Đã nhiều năm nay, các hộ dân khu vực bám đường Đặng Bá Hát (gồm 8 tổ dân khu 1 và 2 tổ dân khu 2) thuộc phường Hồng Gai, TP Hạ long luôn bức xúc vì đất đã được cấp quyền sử dụng nhưng muốn sửa chữa, xây dựng nhà ở lại không được cấp thẩm quyền cho phép.
Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, hiện nay đa phần các căn nhà ở đây đều được xây dựng từ những năm 1975-1980, nhiều gia đình đông người, có 3-4 thế hệ cùng sống chung trong những căn nhà cấp 4 chật hẹp, vô cùng bất tiện. Thực tế, đã có một số hộ phải đi sơ tán vào mùa mưa, do nhà ở xuống cấp trầm trọng, không đảm bảo an toàn. Cũng do đây là khu vực bám sườn đồi, độ dốc cao, tường nhà cũ nát, việc sửa chữa nhỏ khó có thể đảm bảo an toàn, trong khi đó nếu nhà cửa bị sụp đổ thì thiệt hại về người và tài sản là rất lớn nên nhu cầu xây dựng mới của các hộ dân ở đây rất cao.
Theo ông Hoàng Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND phường Hồng Gai: Mặc dù nhà ở không đảm bảo an toàn nhưng người dân cũng không được cấp phép xây dựng mới bởi quy hoạch xây dựng chi tiết tại khu vực này chưa được phê duyệt. Điều này không chỉ khó khăn cho người dân trong quá trình sinh hoạt, ổn định đời sống mà còn gây nhiều khó khăn cho địa phương trong công tác quản lý các hoạt động xây dựng tại khu vực này. Do nhu cầu bức thiết về nhà ở, một số hộ dân mặc dù không được cấp phép nhưng vẫn tiến hành sửa chữa, xây dựng nhà ở. Chỉ tính trong 3 năm qua (2010-2012), phường Hồng Gai đã lập biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực hoạt động xây dựng gần 15 trường hợp, các hộ cũng đã chấp hành nộp phạt vào ngân sách Nhà nước.
Tại các buổi tiếp xúc với đại biểu HĐND tỉnh, HĐND thành phố, cử tri cũng đã nhiều lần đề nghị các cấp có thẩm quyền sớm phê duyệt quy hoạch chi tiết khu vực này để nhân dân có nhu cầu sửa chữa, xây dựng nhà ở được cấp phép theo quy định, tránh tình trạng vì nhu cầu chính đáng mà người dân buộc phải vi phạm các quy định của Nhà nước.
Theo các quy định của pháp luật xây dựng, điều kiện cấp phép xây dựng công trình ở đô thị phải phù hợp với quy hoạch xây dựng chi tiết được phê duyệt, mục đích sử dụng đất, mục tiêu đầu tư, tuỳ thuộc vào quy mô, tính chất, địa điểm xây dựng, công trình còn phải đảm bảo các quy định về chỉ giới đường đỏ, chỉ giới xây dựng, thiết kế đô thị… Đối với các công trình xây dựng không có giấy phép xây dựng nhưng đủ điều kiện được cấp giấy phép xây dựng thì phải đình chỉ xây dựng công trình và làm thủ tục xin cấp phép xây dựng trong thời gian 60 ngày. Quá thời hạn trên mà chủ đầu tư không có giấy phép xây dựng thì công trình sẽ bị cưỡng chế phá dỡ theo quy định của pháp luật. Nhưng thực tế có thể thấy, dù có gia hạn thêm thời gian xin cấp phép thì người dân ở khu vực này cũng không thể xin được giấy phép xây dựng. Bởi vì quy hoạch chưa được phê duyệt nên các cơ quan chức năng không đủ điều kiện, căn cứ để cấp phép.
Ngày 18-9-2012, UBND phường Hồng Gai cũng đã có công văn số 168/UBND đề nghị UBND TP Hạ Long sớm hoàn thiện, trình các cấp phê duyệt Quy hoạch chi tiết đường dẫn lên cầu Bãi Cháy. Trong thời gian Quy hoạch chi tiết chưa được phê duyệt, UBND phường đề nghị thành phố có cơ chế tạm thời tạo điều kiện cho nhân dân khu phố 1, phường Hồng Gai được sửa chữa, xây dựng lại nhà ở theo đúng quy định. Do vậy, việc vi phạm trật tự xây dựng tại khu vực này không chỉ là lỗi riêng của người dân mà cũng do một phần lỗi khách quan từ phía các cơ quan chức năng của Nhà nước.
Được biết, hiện nay đồ án quy hoạch hai bên đường dẫn lên cầu Bãi Cháy đã được Sở Xây dựng thẩm định và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Như vậy, ước mơ của các hộ dân khu vực bám đường Đặng Bá Hát được chính quyền cấp phép sửa chữa, xây dựng nhà ở mới theo đúng quy định của pháp luật đang trở thành hiện thực.
Thanh Hoa