Mới đây, đến thị trấn Ba Chẽ, chúng tôi được nghe phản ánh của một số chủ hộ ở khu phố 3, về cơ chế, chính sách hỗ trợ di dời, GPMB thực hiện Dự án đầu tư xây dựng công trình kè chống sạt lở tuyến trục chính thị trấn Ba Chẽ chưa thoả đáng.
Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, trận lũ quét năm 2008 khiến nhiều khu vực tuyến vành đai bờ sông Ba Chẽ bị sạt lở, hư hỏng nặng. Một số hộ nằm sát bên sông Ba Chẽ có nguy cơ sạt lở rất lớn; có nhà đã bị trơ gần hết phần chân móng; có hộ bị lũ cuốn trôi hết nhà cửa nên đã dựng tạm nhà vách đất, che chắn bằng bạt nhựa để sống tạm… Để khẩn trương khắc phục hậu quả do thiên tai gây ra, đảm bảo an toàn cho các hộ dân sống bên sông và đảm bảo mỹ quan đô thị, UBND tỉnh đã phê duyệt Dự án đầu tư xây dựng công trình kè chống sạt lở tuyến đường trục chính thị trấn Ba Chẽ và có quyết định di dời đối với 22 hộ dân sống trong vùng có nguy cơ sạt lở tại các khu 3, 4, 5 và 6 của thị trấn.
Theo quyết định của UBND tỉnh, mỗi hộ thuộc diện di dời được hỗ trợ từ 70 đến 90m2 đất tái định cư và 31 triệu đồng/hộ để xây nhà (trong đó tỉnh hỗ trợ 25 triệu đồng, huyện hỗ trợ 6 triệu đồng và 6 tháng gạo ăn). Ngay sau đó, Khu tái định cư cũng được huyện bố trí hợp lý tại khu 5 thị trấn, đảm bảo về kết cấu hạ tầng để di dời các hộ dân khỏi khu vực sạt lở. Để người dân nhanh chóng di dời khỏi khu vực sạt lở, huyện Ba Chẽ chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể, thị trấn Ba Chẽ tích cực vận động những hộ dân thuộc diện di dời đến khu tái định cư sinh sống; kêu gọi các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp hỗ trợ, giúp đỡ những hộ trong diện di dời về vật liệu xây dựng, ngày công lao động, hỗ trợ vay vốn ưu đãi, kinh phí di dời, giúp các hộ dân xây nhà, mua đồ dùng sinh hoạt… Với sự khẩn trương, tích cực trong chỉ đạo, điều hành của cấp uỷ, chính quyền và đồng thuận của người dân nên ngay sau đó đã có 15 hộ tự nguyện nhận đất xây dựng, nhận hỗ trợ di dời và đã yên tâm, ổn định cuộc sống ở nơi ở mới. Tuy nhiên, còn 7 hộ thuộc diện di dời vẫn chưa đi vì cho rằng mức hỗ trợ của nhà nước (31 triệu đồng/hộ) là quá thấp, nhiều hộ hoàn cảnh kinh tế khó khăn nên không có khả năng xây nhà tại khu tái định cư; nơi ở mới không đảm bảo điều kiện để phát triển kinh tế…
Theo quan sát của chúng tôi, nhà của 7 hộ này đều đã rất xuống cấp, không đảm bảo an toàn và mỹ quan đô thị. Anh Hoàng Văn Tư, một trong bảy hộ dân nêu trên cho biết: Gia đình tôi có 4 khẩu, cuộc sống của cả nhà chỉ trông chờ vào thu nhập từ cửa hàng kinh doanh buôn bán gỗ này. Nếu di dời vào khu tái định cư thì gia đình tôi không thể tiếp tục nghề này vì không có vị trí để kinh doanh. Anh Đinh Viết Vinh, nhà cạnh đó thì chia sẻ: Vẫn biết chủ trương di dời các hộ dân ở đây là đúng đắn, nhưng mức hỗ trợ của nhà nước quá thấp, số tiền hỗ trợ đó gia đình tôi không thể xây nhà mới ở khu tái định cư. Trận lũ quét năm 2008 đã cuốn trôi hết nhà và tài sản của gia đình. Từ đó đến nay, hai mẹ con tôi phải ở tạm trong căn lều này, không nhà vệ sinh, không bếp. Rất mong tỉnh, huyện có những chính sách hỗ trợ hơn nữa để chúng tôi có thể đến nơi ở mới với những điều kiện tốt hơn. Còn anh Đinh Văn Cường thì than thở: Gia đình tôi sống ở đây đã vài chục năm, cuộc sống của cả gia đình trông chờ vào cửa hàng sửa chữa xe đạp, xe máy. Nếu chuyển đến khu tái định cư sẽ không thể tiếp tục nghề này bởi vị trí tái định cư không thuận tiện, còn thuê cửa hàng để kinh doanh thì gia đình tôi không đủ khả năng, cuộc sống sẽ rất khó khăn. Anh Cường cho biết thêm: Cách đây hơn chục năm, gia đình anh dồn tiền để mua thêm mảnh đất liền kề và hiện đang sở hữu 2 sổ nhà đất. Tuy nhiên, theo quyết định của chính quyền địa phương về hỗ trợ di dời thì gia đình anh chỉ được hưởng một suất tái định cư. Như vậy thì quá thiệt. Anh Cường muốn được ở lại tại nơi đang ở vì theo anh, hiện bờ kè sông Ba Chẽ đã hoàn thành, khó có thể xảy ra sạt lở…
Đồng chí Chu Văn Phòng, Chủ tịch UBND thị trấn Ba Chẽ cho biết: Mặc dù tuyến kè sông Ba Chẽ đã hoàn thành nhưng theo chủ trương của huyện và thị trấn, vẫn phải cương quyết di dời các hộ dân ở khu 3 này. Chính quyền rất mong các hộ gia đình đồng thuận, sớm di dời để đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản, yên tâm lao động sản xuất, ổn định cuộc sống và đảm bảo mỹ quan đô thị…
Với quyết tâm trên, chính quyền địa phương cần tích cực hơn nữa trong tuyên truyền, vận động để người dân hiểu rõ mục đích, ý nghĩa của chủ trương này; cần xem xét chế độ chính sách đối với các hộ, vừa đảm bảo quyền lợi cho người dân, vừa đảm bảo cảnh quan đô thị.
Nguyễn Huế
