Ông Nguyễn Văn Mật, trú tại khu Nam Thọ, phường Trà Cổ, TP Móng Cái đã gửi đơn đến các cơ quan chức năng của tỉnh kiến nghị với nội dung: Không chấp nhận phương án bồi thường giải phóng mặt bằng (GPMB) của TP Móng Cái khi triển khai Dự án xây dựng biểu tượng du lịch tại ngã ba Trà Cổ - Bình Ngọ.
Theo phản ánh của ông Mật, năm 2010, UBND TP Móng Cái thực hiện Dự án xây dựng biểu tượng du lịch tại ngã ba Trà Cổ - Bình Ngọc đã thu hồi toàn bộ diện tích đất 10.412,54m2 gia đình ông đang quản lý, sử dụng (gồm đất ở 200m2, đất vườn 792,6m2 và đất ao đầm 9.949,5m2). Ban Quản lý dự án công trình thành phố lập phương án bồi thường, hỗ trợ; Hội đồng bồi thường GPMB thẩm định và thành phố đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ diện tích 10.412,54m2 đất cho gia đình ông. Cụ thể: Đất ở 200m2 đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng (GCNQSD) đất năm 2004 bồi thường 360.000.000 đồng; đất vườn trồng cây lâu năm 245.500.920 đồng; đất vườn trồng cây hàng năm, hỗ trợ 30% giá trị đất nông nghiệp trồng cây hàng năm; đất ao trồng sen là đất không có giấy tờ về quyền sử dụng đất, tính hỗ trợ 30% giá trị đất nông nghiệp trồng cây hàng năm...
Sau khi có phương án bồi thường GPMB, ông Mật đã có đơn khiếu nại đề nghị được bồi thường, hỗ trợ 529,6m2 đất là đất vườn trồng cây lâu năm liền kề đất ở và đề nghị được bồi thường 100% giá đất nông nghiệp và hỗ trợ đất nông nghiệp xen kẽ trong khu dân cư bằng 5 lần hạn mức đất ở đối với diện tích 9.419,9m2 đất ao đầm.
Theo các hồ sơ tài liệu còn lưu trữ tại UBND phường Trà Cổ và TP Móng Cái thì nguồn gốc đất của ông Mật được thể hiện như sau: Năm 1989, ông là công nhân Xí nghiệp Thuỷ lợi 3 được điều động đến khu Nam Thọ, Trà Cổ để xây dựng hồ thuỷ lợi Mắm Thí. Ông và gia đình đã đến khu vực này xây dựng nhà tạm 3 gian để ở. Cuối năm 1991, ông tiếp tục xây dựng ngôi nhà cấp 4, sang ở bên cạnh khu nhà cũ trên diện tích đất 443m2, phần đất này do gia đình tôn tạo thêm. Năm 1994, ông phá bỏ nhà tạm 3 gian để có diện tích gia đình làm vườn trồng cây ăn quả, cây keo và rau. Tháng 1-2004, UBND TP Móng Cái cấp GCNQSD đất cho gia đình ông với diện tích đất ở là 200m2, không có diện tích đất vườn. Năm 2009, gia đình phá bỏ nhà cấp 4, xây dựng nhà kiên cố mái bằng, đồng thời xây tường ngăn thửa đất thành 2 phần gồm nhà ở và các công trình phụ trên diện tích đất 443m2, khu vườn ngoài tường rào diện tích 529,6m2, sử dụng đến thời điểm thu hồi. Toàn bộ diện tích đất gia đình sử dụng từ 1989 đến nay ổn định, không có tranh chấp, không bị chính quyền địa phương lập biên bản vi phạm.
Theo quy định tại Điểm a, Khoản 1, Điều 44, Nghị Định 84/2007/NĐ-CP của Chính Phủ: “Trường hợp thu hồi đối với đất sử dụng trước ngày 15-10-1993 nhưng không có Giấy chứng nhận hoặc một trong các loại giấy tờ quy định tại khoản 1, Điều 50 của Luật Đất đai và được UBND cấp xã xác nhận đất đó không có tranh chấp thì việc bồi thường, hỗ trợ về đất thực hiện theo quy định sau: Trường hợp đất đang sử dụng là đất có nhà ở và không thuộc một trong các trường hợp sử dụng đất quy định tại khoản 4, Điều 14 Nghị định này thì người đang sử dụng đất được bồi thường đối với diện tích đất thực tế đang sử dụng nhưng diện tích được bồi thường không vượt quá hạn mức giao đất ở theo quy định tại khoản 2, Điều 83 và khoản 5, Điều 84 của Luật Đất đai tại thời điểm có quyết định thu hồi đất. Đối với phần diện tích vượt hạn mức giao đất ở và phần diện tích đất vườn, ao trên cùng thửa đất có nhà ở nhưng không được công nhận là đất ở thì được bồi thường, hỗ trợ về đất theo quy định đối với đất nông nghiệp xen kẽ trong khu dân cư”.
Qua thẩm tra xác minh, kiểm tra hiện trạng diện tích đất 529,6m2 của ông Mật tuy chưa được cấp GCNQSD đất nhưng đã được xác định cùng khuôn viên, liền cùng một thửa đất có diện tích 200m2 đất ở được TP Móng Cái cấp GCNQSD đất, sử dụng ổn định, liên tục cùng thời điểm, làm nhà ở từ năm 1989 và sau đó làm vườn từ năm 1994 đến nay, không bị cơ quan, tổ chức nào lập biên bản vi phạm. Việc TP Móng Cái cấp GCNQSD đất cho ông Mật năm 2004 chỉ có 200m2 đất ở mà không cấp phần diện tích đất vườn liền kề 529,6m2 là chưa đúng quy định của pháp luật đất đai về cấp GCNQSD đất. Đồng thời căn cứ quy định tại Khoản 1, Điều 17, Quyết định số 499/2010/QĐ-UBND của UBND tỉnh: “Hộ gia đình cá nhân khi bị thu hồi đất vườn, trong cùng thửa đất có nhà ở trong khu dân cư nhưng không được công nhận là đất ở; đất vườn, ao trong cùng thửa đất có nhà ở riêng lẻ; đất vườn, ao trong cùng thửa đất có nhà ở dọc kênh mương và dọc tuyến đường giao thông thì ngoài việc được bồi thường theo giá đất nông nghiệp trồng cây lâu năm còn được hỗ trợ bằng 50% giá đất ở của thửa đất đó; diện tích được hỗ trợ là diện tích thực tế bị thu hồi nhưng tối đa không quá 5 lần hạn mức giao đất ở địa phương. Giá đất ở để tính hỗ trợ là giá bồi thường của thửa đất ở đó”. Trên cơ sở các quy định trên cho thấy, phần diện tích 529,6m2 đất vườn liền kề đất ở của gia đình ông Mật đủ điều kiện được bồi thường theo quy định.
Tuy nhiên, về nội dung ông Mật khiếu nại đề nghị được bồi thường 100% giá đất nông nghiệp và hỗ trợ 5 lần hạn mức đất ở theo địa giới hành chính đối với diện tích 9.419,9m2 ao đầm nêu trên là không có cơ sở. Bởi vì: Theo các tài liệu hiện có và các nhân chứng cho biết, phần diện tích đất ao đầm 9.419,9m2 trước đây là đầm tự nhiên, nước ra vào không ai quản lý, đến năm 1996 gia đình ông Mật tự ý đắp bờ ngăn, tôn tạo sử dụng nuôi cá, trồng sen. UBND phường Trà Cổ khẳng định các thửa đất của gia đình ông Mật là do ông tự ý sử dụng đất do UBND phường quản lý. Theo quy định tại Khoản 2, Điều 16, Quyết định số 499/2010/QĐ-UBND UBND tỉnh: “Hộ gia đình cá nhân sử dụng đất nông nghiệp không đủ điều kiện được bồi thường theo quy định tại Khoản 1 Điều này thì không được bồi thường nhưng được hỗ trợ bằng 30% giá trị đất nông nghiệp bị thu hồi.” Như vậy, TP Móng Cái lập phương án hỗ trợ 30% đối với diện tích 9.419,9m2 đất ao đầm là đúng chế độ chính sách.
Trên cơ sở kết quả xác minh, căn cứ quy định của Luật Đất đai, các quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, cho thấy nội dung khiếu nại của ông Mật về việc đề nghị được bồi thường, hỗ trợ 529,6m2 đất là đất vườn trồng cây lâu năm liền kề đất ở là đúng. Vì vậy TP Móng Cái cần lập phương án bồi thường, hỗ trợ bổ sung đối với diện tích đất 529,6m2 cho hộ ông Mật nhằm đảm bảo lợi ích chính đáng cho công dân.
Đặng Nhung
