Thực hiện chỉ đạo của T.Ư, tỉnh, huyện Đông Triều đã xây dựng kế hoạch, thành lập BCĐ, tổ giúp việc BCĐ tổ chức lấy ý kiến nhân dân về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 huyện. BCĐ phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên, tổ chức hội nghị quán triệt, triển khai lấy ý kiến nhân dân tới các cơ quan, đơn vị, các chi, đảng bộ, các xã, thị trấn trong huyện. BCĐ huyện đã ban hành nhiều công văn, chỉ đạo các phòng, ban liên quan và cơ sở tăng cường công tác thông tin tuyên truyền để nhân dân biết, tham gia tích cực. Đến thời điểm này, 100% các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể, xã, thị trấn, thôn, khu phố trên địa bàn huyện đã tổ chức được 400 hội nghị, với trên 28.000 lượt người tham dự và đã có gần 8.500 ý kiến tham gia vào Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992.
Theo đồng chí Trần Chiến Thắng, Phó Chủ tịch HĐND, Trưởng BCĐ tổ chức lấy ý kiến nhân dân về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 huyện: Các ý kiến tham gia đều khẳng định, Dự thảo đã có sự kế thừa những giá trị khoa học về nội dung và kỹ thuật lập hiến trong các bản Hiến pháp 1946, 1959, 1980 và 1992. Dự thảo cũng đã thể chế hoá kịp thời Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH và Nghị quyết Đại hội XI của Đảng. Trong xu thế toàn cầu hoá, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng như hiện nay, việc sửa đổi Hiến pháp còn kế thừa những thành tựu, kinh nghiệm xây dựng Hiến pháp của các nước trên thế giới. Dự thảo tiếp tục khẳng định tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân; đã chú trọng và làm rõ hơn quyền con người, với việc có riêng một Chương II quy định về “Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân”, trong đó có những điều, khoản phù hợp với đời sống hiện nay, như Điều 26 “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, được thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình theo quy định của pháp luật”. Dự thảo cũng quy định cụ thể tổ chức bộ máy nhà nước; cơ chế hoạt động, cơ chế giám sát, chế ước lẫn nhau giữa hệ thống các cơ quan lập pháp, cơ quan hành pháp, cơ quan tư pháp và khẳng định Chủ tịch nước là người đứng đầu nhà nước, thay mặt nhà nước về đối nội, đối ngoại; các nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan cũng được sửa đổi, bổ sung phù hợp, bảo đảm để Quốc hội thực hiện tốt chức năng lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và giám sát tối cao. Quy định cụ thể hơn thẩm quyền, trách nhiệm của Chủ tịch nước trong hoạt động lập pháp, thống lĩnh các LLVT, Chủ tịch Hội đồng quốc phòng và an ninh…, tạo cơ sở pháp lý để Chính phủ chủ động hơn trong việc đề xuất và tổ chức thực hiện các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh - quốc phòng, thực hiện chức năng quản lý hành chính, quản lý xã hội trên phạm vi cả nước, xác định rõ trách nhiệm của tập thể Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các thành viên. Dự thảo cũng sửa đổi các quy định về tổ chức và hoạt động của TAND, Viện KSND theo định hướng cải cách tư pháp; nêu rõ việc xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, đồng thời chủ động, tích cực hội nhập kinh tế quốc tế, thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước gắn với phát triển nền kinh tế tri thức, bảo vệ tài nguyên, môi trường; khẳng định vai trò của Nhà nước trong việc điều tiết nền kinh tế thông qua các chính sách cụ thể chứ không can thiệp sâu vào nền kinh tế bằng các mệnh lệnh hành chính.
Lời nói đầu, có 1.500 ý kiến tập thể và cá nhân bổ sung: “Hiến pháp này quy định chế độ chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh, quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, cơ cấu, nguyên tắc tổ chức hoạt động của các cơ quan nhà nước, mối quan hệ giữa Đảng lãnh đạo, nhân dân làm chủ, Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật”. Có 1.496 ý kiến bổ sung cụm từ “xã hội”, thành “…Nhân dân Việt Nam, với truyền thống yêu nước, đoàn kết một lòng, xây dựng và thi hành Hiến pháp vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh…”. Có 1.628 ý kiến tập thể và cá nhân đề nghị đổi cụm từ “độc lập” lên trước cụm từ “Dân chủ” thành “Nước Cộng hoà XHCN là một nước độc lập, dân chủ...”.
Chương II, các ý kiến đa phần tán thành tên chương và nội dung; bên cạnh đó có 2.737 ý kiến bổ sung một số các câu, chữ… về các điều thuộc chương này; có trên 2.300 ý kiến không đồng tình đưa Điều 21 (Mọi người có quyền sống) vào Hiến pháp, vì nước ta chưa xoá bỏ án tử hình. Chương III, 100% ý kiến tán thành tên gọi; 1.857 ý kiến bổ sung một số cụm từ ở các điều; tại Điều 54, có 1.523 ý kiến đề nghị không nhất thiết phải nêu định nghĩa cụ thể về nền kinh tế Việt Nam, mà nên để luật và các chính sách cụ thể của Nhà nước nêu; có 168 ý kiến đề nghị giữ nguyên Điều 18 Hiến pháp năm 1992 và bổ sung câu: “Nhà nước cần xây dựng Luật Đất đai phù hợp và hài hoà lợi ích giữa Nhà nước và nhân dân”; có 170 ý kiến bổ sung: “Nhà nước giao đất cho các tổ chức và cá nhân sử dụng ổn định lâu dài” vào Điều 57. Từ Chương IV đến XI, ý kiến nhân dân trên địa bàn cơ bản đồng tình, không tham gia đóng góp, bổ sung gì nhiều.
Qua việc lấy ý kiến đóng góp của cán bộ, nhân dân về Dự thảo, huyện Đông Triều có một số đề xuất, kiến nghị: Thời gian lấy ý kiến nên kéo dài hơn; đề nghị Quốc hội quan tâm sửa đổi Hiến pháp theo hướng nâng cao vai trò của Quốc hội, HĐND các cấp, nhất là chức năng giám sát, chất vấn, kiểm tra sau giám sát, nhằm thực thi có hiệu lực, hiệu quả vai trò của HĐND trong đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân.
Tuấn Hương
