Dù hung thủ hiện vẫn bỏ trốn, song quá trình điều tra vụ trọng án giết người đốt xác được phát hiện tại xã Tân Dân, huyện Hoành Bồ vào tháng 3-2012 vẫn là một trong những vụ án thể hiện bản lĩnh, trí tuệ của lực lượng tham gia phá án, để lại nhiều bài học quý, nhất là đối với lực lượng kỹ thuật hình sự. Theo Trung tá Nguyễn Tuấn Ngọc, Phó trưởng phòng Kỹ thuật hình sự, Công an tỉnh Quảng Ninh, trong điều tra hình sự thì những vụ án giết người, đốt xác phi tang dù ít xảy ra nhưng do thủ phạm có tính toán từ trước để huỷ hoại hiện trường nên cơ quan điều tra, trong đó có lực lượng kỹ thuật hình sự, gặp nhiều khó khăn. Không chỉ nạn nhân, các vật chứng liên quan đến vụ án bị cháy, xoá hoàn toàn dấu vết mà thường trong các vụ án này cũng rất ít nhân chứng do xảy ra những nơi vắng hoặc thời điểm đêm khuya. Bên cạnh đó, những dấu vết cổ điển như vân tay, vân chân và dấu vết sinh học như mẫu máu, tóc cũng không còn do bị đốt.
Thôn Tân Lập, xã Tân Dân, huyện Hoành Bồ là vùng dân tộc miền núi hẻo lánh. Vào khoảng 5 giờ sáng ngày 31-3-2012, những người dân đi làm thấy bãi rác ven QL279, thuộc khu vực dốc Thác Đỉnh có khói và mùi khét khác lạ bốc lên. Đến 17 giờ cùng ngày, bãi rác vẫn âm ỉ cháy, một số người dân thấy vậy liền đến gần xem xét và phát hiện một xác người bị đốt cháy đen. Ngay lập tức nguồn tin trên được Công an xã Tân Dân xác minh và báo cáo về Công an huyện.
Được sự chỉ đạo của Giám đốc Công an tỉnh, đoàn công tác điều tra khám nghiệm hiện trường nhanh chóng được thành lập, tiếp cận hiện trường trong thời gian sớm nhất và tiến hành khám nghiệm theo đúng quy trình.
Nạn nhân nam giới bị đốt cháy đen trong tư thế nằm nghiêng trái co quắp trong hố đất dài 2,5m, rộng 1,9m, bờ đất cao nhất 1m, xung quanh có nhiều cây cỏ dại. Thi thể nạn nhân đã bị đốt cháy hầu hết phần quần áo bao bọc ngoài, sát lưng nạn nhân có một mảnh vải cháy dở, trong đó có mảnh vải chăn cháy dở màu hồng nhạt, hoa văn màu hồng, hình tròn xoáy ốc, có chữ “Sông Hồng”. Qua khám nghiệm, lực lượng kỹ thuật hình sự phát hiện trên tử thi có một số vết thương tích sắc gọn ở vùng đầu và lưng, bước đầu cơ quan điều tra nhận định sơ bộ: Nạn nhân là nam giới, trên 25 tuổi, chết trước khi bị cháy do vết thương sọ não hở, hung khí gây án là vật sắc, chắc, nặng có lưỡi dài trên 16cm. Nơi phát hiện xác nạn nhân không phải là hiện trường chính của vụ án, nạn nhân bị giết ở nơi khác sau đó thi thể được quấn bằng vải chăn “Sông Hồng”, lồng trong bao dứa ni lon màu xanh vàng rồi vận chuyển đến hố đất bãi rác đốt phi tang. Những vật chứng trên nhiều khả năng lấy tại nơi xảy ra vụ án. Nguyên liệu đốt xác là rác thải và những chất cháy có ở hiện trường, các lốp cao su xe mô tô, đối tượng dùng xăng dầu để làm mồi đốt.
Trung tá Nguyễn Hồng Phương, Đội trưởng Đội khám nghiệm hiện trường, Phòng Kỹ thuật hình sự, Công an tỉnh, cán bộ trực tiếp tham gia khám nghiệm vụ án cho biết: Cũng như hầu hết các vụ đốt xác phi tang khác, trong vụ án này, xác nạn nhân đã bị đốt cháy không còn vân tay, việc mô tả các đặc điểm nhận dạng, khuôn mặt, tóc là không thể thực hiện được, lực lượng khám nghiệm hiện trường chỉ còn hy vọng duy nhất là thu một số mẫu răng để giám định ADN để truy tìm tung tích nạn nhân. Chỉ sau 3 ngày, qua thông báo truy tìm tung tích nạn nhân đồng thời giám định ADN đã xác định nạn nhân là anh Hà Văn Trọng, sinh năm 1978, trú tại tổ 12, khu 2, Hồng Hà, TP Hạ Long. Việc tìm ra tung tích nạn nhân kịp thời đã giúp Cơ quan điều tra nhanh chóng xác minh các mối quan hệ, thời gian, địa điểm cũng như bạn bè anh Trọng hay qua lại. Qua đó, cơ quan điều tra đã xác định được tại nhà Vũ Văn Thắng, sinh năm 1967, ở tổ 2B, khu 1, phường Cao Xanh, TP Hạ Long có nhiều dấu hiệu nghi vấn. Tiến hành khám xét nhà Thắng, đã thu được nhiều tài liệu, chứng cứ quan trọng phục vụ công tác điều tra như toàn bộ gác xép và tầng một nhà đối tượng đã được lau dọn, tẩy rửa, kiểm tra các kẽ gạch có dấu vết máu, trên gác xép có các vết sứt tường và trần do công cụ một lưỡi sắc gây ra; chăn “Sông Hồng” trải ở đệm gác xép bị mất... Đáng chú ý là con dao tại hiện trường có mẫu máu dính trên cán dao là của anh Hà Văn Trọng. Và như vậy hiện trường chính đã được xác định và đối tượng gây ra vụ án giết người rồi vận chuyển xác đi xa trên 50km rồi đốt xác phi tang là Vũ Văn Thắng.
Từ xuất phát điểm điều tra là những tài liệu chứng cứ mong manh nhưng chỉ sau 5 ngày, cơ quan điều tra đã làm rõ, ra lệnh truy nã thủ phạm vụ trọng án. Trung tá Đỗ Tuấn Ngọc, Phó Trưởng Phòng Kỹ thuật hình sự, Công an tỉnh tâm sự: Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thành công trong phá án, trong đó có sự đóng góp quan trọng, quyết định của lực lượng kỹ thuật hình sự trong công tác khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi và giám định ADN. Từ vụ án, lực lượng kỹ thuật hình sự tiếp tục có thêm những bài học kinh nghiệm như phải khẩn trương chiếm lĩnh hiện trường để thu lượm, bảo quản dấu vết, vật chứng; triệt để quán triệt phương châm “thận trọng, tỉ mỉ, chính xác, khách quan và toàn diện”; không chỉ vận dụng kiến thức chuyên ngành mà đồng thời phải sử dụng rất nhiều kiến thức văn hoá, xã hội khác để giải mã những vật dụng, tài liệu còn sót lại bên đống tro tàn.
Nguyễn Minh Châu (CTV)
