Thoạt nghe cứ tưởng rác ở đây là loại hàng hoá đặc biệt gì đó. Bởi không dưng rác lại có giá trị đến nỗi TP Uông Bí phải cất cẩn thận vào kho thay vì tống ra bãi rác. Xin thưa, rác thải vẫn là rác thải, chỉ có điều vì dân chặn đường ngăn cản không cho đem rác ra bãi nên “bất đắc dĩ” thành phố đành cất tạm vào kho.
Tìm hiểu nỗi “thống khổ” đó của Uông Bí chúng tôi được biết, trước đây địa phương có hai bãi chứa rác là Lạc Thanh và Vàng Danh. Bãi rác Lạc Thanh đã hết khả năng sử dụng nên phải đóng cửa, còn bãi rác Vàng Danh được xây dựng từ năm 2005 dùng để xử lý rác thải sinh hoạt của khu vực phường Bắc Sơn, Vàng Danh và Thượng Yên Công. Do bãi rác Lạc Thanh đóng cửa nên toàn bộ rác thải của thành phổ dồn hết về bãi rác Vàng Danh. Sau khi thành phố cho vận chuyển, xử lý rác tập trung về bãi rác Vàng Danh được 12 ngày thì các hộ dân ở khu 3, phường Vàng Danh ngăn cản không cho vận chuyển rác thải vào bãi rác. Thậm chí người dân còn đổ đất đá chặn đường không cho xe của Công ty Môi trường đô thị vận chuyển rác, làm chòi cắt cử người canh gác hễ thấy xe rác vào là huy động người bao vây, ngăn cản.
Điều tra nguyên nhân vì sao người dân lại quá khích đến vậy, chúng tôi được biết bắt đầu từ lỗi của Công ty Môi trường đô thị Uông Bí. Công ty đã vận chuyển rác đi trên tuyến đường dân sinh gây ô nhiễm môi trường khiến người dân phản ứng. Nghiêm trọng hơn, Công ty đã đổ cặn thải từ bể phốt xuống bãi rác và quá trình xử lý rác không đảm bảo vệ sinh môi trường. Sau khi bị người dân phát hiện, phản ứng, Công ty mới tìm biện pháp khắc phục nhưng quá trình xử lý chậm do đó đã làm phản ứng của dân thêm nặng nề. Mặc dù sai phạm đó của Công ty Môi trường đô thị Uông Bí đã bị xử phạt 30 triệu đồng và yêu cầu khắc phục hậu quả nhưng theo chúng tôi mức xử lý như vậy vẫn nhẹ, thành phố cần yêu cầu doanh nghiệp nghiêm túc kiểm điểm vì việc làm thiếu trách nhiệm gây hậu quả xấu tới cộng đồng và ảnh hưởng đến hoạt động của địa phương. Mặt khác, cũng cần phải thẳng thắn thừa nhận là để xảy ra sự việc này có khuyết điểm của chính quyền thành phố, sau khi bãi rác Lạc Thanh đóng cửa toàn bộ rác thải dồn về bãi rác Vàng Danh, trong khi hiện tại công suất của Vàng Danh chỉ được thiết kế phục vụ một số khu vực. Chưa kể qua quá trình sử dụng, bãi rác Vàng Danh đã bị hư hỏng do mưa lũ, hệ thống đập chắn, bể lắng lọc không đảm bảo yêu cầu. Lẽ ra trước khi có kế hoạch chuyển toàn bộ rác thải về khu vực này, thành phố cần phải đầu tư hoàn chỉnh hệ thống xử lý để đảm bảo vệ sinh môi trường, không gây ảnh hưởng tới người dân ở xung quanh.
Được biết khi sự cố xảy ra, địa phương đã kịp thời vào cuộc giải quyết, cụ thể là: Tiến hành khảo sát lắp đặt nước máy phục vụ sinh hoạt cho dân vùng bị ảnh hưởng; làm đường tránh cho xe rác không đi qua khu dân cư; yêu cầu Công ty Môi trường đô thị xử lý khẩn trương tình trạng ô nhiễm tại bãi rác. Theo quan sát của chúng tôi, hiện tại Công ty Môi trường đô thị Uông Bí đã xây xong đập chắn xử lý rác và cải tạo bể lọc, đồng thời xử lý rác đúng qui trình. Hiện tình trạng ô nhiễm môi trường tại bãi rác đã được khắc phục.
Mặc dù chính quyền thành phố đã có những động thái tích cực trên nhưng người dân ở khu vực bãi rác Vàng Danh vẫn có những hành vi, thái độ thiếu thiện chí và có phần quá khích. Các hộ dân đã lập chòi để canh không cho xe rác đi vào, đổ đất đá ngăn đường và ngăn cản không cho nhân viên Công ty Môi trường đô thị tiến hành xử lý rác. Thành phố đã nhiều lần tổ chức đối thoại, vận động, giải thích nhưng các hộ dân vẫn không chấp thuận, yêu cầu phải di dời bãi rác sang vị trí khác, đây là một đòi hỏi quá đáng không thể chấp thuận được. Bởi lẽ, bãi rác Vàng Danh đã được UBND tỉnh phê duyệt địa điểm và thiết kế phù hợp với qui định về vị trí tiêu chuẩn đảm bảo an toàn về khoảng cách của khu dân cư. Việc tìm địa điểm tập kết rác hiện tại là không thể được vì hiện nay thành phố đang chuẩn bị khởi công xây dựng Nhà máy xử lý chất thải rắn tại phường Bắc Sơn, bãi rác Vàng Danh sẽ dừng hoạt động vào cuối năm 2012. Việc một số người dân ngăn cản không cho xe rác vào bãi tập kết khiến thành phố bị ứ đọng, rác thải phải dùng kho để chứa gây ô nhiễm môi trường, làm ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của 17 vạn dân khác tại thành phố là không thể chấp nhận được.
Thiết nghĩ, để sớm khắc phục tình trạng trên, Công ty Môi trường đô thị Uông Bí cần phải xử lý triệt để việc gây ô nhiễm môi trường làm ảnh hưởng đến người dân; đảm bảo quy trình xử lý rác an toàn cho các khu dân cư. Bên cạnh đó, các tổ chức đoàn thể, ngành chức năng cần tích cực hơn nữa trong việc vận động người dân ủng hộ những biện pháp tích cực mà thành phố đã làm để sớm giải toả các kho rác đang chứa gây ô nhiễm môi trường, đe doạ đến an toàn vệ sinh của 17 vạn dân Uông Bí.
Bảo An
