Thời đại của công nghệ số, ai cũng biết lợi ích thiết thực mà mạng xã hội mang đến cho con người. Tuy nhiên, cũng từ mạng xã hội đã có không ít vụ lừa đảo gây ra rất nhiều hậu quả, thậm chí nghiêm trọng. Tháng 5-2017, Công an tỉnh Quảng Ninh đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, tạm giam 4 tháng Trần Thị Bích Tuyền (SN 1982, hộ khẩu thường trú tại ấp Bình Ninh, xã Bình Phú, Gò Công Tây, Tiền Giang) về hành vi “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” là một trong các vụ lừa đảo qua mạng như vậy.
Theo đơn trình báo của bà Đặng Thị M (SN 1968, trú TP Hạ Long), tháng 4-2017, một đàn ông có tài khoản facebook là “Patrick Paul” kết bạn với chị và cho biết hiện đang làm trong quân đội Mỹ đóng tại Afghanistan. Sau một thời gian trò chuyện, Patrick Paul tiết lộ với chị M là được cơ quan an ninh Mỹ cho 1,2 triệu USD và nhờ chị nhận hộ tại Việt Nam để trốn thuế, đồng thời mong muốn sử dụng số tiền này để hỗ trợ cho chị M trang trải cuộc sống. Chị M đồng ý. Sau khi đã tạo được niềm tin với chị M, đối tượng đã lấy được thông tin như số điện thoại, ngày tháng, năm sinh, địa chỉ, số tài khoản của chị M. Patrick Paul nói với chị rằng đã chuyển quà qua một công ty chuyển tiền, hẹn khoảng 3 ngày sau sẽ có người liên lạc mang đến tận nhà cho chị.
Ngày 3-5-2017, một phụ nữ nói giọng miền Nam gọi cho chị M tự giới thiệu tên Hiền Thu, đó chính là Trần Thị Bích Tuyền. Tuyền đã giả tên là Hiền Thu nhân viên sân bay Tân Sơn Nhất thông báo có quà gửi từ nước ngoài và yêu cầu chị nộp tiền để nhận quà. Quá tin tưởng Paul, chị M không nghi ngờ gì đã chuyển tiền vào tài khoản Ngân hàng BIDV Chi nhánh Tây Ninh mang tên Ngô Thị Anh Thư 5 lần với tổng số tiền là 2.219.727.700 đồng. Mỗi lần chuyển tiền, các đối tượng đều đưa ra lý do khác nhau như: Nộp phí chuyển hàng, phí hải quan sân bay, phí thuê luật sư để làm giấy tờ chứng minh là tiền sạch do số lượng tiền gửi trong gói quà rất lớn.
Xác định đây là đường dây lừa đảo xuyên quốc gia, có sự cấu kết giữa các đối tượng người nước ngoài và một số đối tượng sinh sống tại Việt Nam, tập trung chủ yếu tại các tỉnh phía Nam, phương thức thủ đoạn mà đối tượng lừa đảo là sử dụng mạng xã hội Facebook và phần mềm nhắn tin gọi điện Whatsapp, Đội CSPCTPSDCNC (Công an tỉnh) đã xác lập chuyên án, cử một tổ công tác phối hợp với các cục nghiệp vụ phía Nam của Bộ Công an và công an một số địa phương áp dụng các biện pháp nghiệp vụ, rà soát sàng lọc để khẩn trương điều tra làm rõ hành vi lừa đảo của các đối tượng trong đường dây này. Trong thời gian ngắn, Đội CSPCTPSDCNC qua rà soát nổi lên đối tượng Trần Thị Bích Tuyền sống lang thang, mới về khu vực ấp Chí Đồ, xã Bình Đông, huyện Gò Công, tỉnh Tiền Giang có nhiều biểu hiện bất minh, xác định Tuyền chính là đối tượng chuyên giả danh là các nhân viên giao nhận hàng, nhân viên sân bay Tân Sơn Nhất là một trong những đối tượng quan trọng trong đường dây này.
Bước đầu, Tuyền khai nhận, năm 2015, thị chơi hụi và cho người khác vay nặng lãi dẫn đến vỡ nợ nên đã bỏ trốn khỏi địa phương, sau đó xuất cảnh sang Malaysia. Tuyền đã quen một số đối tượng người Việt Nam đang sống tại Malaysia. Chúng đã cho Tuyền những thông tin về chị M. Tuyền đã về Việt Nam đóng giả là nhân viên giao nhận hàng, nhân viên sân bay gọi điện và nhắn tin yêu cầu chị M chuyển tiền. Khi Tuyền đang thực hiện hành vi phạm tội thì bị công an phát hiện bắt giữ. Tuyền còn khai nhận từ đầu năm 2017 đến khi bị bắt đã nhiều lần với thủ đoạn tương tự lừa đảo tiền, tài sản của nhiều bị hại khác trên cả nước và được các đối tượng chi cho số tiền là 40 triệu đồng.
Trước đó, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Quảng Ninh còn nhận được đơn trình báo của 3 nạn nhân khác trú tại Hạ Long, Cẩm Phả và Ba Chẽ bị một số đối tượng lừa đảo bằng thủ đoạn tương tự với tổng số tiền bị chiếm đoạt là 1.242.200.000 đồng. Cơ quan điều tra đã thu giữ của Tuyền 2 điện thoại di động dùng để liên lạc với các nạn nhân. Số tiền mà người bị hại gửi vào các ngân hàng do đối tượng cung cấp là những tài khoản chúng thuê người khác lập sau khi lập xong thì đối tượng sử dụng và chuyển qua các tài khoản khác, chủ yếu chúng rút tiền ở nước ngoài và các tỉnh ở khu vực biên giới Tây Nam nên cơ quan công an trong quá trình điều tra gặp nhiều khó khăn.
Hiện nay, trên địa bàn Quảng Ninh và một số địa phương khác, việc lợi dụng mạng xã hội để lừa đảo có chiều hướng gia tăng, diễn biến phức tạp. Mặc dù đã được cảnh báo và tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng nhưng vẫn diễn ra nên qua các vụ việc đã xảy ra, đề nghị nhân dân đề cao cảnh giác không mắc bẫy của các đối tượng lừa đảo.
Nguyễn Khánh (Công an tỉnh)
