Theo Quyết định số 1659, ngày 29-5-2008 của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc phê duyệt Dự án đầu tư xây dựng công trình “hệ thống thoát nước tại trung tâm thị trấn Cái Rồng, huyện Vân Đồn” thì hệ thống thoát nước này có chiều dài 4.160,63m với 5 tuyến kênh; tổng mức đầu tư của công trình là 29,2 tỷ đồng và sẽ hoàn thành xong trong năm 2010.
Ngay sau khi có Quyết định của UBND tỉnh, chủ đầu tư là huyện Vân Đồn đã tiến hành các bước theo đúng quy định để công trình triển khai thực hiện đảm bảo tiến độ. Tuy nhiên, do khó khăn về nguồn vốn, công tác đền bù giải phóng mặt bằng (GPMB) nên hiện nay dự án vẫn chưa được hoàn thành. Trao đổi với chúng tôi, lãnh đạo Trung tâm Phát triển Quỹ đất huyện Vân Đồn cho biết: Mục đích và quy mô đầu tư của dự án là xây dựng mới và cải tạo, nâng cấp 5 tuyến kênh tiêu nước tại trung tâm thị trấn Cái Rồng đảm bảo thoát lũ không gây úng lụt mỗi khi mưa bão; thoát nước thải sinh hoạt, công nghiệp sau xử lý, tạo cảnh quan, bảo vệ môi trường trong khu vực thị trấn. Trong quá trình triển khai dự án có rất nhiều hộ dân bị ảnh hưởng phải GPMB nhưng đa phần đều thấy được lợi ích thiết thực của dự án nên đã đồng lòng nhận tiền đền bù hỗ trợ và bàn giao mặt bằng để đơn vị thi công. Đến trung tuần tháng 7-2012, 4 tuyến thoát nước: số 1, 3, 4, 5 đã hoàn thành đưa vào sử dụng, riêng tuyến thoát nước số 2 còn mắc 6 hộ dân không chịu nhận tiền bồi thường GPMB nên nhà thầu không thể thi công nốt đoạn kênh còn lại được. Hiện 6 hộ dân không nhận tiền và bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công, là: Nguyễn Văn Long, Nguyễn Văn Ly, Vũ Văn Cảnh, Trương Thị Lịch (khu 8); Phạm Văn Bắc, Nguyễn Văn Tiền (khu 9). Lý do 4 hộ dân khu 8 đưa ra là đề nghị được bồi thường 100% về đất, các hạng mục công trình kiến trúc thay cho hỗ trợ 80% như phương án đã tính; 2 hộ dân khu 9 đề nghị kiểm tra phần khối lượng kè đá chìm phía dưới còn tính thiếu.
Qua tìm hiểu chúng tôi thấy, tuyến kênh thoát nước số 2 có tổng chiều dài 981m, khi triển khai thi công có 91 hộ dân tại khu 8, khu 9 thị trấn Cái Rồng bị ảnh hưởng GPMB. Tháng 11-2011, UBND huyện có QĐ số 4433 thu hồi 2.233m2 đất (diện tích đất bằng chưa sử dụng) của các hộ dân để GPMB thi công. Quá trình kiểm đếm Hội đồng bồi thường hỗ trợ và tái định cư của huyện thấy rằng có rất nhiều hộ dân ở 2 khu này trong quá trình sử dụng đất đã tự ý tôn tạo trái phép phần đất bãi triều phía sau nhà thêm hàng chục mét. Tuy nhiên, có hộ đã bị UBND huyện, UBND thị trấn ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính (VPHC) 1 triệu đồng và yêu cầu gia đình tự tháo dỡ diện tích đã lấn chiếm, trả lại hiện trạng như ban đầu nhưng cũng có những hộ không bị xử phạt. Theo quy định hiện hành thì phần đất tôn tạo trái phép của các hộ dân đã bị chính quyền địa phương lập biên bản, ra quyết định xử phạt VPHC sẽ không được bồi thường công tôn tạo.
Do vậy, để giải quyết hài hoà quyền lợi cho các hộ dân, huyện Vân Đồn đã có văn bản báo cáo UBND tỉnh và các ngành chức năng để giải quyết vướng mắc của 37 hộ dân xây dựng công trình trên phần đất lấn chiếm, bị chính quyền địa phương lập biên bản xử lý VPHC về đất đai thuộc diện GPMB. Tại văn bản số 5174, ngày 15-12-2011 về giải quyết vướng mắc GPMB “Dự án hệ thống thoát nước tại trung tâm thị trấn Cái Rồng”, UBND tỉnh đã đồng ý với đề xuất của liên ngành và UBND huyện Vân Đồn: UBND huyện hỗ trợ 80% mức bồi thường công trình, kiến trúc xây dựng theo quy định tại điểm b, khoản 2, điều 28 - Quyết định 499, ngày 11-2-2010 cho 37 hộ dân xây dựng công trình trên phần đất lấn chiếm, bị chính quyền địa phương lập biên bản xử lý VPHC về đất đai thuộc diện GPMB tuyến thoát nước số 2. Sau khi có văn bản chỉ đạo của tỉnh, huyện đã có quyết định phê duyệt phương án bồi thường GPMB đợt 2 cho 39 hộ dân với tổng kinh phí 801,6 triệu đồng. Hội đồng bồi thường hỗ trợ và tái định cư huyện, BQL dự án công trình, Trung tâm Phát triển Quỹ đất phối hợp với UBND thị trấn Cái Rồng tổ chức chi trả tiền cho các hộ dân đã được phê duyệt.
Khi nhận được những kiến nghị của người dân, lãnh đạo Trung tâm Phát triển Quỹ đất đã phối hợp cùng các cơ quan liên quan tổ chức xuống hiện trường để kiểm tra, xác minh cụ thể theo nội dung đơn kiến nghị của từng hộ dân. Tại khu 9, đoàn công tác đã đến hộ ông Bắc, ông Tiền kiểm tra theo nội dung bản tự kê khai ngày 13-4-2012 của gia đình, nhưng khi cho máy vào đào để kiểm tra khối lượng kè đá chìm phía dưới thì không thấy có phần kè đá. Mặc dù đã được kiểm tra, xác minh cụ thể không có phần kè đá chìm phía dưới như các gia đình đã kê khai nhưng khi có giấy mời lên nhận tiền lần thứ 3, các hộ dân trên vẫn không nhận tiền và không bàn giao mặt bằng. Thời gian tới nếu các hộ không nhận tiền, các ngành chức năng của huyện sẽ tiến hành lập biên bản, đồng thời gửi tiền vào tài khoản theo quy định và tiến hành tổ chức cưỡng chế thu hồi đất.
Theo lãnh đạo huyện Vân Đồn, đề nghị được bồi thường 100% về đất, các hạng mục công trình kiến trúc thay cho hỗ trợ 80% như phương án đã tính của 4 hộ dân khu 8 là không thể giải quyết được. Bởi phần đất bị thu hồi GPMB của các hộ dân đều là đất tôn tạo trái phép đã bị chính quyền địa phương lập biên bản, ra quyết định xử phạt VPHC nên không được bồi thường công tôn tạo. Tuy nhiên, huyện đã vận dụng tối đa các chính sách, chế độ của Nhà nước, của tỉnh để giải quyết hài hoà lợi ích cho các hộ dân. Do vậy người dân cũng cần thấy được quyền lợi và trách nhiệm của mình đối với các công trình công cộng xã hội, bởi chính họ là những người đầu tiên được hưởng lợi.
Thu Hằng
