Rượu thuộc nhóm hàng hoá Nhà nước hạn chế kinh doanh. Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh sản phẩm rượu phải có giấy phép, trừ trường hợp sản xuất rượu thủ công để bán cho doanh nghiệp có giấy phép sản xuất rượu để chế biến lại. Theo Nghị định 94/2012 của Chính phủ về sản xuất, kinh doanh rượu thì giấy phép kinh doanh bán lẻ sản phẩm rượu tại cửa hàng bán lẻ trên địa bàn một quận, huyện, thị xã được xác định theo nguyên tắc không quá 1 giấy phép/1.000 dân và phù hợp theo quy hoạch hệ thống kinh doanh bán lẻ sản phẩm rượu. Với quy định này, việc kinh doanh mặt hàng rượu sẽ ngày càng được kiểm soát chặt hơn. Tuy nhiên, dường như quy định đang khiến cho chính quyền địa phương, đặc biệt là các địa phương có tính chất đặc thù, phát triển mạnh về du lịch loay hoay trong việc quản lý, cấp phép. Đơn cử như trường hợp của TP Hạ Long.
Trong thời gian qua, thông qua công tác quản lý thị trường, kiểm tra, hướng dẫn của các cơ quan chức năng, các doanh nghiệp, hộ kinh doanh có bán lẻ sản phẩm rượu trên địa bàn đã chấp hành tốt các quy định, điều kiện về bán lẻ sản phẩm rượu. Nhưng hiện nay trên địa bàn TP Hạ Long vẫn còn tồn tại nhiều cơ sở bán lẻ sản phẩm rượu chưa có giấy phép. Nguyên nhân là do nhận thức của các doanh nghiệp về ngành nghề kinh doanh có điều kiện và ngành nghề hạn chế kinh doanh chưa đúng đắn, dẫn đến việc kinh doanh không có giấy phép. Ngoài ra, việc quy định số giấy phép tối đa được cấp theo Nghị định 94 cũng đang khiến cho cơ quan chức năng của địa phương gặp nhiều khó khăn, vướng mắc.
Ông Hồ Ngọc Hoài, Trưởng Phòng Kinh tế TP Hạ Long cho biết: Tính đến hết năm 2012, TP Hạ Long có trên 309.000 người (trong đó có trên 229 nghìn người thường trú và 79 nghìn người tạm trú). Theo quy định tại khoản c Điều 18 Nghị định 94 của Chính phủ thì số lượng giấy phép bán lẻ sản phẩm rượu tối đa trên địa bàn TP Hạ Long được cấp là 309 giấy. Trước khi Nghị định 94 có hiệu lực thi hành, Phòng Kinh tế đã cấp 279 giấy phép bán lẻ sản phẩm rượu cho các doanh nghiệp, hộ kinh doanh theo quy định tại Nghị định 40/2008/NĐ-CP. Đến thời điểm hiện tại, tổng số giấy phép được cấp là 285 giấy, 100% giấy phép đều còn hiệu lực.
Bên cạnh đó, theo thống kê của Phòng Văn hoá - Thông tin TP Hạ Long, hiện trên địa bàn thành phố có 168 tàu du lịch có đăng ký lưu trú đêm trên vịnh; 460 khách sạn, nhà nghỉ; 250 nhà hàng phục vụ ăn uống… Như vậy có thể chắn chắn rằng, hầu hết các cơ sở trên đều cung cấp lẻ sản phẩm rượu cho khách hàng. Như vậy, so với 285 giấy phép đã cấp thì số cơ sở còn lại đang kinh doanh bán lẻ rượu, nhưng chưa có giấy phép còn khá nhiều. Mặt khác, theo định hướng phát triển kinh tế - xã hội và du lịch của TP Hạ Long, nhiều doanh nghiệp sẽ tiếp tục đầu tư, phát triển thêm nhà hàng, khách sạn để đáp ứng nhu cầu của khách du lịch. Vì vậy, nhu cầu xin cấp giấy phép bán lẻ sản phẩm rượu trên địa bàn thành phố trong thời gian tới là rất lớn. Tuy nhiên, đối chiếu với quy định tại Nghị định 94, hiện nay TP Hạ Long đã cấp gần hết số giấy phép và trong vài năm tới không được cấp thêm giấy phép nữa. Điều này không những gây khó khăn cho các doanh nghiệp đã kinh doanh sản phẩm rượu chưa cấp phép, các doanh nghiệp đã và đang đầu tư trên địa bàn, mà còn ảnh hưởng không nhỏ đến việc đáp ứng nhu cầu của khách du lịch đến Hạ Long. Bởi theo thống kê của cơ quan chuyên môn, trong những năm gần đây, trung bình mỗi năm Hạ Long đón trên 4 triệu lượt du khách trong nước và quốc tế đến tham quan, ngắm cảnh. Vì vậy, hoạt động kinh doanh thương mại, dịch vụ trên địa bàn thành phố không chỉ phục vụ nhu cầu của nhân dân địa phương mà còn phục vụ cho du khách trong và ngoài nước.
Trong thời gian không xa, đây không chỉ là khó khăn đối với Hạ Long mà còn là khó khăn đối với nhiều địa phương tiềm năng về lĩnh vực du lịch như Móng Cái, Uông Bí, Đông Triều… Được biết, TP Hạ Long đã có văn bản báo cáo Sở Công Thương kiến nghị Bộ Công Thương điều chỉnh quy định về số giấy phép bán lẻ sản phẩm rượu tối đa theo hướng xem xét đến đặc thù của các địa phương có hoạt động du lịch phát triển.
Thiết nghĩ, đây là kiến nghị phù hợp với tình hình thực tế hiện nay của nhiều địa phương có du lịch phát triển. Kiến nghị trên không chỉ tạo điều kiện cho doanh nghiệp, người dân trong hoạt động kinh doanh, mà còn thuận tiện trong công tác quản lý Nhà nước, do vậy cần sớm được cơ quan chức năng quan tâm giải quyết.
Thanh Hoa
