Chiều 17/12, đồng chí Vũ Văn Diện, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, chủ trì đối thoại với 141 công dân là ngư dân của TX Quảng Yên, huyện Vân Đồn, liên quan đến việc điều chỉnh phạm vi cấm khai thác, đánh bắt thủy, hải sản trong vùng lõi Vịnh Hạ Long. Cùng dự có đồng chí Vũ Hồng Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, ĐBQH tỉnh, và các sở, ngành, địa phương liên quan.
Kiến nghị của các hộ dân xoay quanh việc UBND TP Hạ Long ban hành Thông báo số 554/TB-UBND ngày 14/9/2018 với nội dung: Thực hiện chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh về khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản trên Vịnh Hạ Long, yêu cầu các tổ chức, cá nhân không được thực hiện hoạt động khai thác thủy sản dưới mọi hình thức tại các điểm tổ chức cho khách tham quan du lịch, hang động, bãi tắm, luồng đường thủy, tuyến du lịch và các khu vực được cấp có thẩm quyền quy hoạch bảo tồn hệ sinh thái trên Vịnh Hạ Long; không được thực hiện các hoạt động khai thác thủy sản tại khu vực Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long (trừ nghề câu, lặn giải trí, sử dụng ngư cụ truyền thống phục vụ du lịch trải nghiệm được cơ quan có thẩm quyền cho phép). Thời gian thực hiện kể từ ngày 1/10/2018. Sau thời gian trên, nếu tổ chức, cá nhân nào không chấp hành sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định, kể cả bị áp dụng biện pháp tịch thu, tiêu hủy các phương tiện, ngư cụ, công cụ sử dụng để khai thác thủy sản tại các khu vực nêu trên.
Các ngư dân cho rằng, quy định như vậy sẽ gây khó khăn cho hoạt động đánh bắt thủy, hải sản của các hộ, trong khi tàu thuyền của họ đa phần có công suất nhỏ, không vươn khơi được. Theo đó, các hộ đề nghị UBND các cấp xem xét, điều chỉnh thu hẹp phạm vi vùng cấm; đồng thời, lùi thời hạn cấm đánh bắt trong vùng lõi Vịnh Hạ Long để ngư dân có thời gian làm việc, trả các khoản nợ đã vay mượn trước đó đầu tư cho phương tiện và công cụ khai thác.
Tại buổi đối thoại, Phó Chủ tịch UBND TP Hạ Long Hồ Quang Huy đã làm rõ các căn cứ pháp lý liên quan đến việc ban hành Văn bản 554/TB-UBND của UBND TP Hạ Long. Theo đó, Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long được UNESCO hai lần công nhận và có bản đồ vùng lõi di sản kèm theo (bao gồm 434km2). Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam đã cam kết tuân thủ Công ước năm 1972 (Công ước về bảo vệ di sản thiên nhiên thế giới). Tại điều 4 của Công ước cũng quy định rõ “Mỗi quốc gia tham gia vào công ước này phải thành lập các tổ chức và ban hành các văn bản để tổ chức quản lý hiệu quả công tác bảo vệ, bảo tồn, tôn tạo truyền lại cho các thế hệ tương lai di sản văn hóa và tự nhiên nêu trong điều 1 và điều 2 ở trên lãnh thổ của mình. Đó là trách nhiệm trước tiên và quốc gia này phải nỗ lực bằng hành động tối đa cho mục đích bằng những nguồn lực đã có và nếu có”. Do đó, Vịnh Hạ Long là tài sản không chỉ của tỉnh Quảng Ninh mà còn là tài sản của đất nước Việt Nam và của cả nhân loại thế giới.
Ngay khi được công nhận, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định 2252/1995/QĐ-UBND về quy chế quản lý di sản Vịnh Hạ Long. Tiếp đến năm 2007, UBND tỉnh ban hành Quyết định 498/2007/QĐ-UBND kế thừa văn bản pháp quy, cập nhật bổ sung Văn bản 2252. Tại Điều 10 về các hoạt động khai thác thủy sản, đã quy định rõ, không được khai thác thủy sản tại các điểm cho phép tổ chức tham quan du lịch; trong khu vực bảo vệ vùng 1 (vùng lõi) chỉ được cho phép những tàu cá thủ công hoặc lắp máy dưới 12CV khai thác thủy sản bằng nghề câu tay để phục vụ dân sinh và du lịch. Các hình thức khai thác, nghề khai thác chỉ được phép trên Vịnh là nghề rớ, nghề câu tay và tất cả các tổ chức, cá nhân mua bán, vận chuyển hải sản phải có giấy phép hoạt động nghề cá theo quy định. Ngày 15/12/2016, UBND tỉnh ban hành Quyết định 4216/2016/QĐ-UBND về quy chế quản lý, bảo vệ, phát huy di sản Vịnh Hạ Long. Quyết định này tiếp tục kế thừa các quy định trước đó và khẳng định việc Chính phủ Việt Nam đã cam kết trong Công ước năm 1972.
Tại khoản 3 Điều 9 của Quyết định này cũng quy định rõ các hoạt động, nội dung về hoạt động khai thác, bảo vệ nguồn lợi thủy sản trong vùng lõi Vịnh Hạ Long. Theo đó ngày 14/9/2018, UBND TP Hạ Long ban hành Thông báo 554 nhắc lại, thông báo lại nội dung tại khoản 3, Điều 9 của Quyết định 4216. Ngoài ra, Thông báo 554 còn căn cứ vào các chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh trong công tác quản lý, khai thác, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản trên địa bàn tỉnh.
Cũng theo ông Hồ Quang Huy, vùng lõi di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long với diện tích 434km2 được UNESCO công nhận trên cơ sở hồ sơ đệ trình của UBND tỉnh, của Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam. Đây là khu vực bảo vệ tuyệt đối.
Tại buổi đối thoại, đại diện UBND TX Quảng Yên, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã giải trình, làm rõ những kiến nghị của các ngư dân liên quan đến công tác tuyên truyền; việc cấp phép phạm vi khai thác; các loại hình cấm trong khai thác thủy, hải sản; xử lý vi phạm...
Kết luận tại buổi đối thoại, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vũ Văn Diện khẳng định, những quy định của UBND TP Hạ Long tại Thông báo số 554/TB-UBND là phù hợp và không trái quy định của pháp luật. Những quy định cụ thể về công suất tàu, phạm vi khai thác với từng loại tàu, khu vực vùng lõi Vịnh Hạ Long đã được pháp luật quy định cụ thể tại Nghị định của Chính phủ, quyết định của UBND tỉnh. Do đó, việc ban hành Thông báo 554 là chỉ đạo nhằm siết chặt hơn công tác quản lý đánh bắt, khai thác thủy, hải sản trên Vịnh Hạ Long, nhằm đảm bảo thực hiện nghiêm quy định của pháp luật cũng như tăng cường bảo vệ nguồn lợi thủy sản, bảo vệ môi trường Vịnh Hạ Long. Đối với Vịnh Hạ Long, ngoài các quy định trên, Quảng Ninh còn phải chấp hành những cam kết với các tổ chức quốc tế.
Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh cũng nhấn mạnh, quy định về phạm vi vùng cấm trong khai thác, đánh bắt thủy, hải sản thời gian tới sẽ có xu hướng mở rộng hơn, siết chặt hơn; do đó, đề nghị các ngư dân chủ động tiếp cận và chấp hành nghiêm những quy định của cơ quan quản lý nhà nước liên quan đến nội dung này. Tỉnh sẽ tiếp tục chỉ đạo các ngành, địa phương đẩy mạnh kiểm tra, xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm, nhất là những trường hợp tái diễn vi phạm để tăng cường tính răn đe.
Đồng chí Vũ Văn Diện cũng phê bình Chủ tịch UBND một số xã, phường của TX Quảng Yên còn hình thức trong tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về phạm vi, quy mô, công suất khai thác, đánh bắt thủy, hải sản cho ngư dân địa phương. Đồng chí yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát, tổ chức tập huấn, tuyên truyền ngay cho ngư dân biết về vùng cấm, vùng cấm tạm thời cũng như luật xử phạt vi phạm hành chính. Bên cạnh đó, lắng nghe, giải quyết kịp thời những vướng mắc, tháo gỡ khó khăn cho người dân trong chuyển đổi nghề nghiệp. Công bố công khai danh sách các chủ thuyền và vùng đánh bắt được phép để người dân biết, thực hiện.
Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các cơ quan truyền thông của tỉnh tiếp tục tuyên truyền, nâng cao nhận thức, ý thức của ngư dân trong tỉnh về chấp hành các quy định của pháp luật, các công ước, quy ước quốc tế về khai thác thủy sản trên Vịnh Hạ Long.
Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị người dân nghiêm túc chấp hành văn bản của UBND TP Hạ Long cũng như các văn bản liên quan đến nội dung này; chủ động đóng góp ý kiến với chính quyền cơ sở về phương án chuyển đổi nghề; đề nghị công dân không tụ tập đông người trái pháp luật, gây mất an ninh trật tự.
Với kiến nghị điều chỉnh công suất tàu, thuyền đánh bắt, phạm vi khai thác thủy sản trên Vịnh Hạ Long, đồng chí Vũ Hồng Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, ĐBQH tỉnh, khẳng định sẽ tiếp thu ý kiến, kiến nghị lên Quốc hội, các bộ, ngành liên quan xem xét điều chỉnh.
Thanh Hoa
