Thực hiện sự chỉ đạo của T.Ư và của tỉnh về việc lấy ý kiến nhân dân tham gia vào Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992, Viện KSND tỉnh đã hướng dẫn các đơn vị trực thuộc khẩn trương tổ chức lấy ý kiến của CBCCVC-LĐ một cách thiết thực, tích cực.
Cuối tháng 2 vừa qua, VKSND tỉnh đã tham gia hội nghị giao ban trực tuyến do VKSNDTC tổ chức với VKSND 63 tỉnh, thành trong cả nước và VKS Quân sự T.Ư để góp ý về Dự thảo, với đông đảo thành phần là lãnh đạo VKSND tỉnh, lãnh đạo 14 VKSND cấp huyện, trưởng, phó phòng, KS viên trung cấp.
Hội nghị đã tập trung nghe các ý kiến tham gia góp ý ở các điểm cầu từ các tỉnh, thành phố. Các nội dung tập trung về chế độ chính trị, quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, chế độ kinh tế, đất đai, các quy định về Quốc hội, Chủ tịch nước, HĐND, UBND các địa phương, các thiết chế hiến định độc lập như Hội đồng Hiến pháp, Hội đồng bầu cử quốc gia và Kiểm toán Nhà nước. Đặc biệt có nhiều ý kiến tham gia đề nghị khẳng định VKS là cơ quan tư pháp; bổ sung chức năng của ngành KS, bên cạnh việc thực hành quyền công tố và KS hoạt động tư pháp. Cụ thể bổ sung cụm từ “và các việc khác theo quy định của pháp luật” để phù hợp với các công việc mà ngành KS đang làm nhưng không thuộc chức năng thực hành quyền công tố và KS hoạt động tư pháp, như: Thống kê tội phạm, chủ trì việc dẫn độ tội phạm, tương trợ về tư pháp, chuyển giao thi hành án với nước ngoài. Bên cạnh đó có nhiều ý kiến tham gia khôi phục lại chức năng KS việc tuân theo pháp luật trong lĩnh vực hành chính, kinh tế - xã hội (gọi tắt là kiểm sát chung).
Đồng chí Lương Phúc Sơn, Phó Viện trưởng VKSND tỉnh, thay mặt CBCC trong ngành nêu những ý kiến góp ý, tập trung vào nội dung trách nhiệm của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Cụ thể tại Điều 100 chưa quy định rõ trách nhiệm cá nhân của Thủ tướng Chính phủ. Do vậy, một mặt sẽ không phát huy được trách nhiệm cá nhân, mặt khác khó phân biệt được trách nhiệm của tập thể Chính phủ và trách nhiệm cá nhân của Thủ tướng Chính phủ trong việc điều hành nền hành chính nhà nước. Đề nghị sửa lại là: “Chính phủ làm việc theo chế độ tập thể, quyết định theo đa số; Thủ tướng Chính phủ chịu trách nhiệm là người đứng đầu Chính phủ, và trách nhiệm cá nhân về những quyết định của Chính phủ và các thành viên Chính phủ. Trường hợp Thủ tướng Chính phủ không nhất trí với đa số thành viên Chính phủ có quyền kiến nghị UBTV Quốc hội, Quốc hội xem xét. Thủ tướng Chính phủ chịu trách nhiệm báo cáo công tác của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ với Quốc hội, UBTV Quốc hội, Chủ tịch nước”. Theo khoản 2, Điều 101 quy định nhiệm vụ quyền hạn của Chính phủ, dẫn đến cách hiểu trong bộ máy nhà nước, công tác chống tham nhũng trực thuộc Chính phủ, như vậy sẽ lại tạo cơ chế “Vừa đá bóng vừa thổi còi” kém hiệu quả như thời gian vừa qua. Đề nghị sửa lại là “Tổ chức và lãnh đạo công tác thanh tra, kiểm tra, chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí trong nội bộ hệ thống cơ quan hành chính nhà nước thuộc thẩm quyền của Chính phủ…”.
Khoản 8 Điều 75 bổ sung “Lấy phiếu tín nhiệm đối với những người giữ chức vụ do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn. Người giữ chức vụ nếu không quá 50% tín nhiệm của ĐBQH sẽ phải từ chức hoặc bị bãi nhiệm”. Bổ sung quy định người đề xuất lấy phiếu tín nhiệm người giữ chức danh đó (trong đó có Thủ tướng Chính phủ và các thành viên Chính phủ) là: “Khi UBTV Quốc hội, Chủ tịch nước hoặc ít nhất ¼ số ĐBQH yêu cầu, thì tại kỳ họp gần nhất, Quốc hội tiến hành lấy tín nhiệm đối với cá nhân Thủ tướng Chính phủ và các thành viên Chính phủ”. Điều 95, bổ sung thẩm quyền của Chủ tịch nước khi yêu cầu Chính phủ họp. Trong trường hợp này Chủ tịch nước phải là người chủ toạ cuộc họp. Vì vậy sửa lại là: “Khi cần thiết Chủ tịch nước yêu cầu Chính phủ họp và Chủ toạ họp bàn về những vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch nước”. Khoản 2, Điều 120 bổ sung cơ chế thực hiện các yêu cầu của Hội đồng Hiến pháp: “Hội đồng Hiến pháp kiểm tra tính hợp hiến của các văn bản QPPL do Quốc hội, Chủ tịch nước, UBTV Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, TANDTC, VKSNDTC ban hành; kiến nghị Quốc hội xem xét lại văn bản QPPL của mình khi phát hiện có vi phạm Hiến pháp; yêu cầu Chủ tịch nước, UBTV Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, TANDTC, VKSNDTC sửa đổi bổ sung văn bản quy phạm của mình hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền huỷ bỏ văn bản vi phạm Hiến pháp. Các cơ quan ra văn bản và cơ quan có thẩm quyền huỷ bỏ (trừ Quốc hội) có trách nhiệm trả lời Hội đồng Hiến pháp trong vòng 30 ngày, trường hợp không nhất trí Hội đồng Hiến pháp đề nghị Quốc hội, Quốc hội xem xét vào kỳ họp gần nhất; kiểm tra tính hợp hiến của điều ước quốc tế được ký kết nhân danh Nhà nước trước khi trình Quốc hội, Chủ tịch nước phê chuẩn”.
Điều 106 bổ sung cơ quan tư pháp là TANDTC và VKSNDTC được mời tham dự kỳ họp của Chính phủ khi Chính phủ họp bàn các vấn đề liên quan.
Tại hội nghị CBCC của ngành KS tỉnh tiếp tục tham gia góp ý về Dự thảo. Nhiều ý kiến đề nghị khôi phục lại chức năng KS chung; giao VKS chức năng điều tra tội phạm tham nhũng... VKSND tỉnh đã tổng hợp, hoàn thiện báo cáo gửi VKSNDTC, Tỉnh uỷ và HĐND tỉnh.
Phạm Hoạch
