Trang bị kiến thức pháp luật thôi chưa đủ, việc hướng dẫn học sinh trực tiếp kỹ năng điều khiển phương tiện, nhận diện và xử lý các tình huống nguy hiểm đang được thành phố Quảng Ninh chú trọng.
Tại Trường THPT Nguyễn Tất Thành (phường Yên Tử), Đội CSGT Đường bộ số 1, Phòng CSGT Công an thành phố Quảng Ninh đã trực tiếp hướng dẫn học sinh các kỹ năng cần thiết khi điều khiển phương tiện. Thay vì chỉ truyền đạt kiến thức theo hình thức lý thuyết, cán bộ CSGT tập trung vào những nội dung gần với thực tế đi lại hằng ngày của học sinh như: Tư thế điều khiển xe, đội mũ bảo hiểm đúng quy cách, quan sát khi chuyển hướng, giữ khoảng cách an toàn, chấp hành tín hiệu đèn giao thông và xử lý các tình huống có thể phát sinh trên đường.
Việc hướng dẫn trực tiếp giúp học sinh dễ nhận biết những hành vi tưởng như đơn giản nhưng có thể dẫn đến nguy cơ mất an toàn. Đặc biệt, khi tham gia giao thông trên các tuyến quốc lộ có mật độ phương tiện lớn, học sinh cần được trang bị kỹ năng quan sát, chủ động phòng tránh các phương tiện có kích thước lớn, không đi ngược chiều, không dàn hàng ngang, không sử dụng điện thoại khi điều khiển phương tiện và tuyệt đối không thực hiện các hành vi thiếu an toàn.
Trung tá Vũ Khắc Trung, Đội phó Đội CSGT Đường bộ số 1, Phòng CSGT Công an thành phố Quảng Ninh cho biết: “Chúng tôi luôn tuyên truyền cho học sinh những kiến thức về Luật Trật tự, ATGT gắn với việc hướng dẫn kỹ năng thực tế để các em hiểu và có khả năng vận dụng trong quá trình tham gia giao thông. Qua đó, nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật và phòng ngừa những nguy cơ xảy ra tai nạn cho học sinh trong quá trình di chuyển trên đường”.
Từ góc nhìn của học sinh, những buổi hướng dẫn trực tiếp cũng mang lại hiệu quả rõ rệt.
Em Ngô Tiến Đạt, học sinh lớp 12A1, Trường THPT Nguyễn Tất Thành, cho biết: Qua hướng dẫn của lực lượng CSGT, em hiểu rõ hơn những yêu cầu khi điều khiển phương tiện, từ việc quan sát, đi đúng phần đường, làn đường đến tuân thủ các quy định về ATGT. Đây cũng là những kiến thức cần được duy trì thường xuyên để trở thành thói quen của mỗi học sinh.
Thực tế cho thấy, học sinh là nhóm thường xuyên sử dụng xe đạp, xe đạp điện, xe máy điện và một số loại phương tiện khác để đến trường. Trong khi đó, nhận thức và kỹ năng xử lý tình huống của các em chưa đồng đều, thậm chí khá đơn giản. Tuy nhiên, chỉ một hành vi chủ quan như: Đi ngược chiều, vượt không đúng quy định, không quan sát khi chuyển hướng hay sử dụng phương tiện khi chưa đủ điều kiện… cũng có thể dẫn đến hậu quả khó lường cho các em.
Vì vậy, việc xây dựng văn hóa giao thông học đường không thể chỉ thực hiện thông qua một vài đợt tuyên truyền. Điều quan trọng là phải tạo thành quá trình giáo dục thường xuyên, liên tục và có sự phối hợp giữa nhiều lực lượng.
Một giải pháp quan trọng khác là phát huy vai trò của gia đình. Thực tế, nhà trường chỉ có thể quản lý học sinh trong thời gian các em học tập, còn phần lớn thời gian còn lại thuộc trách nhiệm của gia đình. Vì vậy, phụ huynh cần thường xuyên kiểm tra phương tiện của con em, nhắc nhở việc đội mũ bảo hiểm, chấp hành tốc độ, không sử dụng điện thoại khi điều khiển xe và không chở quá số người quy định.
Về phía lực lượng CSGT, bên cạnh công tác tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm, cần tiếp tục phát huy vai trò hướng dẫn, giáo dục tại cơ sở. Những buổi trực tiếp hướng dẫn kỹ năng như tại Trường THPT Nguyễn Tất Thành cần được duy trì và nhân rộng. Qua đó, lực lượng chức năng không chỉ xử lý những hành vi vi phạm mà còn góp phần hình thành ý thức chấp hành pháp luật cho thế hệ trẻ.
Xây dựng văn hóa giao thông học đường cần bắt đầu từ những việc rất cụ thể, một học sinh biết đội MBH đúng cách, đi đúng phần đường, dừng lại khi đèn đỏ, không đi ngược chiều, không phóng nhanh, vượt ẩu, một phụ huynh không giao xe cho con khi chưa đủ điều kiện, một nhà trường thường xuyên nhắc nhở và hướng dẫn kỹ năng, một lực lượng chức năng chủ động đồng hành, tuyên truyền và kiểm tra.
Khi những hành vi đó được duy trì thường xuyên, kiến thức pháp luật sẽ dần trở thành ý thức tự giác. Đây chính là nền tảng để xây dựng văn hóa giao thông học đường bền vững, góp phần phòng ngừa tai nạn giao thông trong học sinh và tạo chuyển biến từ mỗi gia đình, mỗi nhà trường đến cộng đồng trên địa bàn thành phố Quảng Ninh.
