Theo báo cáo của Uỷ ban An toàn Giao thông Quốc gia, 5 tháng đầu năm 2013, toàn quốc xảy ra 12.052 vụ tai nạn giao thông làm chết 4.163 người, bị thương 12.171 người.
Ra đường là sợ
Những con số thống kê về tình hình tai nạn giao thông đó ám ảnh đến nỗi nhiều người mắc phải chứng bệnh sợ mỗi khi phải ra đường. Bác Nguyễn Thị Lan, năm nay đã ngoài 70 tuổi, trú tại phường Hồng Gai kể: Mỗi lần có việc phải ra đường tôi rất sợ, dù đã chọn giải pháp đi bộ cho an toàn nhưng vẫn nơm nớp lo vì nhiều chỗ vỉa hè bị hàng quán lấn chiếm, phải đi dưới lòng đường xe cộ đi qua lao vun vút, còi xe inh ỏi. Nhưng sợ nhất vẫn là mỗi khi sang đường, dù đã đi đúng làn đường dành cho người đi bộ nhưng nhiều người lái xe ô tô, xe máy vẫn phóng ầm ầm, không hề giảm ga nhường cho người đi bộ, nhiều khi mình phải chờ cho xe đi hết mới dám sang.
Người đi bộ sợ, người đi xe máy cũng kinh, anh Nguyễn Đức Trung, công tác ở Nhà máy Dầu thực vật Cái Lân cho biết: Hàng ngày đi làm từ Hòn Gai sang Cái Lân bằng xe máy, chứng kiến người tham gia giao thông đi ẩu khiến tôi nhiều khi toát mồ hôi. Nhiều người điều khiển phương tiện ô tô, xe máy tham gia giao thông trên đường hễ vắng bóng CSGT là mạnh ai nấy đi, không phân biệt làn đường, vạch phân làn, vượt xe... chẳng theo bất kỳ một quy định nào. Nhiều khi tôi đang đi đúng làn đường bất chợt một chiếc xe khách lao vút qua, ép ngay trước đầu xe máy để đón khách, may mà tôi phanh kịp chứ không sẽ húc ngay vào đuôi ô tô. Chưa kể người đi bộ, người đi xe đạp thường xuyên bất thình lình rẽ sang đường không hề có tín hiệu xin đường, không đi đúng làn đường quy định.
Còn anh Nguyễn Văn Thành, lái xe khách tuyến Hạ Long - Cẩm Phả lại có nỗi sợ rất lạ, “sợ người đi qua đường và sợ gặp học sinh khi tan trường”. Anh Thành chia sẻ, sợ nhất là người sang đường bởi kiểu đi không giống ai của người tham gia giao thông. Mặc dù đã có biển phân làn, có đường dành riêng cho người đi bộ nhưng hầu như không mấy ai để ý đến, vẫn tiện đâu sang đấy. Thậm chí ngại đi đường vòng nhiều người còn trèo qua giải phân cách để qua đường, bất chấp nguy hiểm cho bản thân và cho người khác. Đã có lần tôi suýt gây tai nạn vì tránh người sang đường tuỳ tiện - anh Thành kể. Ngoài ra, mặc dù là lái xe dày dạn kinh nghiệm nhưng tôi vẫn ngại khi gặp học sinh tan trường. Bất chấp các quy định về an toàn giao thông, bất chấp nguy hiểm, nhiều học sinh vẫn vô tư đi xe đạp dàn hàng ngang trên đường. Chỉ cần va quệt nhỏ, một em ngã là sẽ kéo theo ba, bốn em khác ngã dúi dụi vào nhau, như vậy vô cùng nguy hiểm khi có xe ô tô đi phía sau. Chưa kể nhiều em còn đi xe máy, chở người quá quy định, lạng lách, đánh võng, không đội mũ bảo hiểm...
Vẫn là ý thức của người tham gia giao thông
Theo anh Thành chia sẻ: Hầu như ngày nào anh cũng có mặt trên đường, chứng kiến bao nhiêu trường hợp vi phạm bị cơ quan chức năng xử lý, anh có cảm giác hình như luật không “ngấm” được vào cuộc sống của người dân. Bằng chứng là dọc đường mặc dù đã có hệ thống biển báo, biển hiệu quy định nhưng rất nhiều người vẫn vi phạm. Rõ ràng là biển cấm đường ngược chiều nhưng người đi xe máy, thậm chí cả ô tô vẫn “tự nhiên” đi, và dù đã có làn đường dành cho người đi bộ nhưng không mấy người sang đường nhớ đi đúng quy định, vẫn thản nhiên băng sang đường bất cứ chỗ nào, thậm chí trèo qua dải phân cách, đi tắt cho nhanh...
Qua các con số thống kê cho thấy, thủ phạm gây ra các vụ tai nạn giao thông có đến hơn 80% đều thuộc lỗi chủ quan của người tham gia giao thông. Con số này nói lên rằng, ý thức chấp hành luật pháp của người tham gia giao thông còn rất kém... Chỉ cần ra đường là thấy tình trạng người tham gia giao thông vi phạm luật: Vượt đèn đỏ, uống rượu bia say xỉn vẫn điều khiển phương tiện, đi xe máy không đội mũ bảo hiểm, chen lấn không nhường đường cho người đi bộ, chở người quá quy định và lạng lách đánh võng... Nhiều khu vực nơi có biển báo tín hiệu giao thông nhưng nếu không có mặt cảnh sát giao thông là các phương tiện vô tư vượt đèn đỏ, đi trái đường.
Mặc dù hầu hết những người điều khiển phương tiện khi tham gia giao thông đều đã được học luật, hoặc được nghe tuyên truyền phổ biến hướng dẫn về Luật Giao thông nhưng nhiều người nghĩ rằng việc chấp hành chỉ là để đối phó với cơ quan chức năng chứ không phải để đảm bảo trật tự xã hội, an toàn cho bản thân và cộng đồng. Vì vậy nếu không có người kiểm tra giám sát là họ vi phạm và coi như đó là điều bình thường. Thậm chí nhiều người vi phạm bị xử lý, bị phạt lại cho rằng vì hôm đó mình “đen” nên bị cơ quan chức năng “tóm”, ít người thấy đó là hành vi sai trái cần phải chấm dứt nên tình trạng nhiều người tái phạm khá phổ biến. Thế nên dù có bao nhiêu điều luật nghiêm cấm, bao nhiêu chế tài xử phạt nhưng nếu ý thức của người tham gia giao thông không được nâng lên thì sự bất an cho người tham gia giao thông không bao giờ chấm dứt.
Đặng Nhung
