Vừa qua ông Phan Thanh Ngọc, trú tại thị trấn Trới (huyện Hoành Bồ) có gửi thư đến Toà soạn, phản ánh: Năm 2010, gia đình có làm đơn đề nghị UBND thị trấn Trới giải quyết về tranh chấp đất đai (thực tế có 1m2 đất giáp ranh đều nằm trong sổ đỏ của hai bên). Sau hai lần hoà giải, UBND thị trấn không giải quyết được vì hoà giải không thành công. Đến nay, vì không muốn sự việc kéo dài gia đình đã ra UBND thị trấn xin làm thủ tục rút đơn, chấp nhận xử lý sự việc theo hiện trạng thực tế nhưng cán bộ tư pháp trả lời là không thể rút đơn được nữa. Vấn đề tranh chấp của gia đình chỉ có thể để như thế (tức là vẫn đang có tranh chấp) hoặc đưa ra toà để xử lý. Trường hợp của gia đình có rút đơn được về không và nếu được thì các bước tiến hành thế nào? Nếu không rút được đơn thì làm cách nào để xử lý dứt điểm vụ việc?
Vấn đề ông Phan Thanh Ngọc hỏi, chúng tôi xin trả lời như sau: Tại điều 159, Nghị định 181/2004/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Đất đai quy định về “hoà giải tranh chấp đất đai” như sau:
1. Các bên tranh chấp đất đai phải chủ động gặp gỡ để tự hoà giải, nếu không thoả thuận được thì thông qua hoà giải ở cơ sở để giải quyết tranh chấp đất đai.
2. Trường hợp các bên tranh chấp không hoà giải được thì gửi đơn đến UBND xã, phường, thị trấn nơi có đất tranh chấp để hoà giải. Việc hoà giải phải được lập thành biên bản có chữ ký của các bên và có xác nhận hoà giải thành hoặc hoà giải không thành của Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn.
Biên bản hoà giải được gửi đến các bên tranh chấp, lưu tại UBND xã, phường, thị trấn nơi có đất tranh chấp.
3. Đối với trường hợp hoà giải thành mà có thay đổi hiện trạng về ranh giới, chủ sử dụng đất thì UBND xã, phường, thị trấn gửi biên bản hoà giải đến Phòng Tài nguyên và Môi trường đối với trường hợp tranh chấp đất đai giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư với nhau; gửi đến Sở Tài nguyên và Môi trường đối với các trường hợp khác.
Phòng Tài nguyên và Môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường trình UBND cùng cấp quyết định công nhận việc thay đổi ranh giới thửa đất và cấp mới giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Về nguyên tắc trong giải quyết tranh chấp là ưu tiên sự thoả thuận của các bên tranh chấp. Trường hợp của ông là tranh chấp về quyền sử dụng đất, theo luật quy định phải qua giai đoạn hoà giải ở cơ sở. Ông đã nộp đơn hoà giải và được UBND thị trấn Trới đã thụ lý giải quyết và ra văn bản hoà giải không thành (2 lần), như vậy thẩm quyền của UBND thị trấn đến đây là kết thúc. Nếu ông muốn khởi kiện ra toà thì căn cứ vào biên bản hoà giải không thành để thực hiện quyền khiếu kiện. Nếu cả hai bên không còn tranh chấp gì nữa, không muốn khởi kiện ra toà thì cũng không cần phải rút đơn về vì đơn này đã được UBND thị trấn Trới giải quyết bằng biên bản hoà giải không thành, tức là đất đang có tranh chấp. Việc hoà giải không làm phát sinh hậu quả pháp lý, không có giá trị thi hành.
Do vậy, trường hợp cả 2 hộ gia đình đều chấp nhận xử lý theo hiện trạng thực tế, không còn xảy ra tranh chấp (phần đất không còn chồng chéo) thì nên làm đơn yêu cầu hoà giải lại gửi tới UBND thị trấn Trới và thoả thuận chấp nhận xử lý theo hiện trạng thực tế. UBND thị trấn Trới tiến hành hoà giải, lập biên bản hoà giải thành và giao cho các bên tranh chấp. Nếu có sự thay đổi hiện trạng về ranh giới, chủ sử dụng đất trên thực tế so với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì UBND thị trấn Trới gửi biên bản hoà giải đến Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Hoành Bồ. Phòng Tài nguyên và Môi trường trình UBND huyện Hoành Bồ quyết định công nhận việc thay đổi ranh giới thửa đất và cấp mới giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 2 hộ gia đình.
Phòng Bạn đọc
