Từ yêu cầu nâng cao năng lực lãnh đạo của tổ chức đảng ở cơ sở, Quảng Ninh đã mạnh dạn triển khai mô hình "Dân tin, Đảng cử". Cách làm sáng tạo này không chỉ tạo sự thống nhất giữa "ý Đảng" và "lòng dân", nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ thôn, bản, khu phố, mà còn trở thành một dấu ấn đổi mới trong công tác xây dựng Đảng, được thực tiễn 10 năm qua chứng minh bằng hiệu quả rõ nét.
Năm 2016, Quảng Ninh có 1.542 thôn, bản, khu phố. Tuy nhiên, tỷ lệ trưởng thôn, bản, khu phố chưa là đảng viên chiếm hơn 60%; tỷ lệ chưa qua đào tạo cao. Bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, bản, khu phố chỉ có 336 đồng chí, chiếm 21,8%. Do đó, vai trò, năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng ở cấp thôn, bản, khu phố nhiều nơi còn hạn chế. Trình độ, năng lực hoạt động thực tiễn của một số bí thư chi bộ, chi ủy viên chưa đáp ứng yêu cầu. Đối với những nơi trưởng thôn, bản, khu phố chưa là đảng viên thì đôi khi vai trò lãnh đạo của chi bộ chưa thực sự rõ nét, thiếu hiệu quả.
Từ thực tiễn đó, ngày 28/12/2016, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ninh ban hành Chỉ thị số 12-CT/TU, về “Thống nhất nhiệm kỳ đại hội chi bộ trực thuộc đảng bộ cơ sở với bầu trưởng thôn, bản, khu phố, nhiệm kỳ 2017-2020”. Trong đó, đặt ra mục tiêu thực hiện 100% bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, bản, khu phố, với phương châm lựa chọn nhân sự theo phương thức “Dân có tin rồi Đảng mới cử”.
Để thực hiện, Tỉnh ủy Quảng Ninh chỉ đạo đồng loạt thực hiện bầu trưởng thôn, bản, khu phố trên địa bàn toàn tỉnh; sau đó đồng loạt tổ chức đại hội chi bộ thôn, bản, khu phố để bầu bí thư chi bộ. Đến tháng 1/2020, tỉnh đã hoàn thành mục tiêu 100% bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, bản, khu phố, trên cơ sở thực hiện quy trình nhân sự “Dân tin - Đảng cử”. Trước đó, cấp ủy các cấp chủ động kết nạp vào Đảng những quần chúng có năng lực, uy tín với nhân dân, có khả năng làm trưởng thôn, bản, khu phố; đồng thời, rà soát, đánh giá thực trạng trình độ, năng lực, uy tín của đội ngũ cán bộ đang đảm nhiệm các chức danh ở thôn, bản, khu phố và đội ngũ đảng viên trong chi bộ để lựa chọn nhân sự phù hợp, nhất là với các thôn, bản ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.
Quảng Ninh đã duy trì mô hình 100% bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, bản, khu phố theo phương châm “Dân tin, Đảng cử” hai nhiệm kỳ liên tiếp (2015-2020, 2020-2025). Đội ngũ này đã phát huy rất tốt vai trò của mình, góp phần thực hiện thắng lợi các chủ trương lớn của tỉnh, góp phần phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, nhất là trong công tác giải phóng mặt bằng, phòng, chống, kiểm soát dịch bệnh Covid-19 và đảm bảo tình hình an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội và sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Đã có 10 năm liên tiếp giữ vai trò Bí thư Chi bộ, Trưởng khu 2, phường Yên Giang (sau đổi thành khu Yên Giang 12, phường Quảng Yên khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp) và nay tiếp tục đổi tên thành khu phố An Hưng sau sáp nhập khu phố, ông Trương Thanh Đông luôn phát huy vai trò hạt nhân đoàn kết, sâu sát với nhân dân, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân để đưa vào nghị quyết chi bộ và tổ chức thực hiện hiệu quả. Nhờ vậy, các nghị quyết của chi bộ luôn giàu sức sống, xuất phát từ thực tiễn, có tính khả thi cao và được sự đồng thuận rộng rãi của nhân dân.
Ông Trương Thanh Đông chia sẻ: Do đã được dân tin tưởng, giới thiệu, rồi Đảng lựa chọn, phân công nên trong suốt hơn ba nhiệm kỳ đảm nhiệm đồng thời hai chức danh, mọi công việc của chi bộ và khu phố đều rất thuận lợi. Các chủ trương, chính sách khi triển khai đều nhận được sự đồng thuận cao của nhân dân. Những việc khó như giải phóng mặt bằng, xây dựng nông thôn mới hay vận động nhân dân tham gia các phong trào đều được thực hiện hiệu quả hơn. Chi bộ nhiều năm liền được công nhận là chi bộ trong sạch, vững mạnh; khu phố hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
Gần 10 năm triển khai đã khẳng định hiệu quả rõ nét của mô hình "Dân tin, Đảng cử". Thực tiễn cho thấy, ở đâu bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, bản, khu phố thực sự có uy tín, trách nhiệm thì ở đó chi bộ vững mạnh, hệ thống chính trị hoạt động hiệu quả, nhân dân đoàn kết, đồng thuận. Họ thực sự trở thành trung tâm đoàn kết, là cầu nối giữa Đảng với nhân dân, vừa lãnh đạo, vừa trực tiếp tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chính trị ở cơ sở.
Thông qua mô hình này, chất lượng công tác xây dựng Đảng ở cơ sở được nâng lên rõ rệt; năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng ngày càng được củng cố; mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân tiếp tục được tăng cường. Đặc biệt, sự đồng thuận của nhân dân trong thực hiện các chủ trương lớn của tỉnh như giải phóng mặt bằng, xây dựng kết cấu hạ tầng, phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh... ngày càng được phát huy, góp phần tạo nên nguồn lực nội sinh quan trọng cho sự phát triển của Quảng Ninh.
Bà Nguyễn Thị Tiếp, phường Cao Xanh, cho biết: Những đồng chí bí thư chi bộ được nhân dân tín nhiệm rồi mới được Đảng giới thiệu đều là những người có năng lực, trách nhiệm và gần dân. Các đồng chí đã quy tụ được sự đoàn kết trong chi bộ, trong chi ủy và tạo được sự đồng thuận rất cao trong nhân dân.
Theo bà Bùi Thị Tươi, Trưởng khoa Xây dựng Đảng, Trường Chính trị Vũ Văn Hiếu, mô hình "Dân tin, Đảng cử" là một chủ trương đúng đắn, thể hiện tư duy đổi mới trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Mô hình vừa bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân trong việc lựa chọn người đại diện ở cơ sở, vừa giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng, qua đó tạo sự thống nhất giữa "ý Đảng" với "lòng dân", giúp các chủ trương, nghị quyết của Đảng đi vào cuộc sống một cách hiệu quả và bền vững.
Trong bối cảnh hiện nay, khi cả nước triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cùng với việc sắp xếp, sáp nhập thôn, bản, khu phố, quy mô địa bàn quản lý ngày càng rộng hơn, dân số đông hơn, tính chất công việc cũng nhiều hơn. Điều đó đặt ra yêu cầu đội ngũ cán bộ ở cơ sở không chỉ có uy tín trong nhân dân mà còn phải có trình độ, năng lực quản lý, kỹ năng điều hành, khả năng ứng dụng công nghệ số và tư duy đổi mới để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn phát triển mới. Trong điều kiện đó, mô hình "Dân tin, Đảng cử" với cách thức tổ chức như trước đây không còn phù hợp để triển khai đồng bộ. Tuy nhiên, giá trị cốt lõi của mô hình vẫn còn nguyên ý nghĩa. Bởi dù lựa chọn cán bộ theo phương thức nào thì yếu tố quyết định vẫn là người được Đảng lựa chọn phải là người được nhân dân tin tưởng, tín nhiệm và có đủ phẩm chất, năng lực để gánh vác công việc.
Sau khi sắp xếp các thôn, bản, khu phố, những địa bàn có đội ngũ cán bộ đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn vẫn tiếp tục bố trí bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, khu phố. Hiện toàn tỉnh có 46 thôn, khu duy trì mô hình này, qua đó tiếp tục phát huy hiệu quả trong lãnh đạo, điều hành và củng cố khối đại đoàn kết ở khu dân cư.
Thực tiễn ở Quảng Ninh đã chứng minh, điều làm nên thành công của mô hình là xây dựng được đội ngũ cán bộ vừa đủ tâm, đủ tầm, vừa được nhân dân tín nhiệm, vừa được Đảng tin tưởng lựa chọn, giao trọng trách. Dù mô hình tổ chức có thể thay đổi theo yêu cầu phát triển, nhưng tinh thần "Dân tin, Đảng cử" vẫn sẽ là nguyên tắc xuyên suốt trong xây dựng đội ngũ cán bộ ở cơ sở, góp phần củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của địa phương.
