Khu vực Hà Nam (TX Quảng Yên) là vùng đảo được bao bọc bởi 34km đê. Toàn đảo có diện tích 12.000m2, có 4 phường, 4 xã với gần 6 vạn dân. Với đặc thù nằm thấp hơn mực nước biển từ 1 đến 2m, do vậy, từ nhiều năm nay, nơi đây đã được quan tâm đầu tư hệ thống đê bao bảo vệ tính mạng và tài sản cho người dân.
Thế nhưng, dù đã có Quyết định số 58/2006/QĐ-TTg ngày 14-3-2006 của Thủ tướng Chính Phủ về việc "Phê duyệt chương trình đầu tư củng cố, bảo vệ và nâng cấp đê biển hiện có tại các tỉnh có đê từ Quảng Ninh đến Quảng Nam", nhưng đến nay, Dự án đầu tư xây dựng công trình tổng thể nâng cấp đê Hà Nam vẫn đang triển khai rất chậm. Cùng với đó, 11 cống dưới đê cũng xuống cấp, không đảm bảo tiêu thoát trong trường hợp khẩn cấp. Người dân nơi đây đang ngày ngày phấp phỏng lo âu, nhất là trong mùa mưa bão hiện nay.
Theo báo cáo kết quả giải quyết kiến nghị cử tri gửi tới kỳ họp thứ 4, HĐND tỉnh khoá XII của UBND tỉnh: Dự án đầu tư xây dựng công trình tổng thể nâng cấp đê Hà Nam được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 870/QĐ-UBND ngày 28-3-2005 và phê duyệt lại tại Quyết định số 2137/QĐ-UBND ngày 9-7-2009 có tổng mức đầu tư là 411 tỷ đồng; nguồn vốn do ngân sách Trung ương cấp thuộc chương trình nâng cấp đê biển theo Quyết định số 58/2006/QĐ-TTg ngày 14-3-2006 của Thủ tướng Chính phủ. Từ năm 2006 đến 2010 đã tiến hành nâng cấp được 7,8/34km, với số tiền là 137 tỷ đồng. Đầu năm 2011, UBND tỉnh đã chỉ đạo thi công đoạn đê xung yếu dài 1,5km (đoạn K3+728 đến K5+290) với kinh phí 11,8 tỷ đồng. Và năm 2012, tỉnh cũng đã tổ chức đấu thầu thi công 2 đoạn đê xung yếu dài hơn 8,1km, tổng mức đầu tư là 87,079 tỷ đồng.
Mới đây, chúng tôi có dịp về phường Nam Hoà (TX Quảng Yên) mới thấy nỗi lo của người dân nơi đây là hoàn toàn có cơ sở. Được biết, năm 1955, đã có một trận mưa lớn, triều cường dâng cao, khiến đê Hà Nam bị vỡ, gây thiệt hại nặng nề cho vùng đất này. Đã thế, sau thời kỳ vỡ đê, đất khu vực này đã bị nhiễm mặn lại càng mặn hơn, cây trồng vì thế kém năng suất. Thêm vào đó, do thời tiết khắc nghiệt, nhiều năm hạn hán, dẫn đến mất mùa, đời sống người dân khu vực Hà Nam đã khó lại càng thêm khó. Sau trận vỡ đê lịch sử ấy, các cấp, các ngành đã tích cực vào cuộc, khắc phục hậu quả, thế nhưng đến năm 2007, lại một lần nữa khiến người dân nơi đây không khỏi lo lắng bởi cơn bão số 5 đổ bộ đã khiến triều cường dâng cao, vùng đảo Hà Nam nhanh chóng biến thành biển nước. Chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể, LLVT đã phải nhanh chóng làm những phần việc cần thiết và sơ tán hơn 2 vạn dân ra khỏi khu vực nguy hiểm…
Dẫn chúng tôi đi nắm tình hình về tiến độ nâng cấp đê trên địa bàn, đồng chí Nguyễn Thành Trung, Chủ tịch UBND phường Nam Hoà (TX Quảng Yên) cho biết: Nam Hoà có tuyến đê dài 5,5km, được giới hạn từ K31+500 đến K3+400. Thời gian qua, phường đã phối hợp tổ chức thực hiện tốt công tác giải phóng mặt bằng phục vụ cho thi công đoạn đê trên địa bàn. Theo dự báo của Trung tâm khí tượng thuỷ văn quốc gia, thì tình hình thời tiết tiếp tục có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường. Bão có thể đổ bộ vào nước ta vào khoảng từ tháng 5 đến tháng 11. Theo dự báo, sẽ có khoảng 3 đến 5 cơn bão và áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng trực tiếp đến khu vực này. Vì vậy, trước mắt để chủ động phòng chống nhằm hạn chế thiệt hại do bão, lũ gây ra, cấp uỷ, chính quyền phường Nam Hoà đã lập kế hoạch trong công tác phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn với phương châm phòng là chính. Cùng với đó là quán triệt thực hiện phương châm 4 tại chỗ, đó là: Chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, vật tư tại chỗ, hậu cần tại chỗ đến với cán bộ, nhân dân nhằm chủ động trong công tác xử lý sự cố do bão gây ra.
Chị Nguyễn Thị Huyền, khu 6, phường Nam Hoà (TX Quảng Yên) tâm sự: Gia đình tôi làm nông nghiệp, sống ở đây đã nhiều năm. Khi biết Nhà nước có quyết định nâng cấp đê Hà Nam, bà con nơi đây mừng lắm. Tuy thế nhưng ngày nào tuyến đê còn chưa hoàn thành thì chúng tôi còn sống trong lo lắng, bởi thời tiết diễn biến bất thường, có nguy cơ ảnh hưởng rất lớn đến tính mạng và tài sản của chúng tôi. Vì vậy, tôi mong muốn các cấp nhanh chóng hoàn thiện tuyến đê, để bà con an cư lạc nghiệp.
Có lẽ nỗi lo của chị Huyền cũng là nỗi niềm của hầu hết người dân khu vực đảo Hà Nam.
Đồng chí Nguyễn Văn Vinh, Chủ tịch UBND TX Quảng Yên cho biết: Đê Hà Nam là công trình quan trọng, phục vụ đời sống, sản xuất cho người dân. Chính vì vậy, chúng tôi mong cấp trên sớm quan tâm, đẩy nhanh tiến độ thi công tuyến đê, để bà con yên tâm sinh sống và lao động sản xuất.
Được biết, hiện việc đẩy mạnh thi công nâng cấp đê Hà Nam và các cống tiêu nước dưới đê phụ thuộc vào nguồn ngân sách Trung ương. UBND tỉnh vẫn đang tiếp tục đề nghị các Bộ báo cáo Thủ tướng Chính phủ để bố trí vốn cho công trình.
Nhật Dạ
