Theo phản ánh của các phụ huynh Trường THPT Chu Văn An (TP Móng Cái), từ nhiều năm nay khu vực chợ tạm (chợ 4) nằm giáp ranh giữa hai phường Trần Phú và Hải Hoà luôn là nỗi ám ảnh đối với người dân và học sinh khu vực này. Tình trạng tái lấn chiếm lòng đường, vỉa hè để buôn bán đã khiến cho lòng đường tràn ngập rác, giao thông đi lại khó khăn, thậm chí là hỗn loạn. Mặc dù địa phương đã có những động thái tích cực để xử lí nhưng tình trạng trên vẫn không hề bị xoá bỏ mà còn có phần mạnh mẽ hơn trước sự lúng túng, bất lực của chính quyền.
Chợ trên vỉa hè, chợ dưới lòng đường
Năm 2010, Công ty CP Hợp tác Thương mại Asean đã được UBND tỉnh Quyết định phê duyệt đầu tư Dự án Xây dựng chợ và Dịch vụ thương mại (chợ 4). Để thực hiện dự án, UBND TP Móng Cái đã yêu cầu chủ đầu tư xây dựng chợ tạm để phục vụ và đáp ứng nhu cầu kinh doanh của các hộ tiểu thương không bị gián đoạn trước khi chợ 4 hoàn thành đi vào hoạt động. Theo đó, Công ty CP Hợp tác Thương mại Asean đã sớm hoàn thiện chợ tạm với khoảng 200 ki-ốt cố định.
Sau khi đi vào hoạt động, mặc dù năng lực chợ được cho rằng chưa đáp ứng đủ nhu cầu của số hộ kinh doanh (khoảng 300 hộ), thế nhưng điều lạ là nhiều ki-ốt vẫn bị bỏ trống. Thay vào đó, người dân và tiểu thương lại “bát nháo” mua bán ngay trên vỉa hè, lấn chiếm cả lòng đường ngoài khu vực chợ. Những lều bạt, ô dù tạm bợ chăng bịt kín cả lối ra vào của nhiều doanh nghiệp kinh doanh vận tải xuất nhập khẩu và Trường THPT Chu Văn An, nơi vốn tấp nập học sinh sau giờ tan trường, tiềm ẩn rủi ro tai nạn khôn lường. Vào buổi sáng sớm và chiều tối, mùi xú uế, rác rưởi ngập tràn con đường nhỏ giao cắt với đại lộ Hoà Bình (nối ra cửa khẩu Móng Cái). Khung cảnh “nhộn nhịp” của khu chợ gần cửa khẩu Quốc tế chẳng khác nào cảnh họp chợ vẫn thường xuyên diễn ra ở vùng nông thôn.
Chị Nguyễn Thị Hồng (khu 5, Hải Hoà) đã buôn bán tại khu vực này gần 4 năm cho hay: Tôi biết ngồi buôn bán ở vỉa hè như thế này là sai nhưng vì cuộc sống mưu sinh nên đành liều, cứ tiếp tục ngồi buôn bán được ngày nào hay ngày ấy. Cũng có người lại phản ánh rằng, do tồn tại một “thoả thuận ngầm” nào đó, khiến tiểu thương có thể trốn… ki-ốt, tiết kiệm tiền thuê địa điểm. Điều đó đang tạo nên sự thiếu công bằng trong kinh doanh giữa một bên là các hộ chấp hành nghiêm chỉnh quy định của Nhà nước, của thành phố, còn một bên là số hộ không phải nộp thuế, phí chợ và lấy vỉa hè, lòng đường làm điểm kinh doanh.
Chính quyền bất lực
Giữa lòng thành phố và gần khu vực cửa khẩu Quốc tế, toàn bộ phía trước chợ tạm số 4 như một “xóm liều” tồi tàn, lụp xụp, vừa gây ảnh hưởng tới môi trường, vừa làm mất mỹ quan đô thị. Thế nhưng để giải quyết vấn đề này địa phương lại gần như bất lực.
Ông Dương Công Binh, Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐND phường Trần Phú cho biết: Song song với công tác vận động tuyên truyền, phường Trần Phú đã xây dựng kế hoạch và cùng phối hợp với phường Hải Hoà để chỉ đạo công tác ổn định chợ. Bên cạnh đó, phường cũng tiến hành lập chốt ở gần khu vực cổng Trường THPT Chu Văn An để kiểm soát và áp dụng nhiều hình thức xử lý đối với các đối tượng vi phạm. Tuy nhiên, tình trạng tái lấn chiếm lòng đường, vỉa hè khu vực này vẫn không thể kiểm soát nổi.
Về phía phường Hải Hoà, ông Phạm Hồng Quảng, Phó Chủ tịch UBND phường cũng khẳng định, phường đã có nhiều biện pháp nhất là công tác quản lý an ninh trật tự. Tổ công tác của phường triển khai hoạt động 3 buổi/tuần. Tuy nhiên, thời gian gần đây tiền hỗ trợ cho tổ công tác của phường không còn nữa. Nếu chi ngân sách trên 20 triệu đồng/tháng cho tổ công tác trật tự thì con số ấy vượt quá khả năng tài chính của phường. Do vậy, thời gian này anh em làm nhiệm vụ đã không phát huy hết trách nhiệm của mình.
Trao đổi với chúng tôi, ông Lưu Hoàng Linh, Phó Chủ tịch UBND TP Móng Cái cũng thừa nhận, chợ tạm này đã tồn tại nhiều năm nay, sự lộn xộn tập trung ở cả khu vực phường Hải Hoà và Trần Phú, nhưng phần nhiều là Hải Hoà. Theo ông Linh: Việc tồn tại một chợ tạm như vậy ngay gần vị trí quan trọng như Cửa khẩu Quốc tế làm ảnh hưởng tới bộ mặt của thành phố, của tỉnh nhà. Trước sự việc trên, lãnh đạo thành phố đã trực tiếp chỉ đạo 2 phường Trần Phú, Hải Hoà ra quân giải quyết.
Được biết trong quy chế quản lý đô thị, TP Móng Cái cũng đã tích cực thực hiện các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng đô thị, trong đó có việc tăng cường xử lý khu chợ tạm (chợ 4). Tuy nhiên, sau nhiều tháng “kiên quyết”, đến nay khu vực chợ tạm nhếch nhác này vẫn giữ nguyên khung cảnh cũ trong sự bức xúc của người dân và doanh nghiệp.
Hải Ninh
