Những năm gần đây, các doanh nghiệp trên địa bàn TX Cẩm Phả phát triển nhanh cả về số lượng và chất lượng: Năm 2000 có 64 doanh nghiệp (DN) hoạt động, tổng vốn đăng ký gần 93 tỷ đồng, giá trị sản xuất 82 tỷ đồng; đến nay có gần 330 DN, tổng vốn đăng ký khoảng 6.000 tỷ đồng, thu hút gần 1 vạn lao động, giá trị sản xuất đạt hàng trăm tỷ đồng.
Ngoài ra, trên địa bàn thị xã còn có 3 DN có vốn đầu tư nước ngoài, tổng vốn đăng ký trên 45 triệu USD, thu hút trên 4.000 lao động. Tốc độ phát triển các DN nhanh, nhưng đến nay trên địa bàn mới có 13 DN thuộc thị xã quản lý có tổ chức đảng với 243 đảng viên. Trên địa bàn thị xã còn có hơn 100 đảng viên ở hơn 40 DNkhông có tổ chức đảng, đang phải sinh hoạt ở nơi cư trú, hay sinh hoạt ghép với chi bộ khác. Đương nhiên chế độ sinh hoạt như vậy gây nhiều khó khăn cho đảng viên, cũng như công tác quản lý và phát triển đảng; tuyên truyền vận động, kết nạp đảng viên mới bị hạn chế rất nhiều. ở các DN không có tổ chức đảng, hoạt động của các đoàn thể, nhất làtổ chức công đoàn gặp rất nhiều khó khăn.
Sau 20 năm đổi mới đất nước, các DN ngày càng đóng góp nhiều cho sự phát triển. Để các DN phát triển đúng theo định hướng của Đảng, điềucần thiết là phải đẩy mạnh xây dựng, củng cố, và phát triển đảng viên, tổ chức đảng trong khối DN. Đồng chí Đỗ Thông, Bí thư Thị uỷ Cẩm Phả, cho biết: “Tôi nhận thấyở những DN có tổ chức đảng, thì tình hình sản xuấtổn định, tăng trưởng, phát triển, mức đóng góp vào ngân sách ngày càng tăng, đời sống của người lao động không ngừng được cải thiện, nâng cao. Ngược lại, ở những DN chưa có tổ chức đảng, công đoàn, thường xảy ra tranh chấp trong quan hệ lao động, mâu thuẫn giữa chủ DN và người lao động, thậm chí dẫn đến đình công, ảnh hưởng xấu đến sản xuất, môi trường đầu tư...”. Những năm gần đây nhờ nhận thức được vai trò quan trọng của tổ chức đảng trong DN, nên không ít chủ DN đã đề nghị được thành lập tổ chức đảng trong DN của mình. Để đáp ứng nguyện vọng chính đáng này, ngay từ đầu nhiệm kỳ 2005-2010, Ban Thường vụ Thị uỷ có cùng chung quan điểm “DN cần tổ chức đảng, thì Đảng phải có mặt ở đó để lãnh đạo”.
Trên tinh thần tiếp thu quan điểm chỉ đạo của Chỉ thị số 39 (năm 2004) về việc nâng cao vai trò của tổ chức đảng trong DN của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, nhiệm vụ phát triển đảng trong các DN đã được Thị uỷ quán triệt tới các tổ chức đảng trực thuộc và đội ngũ cán bộ chủ chốt thông qua các hội nghị, các buổi làm việc của cấp uỷ với cơ sở. Từ năm 2006, chỉ tiêu kết nạp đảng viên trong khối DN được Thị uỷ giao cụ thểtới các cơ sở đảng trực thuộc, không chung chung bằng con số “phần trăm” như trước. Như năm 2006, Thị uỷ giao cho các DN cổ phần, tư nhân trên địa bàn phát triển 21 đảng viên; năm 2007là 22/220 chỉ tiêu của toàn Đảng bộ. Đáng chú ý, tháng 5-2006, Ban Chấp hành Đảng bộ thị xã đã mở hội nghị, trong đó bàn sâu về việc phát triển đảng trong các DN. Hội nghị đã tạo sự chuyển biến trong nhận thức của nhiều cán bộ chủ chốt và cấp uỷ cơ sở về sự cần thiết phải phát triển đảng trong các DN. Bởi vậy, tình hình phát triển đảng trong các DN ở TX Cẩm Phả thời gian gần đây có nhiều khởi sắc, số DN xây dựng được tổ chức đảng luôn cao hơn chỉ tiêu của Thị uỷ đề ra.
Tuy vậy, cũng như các địa phương khác trong tỉnh, việc phát triển đảng trong các DN ở Cẩm Phả chưa đáp ứng được nhu cầu của cơ sở. Nguyên nhân của hạn chế này có nhiều, nhưng đáng chú ý nhất là do “lỗi của hệ thống” và của cơ chế. Như quy định của Đảng, để kết nạp được 1 đảng viên thì cần phải có chi bộ hay tổ chức chính trị như công đoàn, đoàn thanh niên giới thiệu, giúp đỡ. Do đó ở các DN “trắng” cả 3 tổ chức trên thìkhông thể kết nạp được đảng viên nào. Mặt khác, nếu DN muốnthành lập được chi bộ cần số đảng viên tối thiểulà 3. Như vậy, vô hình chung việc phát triển Đảng trong các DN “trắng” tổ chức chính trị rơi vào vòng luẩn quẩn “muốn thành lập chi bộphải có đảng viên, muốn kết nạp được đảng viên thì cần phải có chi bộ”... Để gỡ vòng luẩn quẩn này, Thị uỷ Cẩm Phả đã mạnh dạn xây dựng đề án “Phát triển tổ chức cơ sở đảng và đảng viên trong các DN thuộc thị xã quản lý”. Đề án có nêu nhiều nội dung trong đó nổi bật nhất là đề nghị được thành lập một đảng bộ khối DN trực thuộc Thị uỷ. Đảng bộ này được thành lập trên cơ sở số đảng viên ở các DN đã có chi bộ đảng (hiện đang sinh hoạt ở đảng bộ phường, xã) và đảng viên của cơ quan LĐLĐ thị xã. Dưới đảng bộ này sẽ thành lập các chi bộ trực thuộc ở những DN đã có từ 3 đảng viên trở lên. Đề án cũng đề cập tới tình huốngtrên địa bàn 1 phường, các DN không đủ 3 đảng viên để thành lập chi bộsẽ lấy số đảng viên của các DN đóng trên địa bàn phường, xã lân cận để thành lập chi bộ... Có thể khẳng định việc thành lập 1 đảng bộ khối DN, để từ đó làm cơ sở phát triển đảng trong hầu khắp các DN, đặc biệt là các DN tư nhân trên địa bàn thị xã là giải pháp hết sức đúng đắn. Thực tiễn cho thấy, ở nhiều tỉnh, thànhtrên cả nước, sau khi đảng bộ khối DN được thành lập thì hiệu quả công tác phát triển đảng trong các DN thể hiện rất rõ. Được biết cuối năm 2006, đề án này đã được báo cáo lên Tỉnh uỷ để xin ý kiến chỉ đạo. Nếu được Tỉnh uỷ đồng ý triển khai, sẽ đặt nền móng vững chắc cho công tác phát triển đảng ở khối DN không chỉ ở TX Cẩm Phả, mà có thểcủa toàn tỉnh, nơi mà số tổ chức đảng và đảng viên trong DN còn quá khiêm tốn so với thực tế.
