Vụ việc tranh chấp giữa hai ngành hàng tại chợ Hạ Long I vừa qua tuy chưa phải là “điểm nóng” nhưng cũng đã gây ra sự ồn ào khiến dư luận phải quan tâm.
Sự việc diễn ra sau khi ngành hàng quần áo gửi đơn kiện ngành hàng tạp phẩm vì bán sai chủng loại hàng hoá theo quy định, còn ngành tạp phẩm cũng làm đơn kiện lại vì cho rằng họ chẳng vi phạm vì bao nhiêu năm nay vẫn bán như vậy, nhưng có ai xử lý đâu. Cả hai ngành hàng đều có lý do chính đáng, đều dùng “sức mạnh tập thể” để gây sức ép với cơ quan chức năng. Không thể tìm được giải pháp “hoà bình” giữa hai ngành hàng, cơ quan chức năng đành đưa ra quyết định: Theo luật mà xử. Và tất nhiên quyết định đó bị tiểu thương ngành tạp phẩm phản đối với các lý lẽ: Tại sao chúng tôi đã bán các loại hàng hoá trên từ bao nhiêu năm nay, nhưng cơ quan quản lý không xử phạt, không kiên quyết đình chỉ. Đến bây giờ khi chúng tôi đã bỏ vốn đầu tư hàng hoá, quen khách hàng lại cấm không cho bán?
Hay như vụ việc người dân chiếm vỉa hè, lòng đường khu vực cạnh chợ Hạ Long II để buôn bán, gây mất trật tự an toàn giao thông suốt một thời gian dài và chính quyền TP Hạ Long phải mất rất nhiều thời gian, công sức mới dẹp bỏ được.
Từ hai vụ việc trên, nhìn rộng ra các lĩnh vực khác như tình trạng vi phạm trật tự xây dựng, lấn chiếm đất công đã và đang diễn ra tại nhiều địa phương, nhưng cách xử lý của chính quyền cơ sở, cơ quan chức năng vẫn mang tính thụ động, thiếu kiên quyết. Đơn cử như tình trạng vi phạm trật tự xây dựng tại Dự án khu dân cư Cột 5, Cột 8 ở các phường Hồng Hải, Hồng Hà (TP Hạ Long); tình trạng người dân lấn chiếm đất dự án, đất rừng ở Vân Đồn, hay việc vi phạm, chiếm dụng vỉa hè làm nơi kinh doanh, buôn bán diễn ra ở hầu hết các địa phương trong thời gian dài nhưng không bị xử lý, hoặc là xử lý chiếu lệ, đến khi vi phạm quá lớn mới ra tay chấn chỉnh…
Sau những vụ việc trên, nhiều người đã đặt câu hỏi, tại sao ngay từ đầu cơ quan chức năng không kiên quyết xử lý dứt điểm những người vi phạm quy định, bán hàng sai chủng loại hàng hoá đăng ký mà phải chờ đến khi có đơn kiện của ngành hàng quần áo mới xử lý, chấn chỉnh? Được biết, trước đây cơ quan chức năng của TP Hạ Long đã lập biên bản vi phạm, nhưng việc lập biên bản vi phạm cũng chỉ dừng lại ở nộp phạt vi phạm hành chính và nhắc nhở. Vì vậy nhiều người dân cho rằng đã nộp phạt là xong, mặt khác không thấy cơ quan chức năng xử lý nên tiếp tục vi phạm.
Nhiều người dân thắc mắc, vì sao các địa phương thường xuyên tổ chức ra quân chấn chỉnh trật tự đô thị, nhưng tình trạng vi phạm trong lĩnh vực xây dựng vẫn tiếp tục tái diễn? Thực tế, một công trình xây dựng dù có ở trong ngõ, ngách cũng khó có thể qua mặt được cơ quan chức năng, chính quyền địa phương, đặc biệt là lực lượng Thanh tra xây dựng. Chưa kể chính quyền địa phương, cơ quan chức năng hoàn toàn có thể xử lý nghiêm trong thẩm quyền của mình như đình chỉ công trình, cử lực lượng giám sát thường xuyên để tránh phát sinh vi phạm và xây dựng thêm.
Thực tế, các cơ quan chức năng như Thanh tra xây dựng, Quản lý đô thị, trật tự phường vẫn thường xuyên kiểm tra, xử lý vi phạm. Tuy nhiên, việc xử phạt hình như chưa đủ sức mạnh để răn đe, nên chỉ sau một thời gian mọi việc lại tái diễn. Nhiều người cho rằng, nếu việc xử lý vi phạm nặng về việc xử phạt thu tiền mà không xử lý dứt điểm, kiên quyết triệt để thì vô tình đã khiến cho người vi phạm coi thường, dẫn đến việc “nhờn” luật. Chưa kể do công tác quản lý, giám sát bị buông lỏng, còn hiện tượng đùn đẩy né tránh trách nhiệm giữa chính quyền địa phương với cơ quan quản lý, nên nhiều trường hợp khi cơ quan chức năng phát hiện ra thì sự đã rồi. Và hậu quả là việc chấn chỉnh, lập lại trật tự các vi phạm bao giờ cũng tốn kém, phức tạp và khó khăn. Đơn cử phải mất hàng năm trời các cơ quan chức năng của huyện Vân Đồn, của tỉnh mới khắc phục được hậu quả của việc vi phạm quản lý đất đai, lấn chiếm đất công ở địa phương này. Và ngay tại TP Hạ Long việc vi phạm trật tự xây dựng của Dự án khu dân cư Cột 5, Cột 8 đến nay cũng mới có vài trường hợp bị xử lý, còn rất nhiều trường hợp khác chính quyền và cơ quan chức năng đành bó tay, vì người dân đã xây dựng rất kiên cố và ở ổn định.
Người xưa có câu: Trị bệnh phải trị tận gốc. Việc xử lý vi phạm cũng vậy, cần phải dứt điểm từ khi mới phát sinh, đừng để vụ việc kéo dài gây ảnh hưởng nghiêm trọng mới ra tay chấn chỉnh.
Bảo An
