Tai nạn giao thông (TNGT) luôn để lại hậu quả nặng nề về người và tài sản. Trên thực tế, bên cạnh các vi phạm về tốc độ hay nồng độ cồn, lỗi chuyển hướng thiếu quan sát vẫn là nguyên nhân phổ biến dẫn đến nhiều vụ va chạm nguy hiểm. Đây là hành vi hoàn toàn có thể kiểm soát nếu người điều khiển phương tiện tuân thủ luật pháp và duy trì thói quen quan sát an toàn trước khi sang đường.
Theo thống kê của Phòng CSGT Công an tỉnh Quảng Ninh, từ đầu năm đến nay, đơn vị đã tiếp nhận và giải quyết 48 vụ TNGT liên quan đến hành vi người điều khiển phương tiện tham gia giao thông không quan sát khi sang đường, chuyển hướng hoặc quay đầu xe... Phần lớn các vụ việc xảy ra trên các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ và đường đô thị có mật độ phương tiện lớn, trong đó người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy chiếm tỷ lệ cao.
Trên thực tế, nhiều người vẫn chuyển hướng đột ngột, sang đường theo cảm tính hoặc chỉ nhìn phía trước mà không kiểm tra gương chiếu hậu. Việc bật đèn tín hiệu quá muộn, thậm chí không bật đèn tín hiệu, khiến các phương tiện đi sau không kịp xử lý. Thói quen chủ quan này tưởng chừng nhỏ nhưng tiềm ẩn nguy cơ tai nạn rất cao, đặc biệt khi va chạm với các dòng xe tải, xe khách đang di chuyển tốc độ lớn.
Theo Trung tá Trịnh Văn Tuấn, Phó Trưởng Phòng CSGT Công an tỉnh Quảng Ninh, qua công tác điều tra, giải quyết TNGT, nhiều vụ việc được xác định xuất phát từ lỗi người điều khiển phương tiện không quan sát trước khi sang đường hoặc chuyển hướng. Điều này cho thấy ý thức chấp hành Luật Trật tự, ATGT đường bộ của một bộ phận người dân vẫn còn hạn chế. Để phòng ngừa tai nạn, ngoài việc người điều khiển phương tiện phải thực hiện đầy đủ các thao tác giảm tốc độ, bật tín hiệu báo rẽ, quan sát toàn diện các hướng và chỉ chuyển hướng khi bảo đảm tuyệt đối an toàn; lực lượng CSGT sẽ tiếp tục tăng cường tuyên truyền kết hợp tuần tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhằm nâng cao ý thức của người tham gia giao thông.
Xử phạt chỉ là phần ngọn, tuyên truyền mới là gốc rễ để đổi thay nhận thức. Nhiều người dù biết luật nhưng vì tâm lý vội vàng, chủ quan nghĩ qua đường nhanh là xong mà tự đẩy mình vào nguy hiểm. Chính sự xem nhẹ đó là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến nhiều vụ tai nạn đáng tiếc xảy ra. Thượng tá Vũ Đình Nguyên, Đội trưởng Đội CSGT Đường bộ số 3 (Công an tỉnh Quảng Ninh) cho biết, trên các tuyến quốc lộ có lưu lượng xe đông, việc xe máy tạt đầu hoặc chuyển hướng bất ngờ trước xe tải, xe container là vô cùng nguy hiểm. Do các dòng xe trọng tải lớn có điểm mù rộng và khoảng phanh dài, chỉ cần người đi xe máy thiếu quan sát là tài xế không thể xử lý kịp. Vì vậy, bên cạnh tuần tra và xử lý vi phạm, lực lượng CSGT tập trung tuyên truyền, hướng dẫn người dân kỹ năng quan sát an toàn trước khi chuyển hướng.
Ở góc độ là một tài xế xe tải nhiều năm chạy tuyến Quảng Ninh và liên tỉnh, anh Nguyễn Tiến Ngọc chia sẻ nỗi sợ lớn nhất là xe máy bất ngờ tạt đầu hoặc chuyển hướng đột ngột. Xe tải nặng không thể phanh gấp hay đánh lái gắt trong khoảng cách ngắn, nên dù tài xế có tập trung đến đâu cũng khó tránh kịp. Theo anh, người đi đường tuyệt đối không nên vì vài giây vội vàng mà đánh đổi cả tính mạng.
Để kéo giảm các vụ tai nạn do lỗi không quan sát khi sang đường, lực lượng CSGT tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật, tổ chức hướng dẫn kỹ năng tham gia giao thông an toàn cho học sinh, thanh, thiếu niên và người dân, tăng cường tuần tra, xử lý nghiêm các hành vi chuyển hướng không đúng quy định. Các địa phương cần rà soát, bổ sung hệ thống biển báo, sơn kẻ đường, đèn tín hiệu và tổ chức giao thông hợp lý tại những điểm thường xảy ra va chạm. Quan trọng hơn cả, mỗi người dân phải tự nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, coi việc quan sát trước khi sang đường là kỹ năng bắt buộc chứ không phải lựa chọn.
An toàn giao thông không đến từ sự may rủi, mà bắt đầu từ chính ý thức của mỗi người. Một giây dừng lại quan sát kỹ trước khi sang đường là một cơ hội ngăn chặn tai nạn, bảo vệ tính mạng cho bản thân và cộng đồng. Khi từng người dân chủ động tuân thủ pháp luật và lái xe có trách nhiệm, môi trường giao thông an toàn, văn minh tại Quảng Ninh mới thực sự vững bền.
