Bạn đọc Nguyễn Ngọc Linh (TP Uông Bí) có hỏi: “Hàng tháng tôi vẫn trực tiếp đến điểm chi trả nhận trợ cấp BHXH hàng tháng của mình nhưng do bất cẩn tôi đã làm mất Giấy chứng minh nhân dân (CMND), hiện vẫn chưa được cấp lại. Tôi có thể nhận trợ cấp BHXH hàng tháng không? Thủ tục cần những gì? Trong trường hợp tôi muốn nhờ người lĩnh thay thì thế nào?”.
Trả lời câu hỏi trên của bạn đọc, phóng viên Báo Quảng Ninh đã trực tiếp trao đổi với bà Nguyễn Thị Hồng, Trưởng Phòng Chế độ Bảo hiểm xã hội, BHXH tỉnh. Bà Hồng cho biết:
Theo quy định tại Quyết định 488/QĐ-BHXH ngày 23-5-2012 của BHXH Việt Nam về ban hành quy định quản lý chi trả các chế độ BHXH, người nhận trợ cấp BHXH, kể cả nhận một lần và nhận hàng tháng, nếu không xuất trình được giấy CMND, người hưởng có thể thay thế bằng giấy tờ tuỳ thân có ảnh để được hưởng chế độ BHXH. Trường hợp mất CMND thì người hưởng làm giấy xác nhận mất CMND có xác nhận của Công an xã, phường nơi cư trú, ký nhận vào danh sách chi trả. Đối với người hưởng chế độ tuất hàng tháng dưới 15 tuổi thì người đứng sổ ký nhận trợ cấp.
Về thủ tục nhờ người lĩnh thay chế độ BHXH, cũng theo Quyết định 488/QĐ-BHXH quy định việc lĩnh thay chế độ BHXH được thực hiện trong các trường hợp sau:
Trường hợp người hưởng chế độ BHXH hàng tháng đang cư trú tại Việt Nam không trực tiếp nhận tiền: Người hưởng lập 1 bản giấy lĩnh thay (mẫu số 18-CBH) có xác nhận của chính quyền địa phương nơi cư trú để uỷ quyền cho người khác lĩnh thay, thời hạn của giấy lĩnh thay tối đa là 6 tháng.
Đối với trường hợp người hưởng chế độ BHXH hàng tháng đang bị tạm giam thì giấy lĩnh thay có xác nhận của chính quyền địa phương nơi cư trú hoặc xác nhận của giám đốc trại giam nơi người hưởng đang bị tạm giam.
Trường hợp người hưởng BHXH hàng tháng đang cư trú ở nước ngoài không trực tiếp nhận tiền, muốn nhận tiền chế độ BHXH thì lập 1 bản giấy lĩnh thay (mẫu số 18-CBH) cho nhân thân Việt Nam do Đại sứ quán Việt Nam hoặc cơ quan đại diện Việt Nam ở nước người hưởng đang cư trú xác nhận đang cư trú hợp pháp ở nước sở tại, thời hạn của giấy lĩnh thay tối đa là 1 năm.
Đối với người hưởng bị mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự thì người lĩnh thay là người giám hộ theo quy định của pháp luật dân sự.
Quyết định 488 cũng quy định, người lĩnh thay có trách nhiệm, phải trực tiếp đến nhận tiền chế độ BHXH hàng tháng tại đại diện chi trả xã, phường, thị trấn, khi đến nhận tiền nộp giấy lĩnh thay hoặc giấy tờ chứng minh là người giám hộ hợp pháp (đối với người giám hộ); xuất trình CMND hoặc giấy tờ tuỳ thân có ảnh; báo giảm kịp thời khi người hưởng từ trần hoặc bị tạm dừng hưởng các chế độ BHXH hàng tháng theo quy định. Nếu thực hiện sai phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và bồi hoàn cho quỹ BHXH.
Trường hợp người hưởng bị mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự bỏ đi khỏi nơi cư trú, người giám hộ phải yêu cầu Toà án thông báo tìm kiếm người vắng mặt tại nơi cư trú theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự. Khi Toà án tuyên bố người mất tích, người giám hộ có trách nhiệm thông báo cho đại diện chi trả. Trường hợp không thông báo kịp thời phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và bồi hoàn cho quỹ BHXH.
Thanh Hoa (Thực hiện)
