa trên kết quả nghiên cứu, thẩm định của Sở Xây dựng, UBND TP Hạ Long về quy hoạch cảng nước sâu là phù hợp và đúng quy định. Về khiếu nại QĐ 210 của UBND tỉnh cả hai công ty đều đã được Sở TN&MT trả lời bằng văn bản; trình tự, quy trình, thủ tục GPMB đều được TP Hạ Long công khai quy hoạch, thực hiện đúng quy trình.
Việc hai Công ty Hoài Nam, Sao Bắc đã hết thời hạn thuê đất, mặc dù UBND tỉnh đã có quyết định thu hồi nhưng vẫn cố tình không trả, gây khó dễ cho chính quyền là điều không thể chấp nhận được. UBND tỉnh cần có biện pháp xử lý kiên quyết đối với các doanh nghiệp cố tình vi phạm hợp đồng làm ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển chung.
Bảo An
