Hàng loạt bức xúc của các đại biểu Quốc hội (QH) đã được đem ra “mổ xẻ” trong phiên họp hôm qua 2-11, sau khi nghe báo cáo hoạt động của các cơ quan tư pháp (Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an và Bộ Tư pháp) cũng như báo cáo thẩm tra và kết quả giám sát của Ủy ban Pháp luật về việc chấp hành luật trong thi hành án hình sự.
“Có một điều trong quá trình thẩm tra tôi đã nêu nhưng chưa được đưa vào báo cáo, đó là đánh giá lòng tin của xã hội và nhân dân đối với các cơ quan tư pháp” - ủy viên Ủy ban Pháp luật của QH Trần Ngọc Đường (Kiên Giang) lên tiếng.
Ông Đường cho rằng điều này cực kỳ quan trọng đối với một nhà nước pháp quyền, nhưng lòng tin này đang có phần giảm sút. Đúng là người dân chưa có thói quen đề cao pháp luật nhưng sự yếu kém của các cơ quan pháp luật trong điều tra, truy tố, xét xử đã dẫn đến việc mất lòng dân. Ông Đường nêu vụ án tham nhũng đất ở Đồ Sơn làm ví dụ điển hình.
Tán đồng với ý kiến của ông Đường, đại biểu (ĐB) Nguyễn Ngọc Trân (An Giang) nhấn mạnh lòng tin của dân đối với các cơ quan tư pháp đang bị mai một. ĐB Trân còn kể rằng ông và một số ĐBQH khác đi thăm một trại giam vào tháng 6-2006, ở đó người ta cho biết số phạm nhân tiếp nhận ngày càng nhiều, năm sau cao hơn năm trước; trong đó tội trọng án ngày càng tăng và số phạm nhân ngày càng trẻ. Thế nhưng, theo ông, các báo cáo đã không trả lời được điều này mà có cảm giác tại một số nội dung là báo cáo thành tích. “Nếu không tìm nguyên nhân và giải pháp thì tội phạm còn tăng”, ông nói. Đồng tình với cách đặt vấn đề của ông Trân, ĐB Nguyễn Đình Lộc (TP.HCM) cũng cho rằng báo cáo còn rất hời hợt.
Tuy nhiên, ĐB Trần Huỳnh Mến (Đồng Tháp) cho rằng các cơ quan tư pháp đã làm được rất nhiều việc, nhiều cán bộ chiến sĩ trong khi thi hành nhiệm vụ đã bị lây nhiễm HIV, bị thương, bị đe dọa... Nói vậy, nhưng ĐB Mến cũng tỏ ra băn khoăn trước một số cán bộ trong ngành tư pháp trở thành tội phạm đưa - nhận hối lộ, “chạy án”, “chạy tù”... “làm ảnh hưởng rất lớn đến niềm tin của dân”.
Theo ĐB Đỗ Trọng Ngoạn (Bắc Ninh), việc xử oan bao nhiêu, bỏ lọt tội phạm bao nhiêu đã không thấy đề cập trong báo cáo của các cơ quan tư pháp. “Không được để bị mua chuộc, xử oan cho dân hoặc xử “án tại hồ sơ” mà phải đi tìm sự thật để thấy sự “bao công” của ngành tòa án” - ông Ngoạn đề nghị. ĐB Lê Thị Nga (Thanh Hóa) đề cập đến chuyện cảnh sát giao thông và thanh tra giao thông nhận mãi lộ, bỏ qua các lỗi vi phạm luật lệ giao thông đang diễn ra “công khai, phổ biến” và đặt vấn đề tại sao tình trạng này xảy ra lâu rồi mà chậm khắc phục, có hay không sự bao che hoặc xử lý nhẹ?
