(Đồng chí Nguyễn Đức Long, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch HĐND tỉnh, Trưởng BCĐ tổ chức lấy ý kiến nhân dân về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 tỉnh, trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh)
- Đồng chí có nhận xét gì về nội dung của Dự thảo sửa đổi Hiến pháp lần này?
+ Dự thảo lần này có sự kế thừa những giá trị khoa học về nội dung và kỹ thuật lập hiến trong các bản Hiến pháp trước và thể chế hoá kịp thời Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (bổ sung, phát triển năm 2011) và Nghị quyết Đại hội XI của Đảng. Đồng thời kế thừa những thành tựu, kinh nghiệm xây dựng Hiến pháp của các nước trên thế giới, làm rõ mối quan hệ giữa Hiến pháp với các cam kết và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Dự thảo đã có nhiều điểm mới và có tính khách quan. Từ thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam nên việc thể chế hoá, hiến định hoá sự lãnh đạo của Đảng là một tất yếu khách quan trong bối cảnh cách mạng Việt Nam. Dự thảo khẳng định Đảng Cộng sản Việt Nam không chỉ là đội tiên phong của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, mà còn là đội tiên phong của cả dân tộc Việt Nam, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội; Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình; cũng đặt ra yêu cầu đối với các tổ chức của Đảng và đảng viên hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.
Dự thảo đã đảm bảo cụ thể hoá quan điểm Nhà nước tôn trọng, bảo đảm các quyền con người, quyền công dân theo tinh thần văn kiện Đại hội Đảng XI; quy định hợp lý và phân biệt rõ ràng quyền con người và quyền công dân gắn liền với nghĩa vụ công dân bảo đảm theo đúng cam kết quốc tế. Một điểm mới nữa là Dự thảo đã bổ sung quy định về bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và trách nhiệm, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân trong việc bảo vệ môi trường, xử lý hành vi gây ô nhiễm môi trường, làm suy kiệt tài nguyên và suy giảm đa dạng sinh học là phù hợp với tình hình phát triển đất nước hiện nay. Dự thảo đã quy định cơ chế kiểm soát quyền lực, bao gồm: Hội đồng Hiến pháp, Hội đồng Bầu cử quốc gia và Kiểm toán Nhà nước; trong đó cơ chế Hội đồng Hiến pháp do Quốc hội bầu ra là một chế định hoàn toàn mới, từ trước đến nay chưa có và cơ chế này có ý nghĩa thực tiễn vô cùng lớn, bởi sẽ giám sát hoạt động của Quốc hội, Chính phủ, Chủ tịch nước và các cơ quan nhà nước, kể cả CBCC trong việc chấp hành Hiến pháp, pháp luật. Việc quy định cơ chế kiểm soát quyền lực như vậy sẽ góp phần xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền XHCN hiện nay ở nước ta.
Tuy nhiên, Dự thảo cần nghiên cứu, bổ sung quy định rõ chức năng, nhiệm vụ của Thường trực HĐND, các ban HĐND tỉnh tương tự như UBTVQH và các cơ quan của Quốc hội để đảm bảo HĐND thực sự là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương. Về đơn vị hành chính ở địa phương cần bổ sung quy định mô hình “tổ chức chính quyền đô thị”, “khu hành chính - kinh tế đặc biệt”, “khu kinh tế đặc biệt” để phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội ở một số địa phương, trong đó có Quảng Ninh. Hiến pháp cần phân biệt sự khác nhau về chức năng nhiệm vụ quản lý của chính quyền đô thị và chính quyền nông thôn là để xác định mô hình tổ chức thích hợp.
- Đồng chí đánh giá kết quả việc triển khai lấy ý kiến về Dự thảo trên địa bàn tỉnh đến nay?
+ Theo chỉ đạo của T.Ư, từ đầu tháng 1-2013 đến nay, thực hiện Kế hoạch của Tỉnh uỷ, của Thường trực HĐND tỉnh, Dự thảo đã được tuyên truyền rộng rãi đến mọi tầng lớp nhân dân trên các phương tiện thông tin đại chúng của tỉnh; các tài liệu liên quan đến Dự thảo được chuyển đến từng bộ phận các cơ quan, đơn vị, từng hộ gia đình... Các cơ quan, đơn vị, địa phương triển khai bằng nhiều hình thức đa dạng như hội nghị, hội thảo, toạ đàm… dưới sự lãnh đạo của các cấp uỷ đảng, sự chỉ đạo chặt chẽ của các cấp chính quyền, sự hoạt động tích cực của MTTQ và đoàn thể các cấp; bảo đảm đúng tiến độ, công khai, dân chủ và khoa học. Các đối tượng được lấy ý kiến trên địa bàn tỉnh rất phong phú, đa dạng, bao gồm các sở, ban, ngành của tỉnh, các cơ quan nhà nước, đơn vị LLVT; MTTQ và các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội, xã hội - nghề nghiệp; các trường ĐH, CĐ và THCN; các DN, cơ quan báo chí; các thôn, bản, khu phố, tổ dân và đông đảo các tầng lớp nhân dân, các Việt kiều và thân nhân Việt kiều cũng tích cực tham gia đóng góp ý kiến.
Tính đến ngày 13-3, 100% các cơ quan, đơn vị, địa phương trong tỉnh đã hoàn thành tổ chức lấy ý kiến nhân dân về Dự thảo. Theo báo cáo tổng hợp lần 1, toàn tỉnh đã tổ chức được 3.975 hội nghị, hội thảo, toạ đàm, trong đó có hội nghị cán bộ chủ chốt toàn tỉnh (ngày 8-3), hội nghị đại biểu HĐND tỉnh (12-3) với 405.341 lượt người tham dự, trong đó có 2.437 tổ chức và 75.638 người đóng góp 791.697 ý kiến vào tất cả các nội dung của Dự thảo. Việc tổ chức lấy ý kiến đã phát huy quyền làm chủ, huy động trí tuệ, tâm huyết của các tầng lớp nhân dân, LLVT, của các cấp, các ngành và trách nhiệm của mỗi cá nhân, cơ quan, tổ chức đối với việc sửa đổi Hiến pháp. Các ý kiến tham gia của nhân dân đều được trân trọng lắng nghe, tiếp thu nghiêm túc, tổng hợp đầy đủ báo cáo về BCĐ của tỉnh để báo cáo T.Ư trước ngày 15-3.
- Theo đồng chí, đâu là kinh nghiệm rút ra trong đợt sinh hoạt chính trị lần này?
+ Có được những kết quả to lớn như trên, có thể rút ra một số kinh nghiệm. Đó là, cần tăng cường công tác chỉ đạo tích cực, nhất quán của cấp uỷ, chính quyền các cấp, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị trong tỉnh; kịp thời cụ thể hoá các chủ trương chỉ đạo của T.Ư, Uỷ ban Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 và chỉ đạo của Chính phủ về việc tổ chức lấy ý kiến nhân dân về Dự thảo. Đặc biệt quan tâm và làm tốt công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức, phù hợp với từng đối tượng cụ thể; phát huy hiệu quả các phương tiện thông tin tuyên truyền của tỉnh, nhất là Đài PT-TH tỉnh, Báo Quảng Ninh, Cổng TTĐT của tỉnh trong việc thường xuyên cung cấp các thông tin cần thiết cho người dân nắm rõ, hiểu đúng các nội dung trong Dự thảo. Thực hiện thường xuyên việc kiểm tra, đôn đốc, theo dõi việc thực hiện ngay từ cơ sở; qua đó kịp thời động viên những đơn vị làm tốt và chỉ đạo, đôn đốc những đơn vị chưa làm tốt. Thực hiện việc tiếp thu, tổng hợp các ý kiến chính xác, đầy đủ, nghiêm túc và kịp thời ngay ở cơ sở, cơ quan, đơn vị, địa phương.
Qua đợt sinh hoạt chính trị quan trọng này, có thể khẳng định hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở đã làm tốt chức năng, nhiệm vụ của mình, tuyên truyền vận động được đông đảo nhân dân, đoàn viên, hội viên tham gia tích cực, trách nhiệm, tâm huyết, trí tuệ, đảm bảo chất lượng, tiến độ đề ra. Tôi tin tưởng rằng, sau này nếu có những cuộc trưng cầu dân ý về những vấn đề quan trọng của đất nước, chắc chắn Quảng Ninh vẫn là địa phương thực hiện tốt.
- Xin cảm ơn đồng chí!
Tuấn Hương
