Chủ nhật, gia đình tôi có đoàn khách đến chơi. Dẫn mọi người đi tham quan khu bãi tắm Thanh Niên, Hoàng Gia, Bãi Cháy, ai nấy đều khen cảnh sắc Hạ Long thật đẹp. Chiều về, ai cũng hài lòng, vui vẻ. Duy chỉ có bác gái nhận xét: “Bãi Cháy đông vui, nhộn nhịp thật. Nhưng khu du lịch rộng như thế mà nhà vệ sinh ít quá, đã thế lại không mấy sạch sẽ, phí lại cao…”.
Hỏi rõ hơn, bác kể: Trong lúc đi dạo, cô cháu gái đòi đi vệ sinh. Đi mãi, tìm mãi, bác thấy có một nhà vệ sinh công cộng nằm ở khu bãi tắm Hoàng Gia. Nhà vệ sinh khá nhỏ, một bên dành cho nam, một bên dành cho nữ. Bên dành cho nữ thì chỉ có một ngăn vệ sinh, ngăn còn lại phục vụ tráng nước ngọt. Thiết bị bên trong không đủ đầy, hiện đại lắm. Trên tường treo một vài biển báo bằng bìa cốt tông với những dòng chữ nguệch ngoạc: Không vứt giấy vào bồn, giẫm chân để xả nước, không vứt rác lên cửa sổ, v.v.. Lúc bác dẫn cháu vào thì không thấy người trông coi. Lúc ra, bác thấy có một cô ngồi thu phí, cô nói trống không: “5 nghìn đồng/người”. Bác có hỏi: “Tôi chỉ dẫn cháu nhỏ vào vệ sinh chút thôi, mà phí vệ sinh sao cao thế?”. Cô nhân viên không nói gì, nét mặt tỏ vẻ khó chịu. Không muốn đôi co, bác gửi tiền cho cô rồi dẫn cháu đi ra.
Cũng có vài lần sử dụng nhà vệ sinh công cộng ở Bãi Cháy, tôi thấy lời bác kể có phần đúng. Quả là khu du lịch này ít nhà vệ sinh công cộng, đã thế còn nhỏ hẹp và không mấy sạch sẽ, không đáp ứng được nhu cầu của du khách. Không chỉ khu du lịch Bãi Cháy mà rất nhiều tuyến phố, con đường, quảng trường, công viên… trong tỉnh thiếu nhà vệ sinh công cộng. Từ Đông Triều đến Móng Cái, du khách có muốn đi vệ sinh chắc chỉ còn cách vào nhà hàng, trạm xăng hay các điểm dừng chân dành cho du khách hoặc là tiện luôn bên đường vô tư “gửi tình yêu vào đất”. Một số nơi, nếu có đầu tư nhà vệ sinh công cộng thì thiết bị hỏng hóc, hôi hám, mất vệ sinh, là nỗi khiếp sợ của du khách, nhất là khách nước ngoài.
Mấy tháng trước, báo chí đưa tin TP Hồ Chí Minh khai trương nhà vệ sinh công cộng tiêu chuẩn 4-5 sao ở một số công viên khu vực trung tâm. Mỗi nhà vệ sinh được đầu tư gần 1 tỷ đồng với nhiều trang thiết bị hiện đại. Nhìn qua ảnh, thấy các nhà vệ sinh rất sạch sẽ, tiện nghi, lại được sử dụng miễn phí. Chợt nhớ đến Carnaval Hạ Long 2014 vừa rồi, TP Hạ Long cho lắp đặt 18 nhà vệ sinh công cộng phục vụ du khách tham gia lễ hội. Đó là những nhà vệ sinh di động nhỏ xíu, chật chội, thiếu thốn, mất vệ sinh, đứng chơ vơ ở những góc đường. Tuy vậy, có còn hơn không, bởi ở những nơi khác như Quảng trường 30-10, Công viên Hạ Long hay Cung Văn hoá thiếu nhi tỉnh, có tìm mỏi mắt cũng không thấy một nhà vệ sinh công cộng…
Hoàng Nhi