Vừa qua, Chi bộ khu 9, phường Hồng Hà (TP Hạ Long) đã tiến hành kiểm tra nhằm xác minh làm rõ dư luận về một số cán bộ chủ chốt của khu phố có biểu hiện tiêu cực, tham nhũng trong việc quản lý tiền công quỹ do nhân dân đóng góp. Đến cuối tháng 7-2012, công tác kiểm tra đã có kết luận cụ thể và đã được công bố công khai trước chi bộ và các tổ dân trong khu.
Tổ kiểm tra đã tiến hành kiểm tra sổ sách, chứng từ thu chi công quỹ của năm 2011 và 6 tháng đầu năm 2012 trên các khoản: Tiền đóng góp “5 quỹ” của dân, tiền thu phí vệ sinh môi trường, tiền ngân sách phường cấp và một số khoản thu khác. Có thể nói tất cả các khoản trên đều có dấu hiện quản lý mập mờ, thiếu minh bạch, trong đó nghiêm trọng nhất là việc quản lý khoản thu “5 quỹ” và phí vệ sinh môi trường.
Theo báo cáo kiểm tra đã xác minh, trong năm 2011 và 6 tháng đầu năm 2012, tiền thu “5 quỹ” do dân đóng góp có tổng số là 74.392.000 đồng; thu phí vệ sinh môi trường là 150.282.000 đồng (trong đó số trích lại cho các tổ dân 10% là 15.169.000 đồng, số thực phải nộp 135.113.000 đồng). Nhưng khi đối chiếu với số thực nộp cho UBND phường Hồng Hà năm 2011 và 6 tháng đầu năm 2012 thì khoản “5 quỹ” khu mới nộp 49.525.000 đồng, còn 24.867.000 đồng chưa nộp. Khoản phí vệ sinh môi trường cũng mới nộp 79.085.000 đồng, còn 56.033.000 đồng chưa nộp. Cộng cả 2 khoản thì hiện ông Khu trưởng còn giữ lại 80.900.000 đồng. Số tiền này nếu không được kiểm tra phát hiện chắc chắn sẽ bị chiếm dụng và biển thủ vì nó hoàn toàn không có trong sổ sách ghi chép.
Nhìn chung sổ sách, chứng từ ghi chép cập nhật rất lộn xộn, thiếu chính xác, có biểu hiện che giấu, thiếu minh bạch. Riêng khoản “5 quỹ” và phí vệ sinh môi trường, khi kiểm tra Khu trưởng đã sửa đi chữa lại đến 3 lần, nhưng các con số đều không chính xác, phải làm lại sổ mới. Đặc biệt có tình trạng lừa gạt một số tổ dân để ăn bớt xén. Chẳng hạn ở Tổ 3 do bà Phạm Thị Đạo làm Tổ trưởng, năm 2011 bà đã trực tiếp nộp cho Khu trưởng số tiền thu phí vệ sinh môi trường của tổ là 8.316.000 đồng, nhưng do sơ suất và quá tin nên bà đã ký vào sổ do Khu trưởng ghi sẵn nội dung mà không kiểm tra lại (trong sổ ông Khu trưởng chỉ ghi 3.328.000 đồng, thiếu 4.988.000 đồng). Hay ở Tổ 16 do ông Đỗ Tiến Tâm làm Tổ trưởng cũng có tình trạng tương tự. Về phí môi trường ông Tâm đã trực tiếp nộp cho Khu trưởng 8.500.000 đồng, nhưng trong sổ Khu trưởng chỉ ghi 4.000.000 đồng, thiếu của ông Tâm 4.500.000 đồng. Khoản “5 quỹ” ông Tâm đã nộp 4.190.000 đồng, nhưng cũng chỉ ghi 2.690.000 đồng, thiếu 1.500.000 đồng. Như vậy chỉ mới xác minh ở 2 tổ dân trong số 16 tổ dân của khu, ông Khu trưởng đã ghi thiếu tổng số tiền là 10.648.000 đồng. Khi tổ kiểm tra đến đối chiếu bà Đạo và ông Tâm mới tá hoả biết mình đã bị mắc lừa.
Ngoài ra việc quản lý các nguồn thu khác như tiền trích % khoản nộp “5 quỹ”, tiền phí vệ sinh môi trường, tiền ngân sách do phường cấp, mặc dù nhỏ nhưng đều thiếu minh bạch, tuỳ tiện. Việc quản lý quỹ rất lỏng lẻo, Khu trưởng tự thu, tự chi dẫn đến thiếu hụt quỹ 10.998.000 đồng. Qua kiểm tra sổ quỹ có đến 19 mục ghi thu không có chứng từ kèm theo, mà chỉ ghi theo nội dung, thậm chí có khoản thu không ghi rõ nội dung, một số còn để ngoài quỹ. Trong 115 mục chi có đến 63 mục chi dưới hình thức “lệnh chi”, không có chứng từ gốc kèm theo.
Kết quả báo cáo kết luận kiểm tra đã buộc ông Phó Bí thư chi bộ kiêm Khu trưởng khu 9 và một số cán bộ có liên quan phải chịu trách nhiệm trước việc quản lý gây thất thoát công quỹ, nhất là nguồn thu do nhân dân đóng góp. Về trách nhiệm vật chất ông Khu trưởng phải hoàn nộp cho công quỹ tổng số tiền là 108.523.000 đồng, trong đó có khoản 80.900.000 đồng là tiền “5 quỹ” và phí vệ sinh môi trường do nhân dân đóng góp mà ông Khu trưởng đã chiếm dụng bất hợp pháp.
Sự việc diễn ra tại Khu 9 có nguyên nhân do trình độ yếu kém của những người trực tiếp thừa hành nhiệm vụ. Song cũng phải thấy trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ và chính quyền khu còn sơ hở, trong đó có cả Tổ thanh tra nhân dân, Ban công tác mặt trận. Việc bố trí cán bộ chưa tốt, thiếu thường xuyên kiểm tra, theo dõi phát hiện để uốn nắn kịp thời những sai sót. Thực tế nhiều năm qua việc quản lý tiền công quỹ của khu phố còn rất lỏng lẻo, tuỳ tiện, vô nguyên tắc đã gây thiệt hại không ít cho công quỹ.
Việc kiểm tra, chấn chỉnh những sai phạm tại Khu 9 là việc làm rất đáng hoan nghênh. Điều đó cho thấy Chi bộ Khu 9 đã quán triệt và thực hiện nghiêm túc Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) về “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”. Hy vọng rằng “bài học khu 9” sẽ là hữu ích cho các địa phương khác trong việc củng cố, xây dựng chính quyền cơ sở trong sạch vững mạnh.
Nguyễn Hữu
(Phường Hồng Hà, TP Hạ Long)
