Với TP Hạ Long, 9/20 phường có tài nguyên than (Việt Hưng, Đại Yên, Cao Xanh, Cao Thắng, Hà Khánh, Hà Tu, Hà Phong, Hà Lầm, Hà Trung). Các tuyến giao thông thuỷ, bộ rất thuận lợi cho hoạt động vận chuyển, xuất lậu than. Các khu dân cư nằm đan xen với ranh giới khai trường của các đơn vị ngành Than, nên đối tượng thường lợi dụng việc san gạt mặt bằng, cải tạo nhà, trồng rừng, cho thuê đất... để hoạt động khai thác, tập kết, vận chuyển, kinh doanh than trái phép. Một bộ phận người dân địa phương không có việc làm và cũng do lợi nhuận cao, nên đã tiếp tay cho hoạt động khai thác than trái phép. Đặc biệt là công tác quản lý, đấu tranh ngăn chặn của chính quyền địa phương chưa thật sự quyết liệt. Chế tài xử lý các vi phạm về khai thác tài nguyên trái phép còn quá nhẹ, thậm chí còn tạo áp lực, gây khó khăn cho lực lượng chức năng mỗi khi phát hiện, bắt giữ, xử lý...
Theo nhiều CBCS Công an TP Hạ Long, công tác đảm bảo ANTT trên địa bàn, nhất là ở 9 phường trọng điểm trên, có tới cả “núi” việc, nhưng hiện lực lượng của đơn vị quá mỏng (biên chế dưới 10 người/phường), đã ảnh hưởng, hạn chế nhiều đến công tác kiểm tra, kiểm soát, xử lý hoạt động than trái phép ở địa phương.
Để góp phần ngăn chặn hoạt động khai thác, kinh doanh than trái phép trên địa bàn, Công an thành phố đã tổ chức khảo sát, đánh giá tình hình thực tế, qua đó tham mưu cho thành phố xây dựng kế hoạch, quy chế phối hợp với Vinacomin trong công tác quản lý, bảo vệ, khai thác, vận chuyển, chế biến, tiêu thụ than tại địa phương; chỉ đạo các ngành chức năng, UBND các phường siết chặt, đẩy mạnh công tác quản lý tài nguyên, đất đai, tuần tra kiểm soát (TTKS) ngăn chặn tình trạng tái khai thác, vận chuyển than trái phép.
Công an TP Hạ Long đã xây dựng nhiều chuyên đề, triển khai đồng bộ các biện pháp đấu tranh, phòng chống hoạt động than trái phép trên địa bàn. Đơn vị đã lên danh sách các điểm, đối tượng có nhiều khả năng tái khai thác, tập kết, thu gom và vận chuyển than trái phép để theo dõi quản lý; bố trí mạng lưới cơ sở nắm tình hình, thông qua công tác quản lý nhân hộ khẩu để chủ động phát hiện, phối hợp kiểm tra, xử lý. Đội cảnh sát thuỷ, bộ, CSĐT tội phạm về kinh tế và công an các phường duy trì, đẩy mạnh công tác TTKS trên các tuyến giao thông, chủ động phát hiện, triệt phá các điểm khai thác, tập kết, bắt giữ phương tiện vận chuyển than trái phép; xử lý các ổ nhóm tội phạm tranh giành địa bàn hoạt động, xâm phạm tài sản, chống người thi hành công vụ liên quan đến hoạt động khai thác, kinh doanh than. Các đội nghiệp vụ Công an thành phố còn phối hợp với Tổ công tác liên ngành của UBND thành phố thực hiện hiệu quả các chuyên đề phòng chống khai thác, vận chuyển than trái phép; ngăn chặn, phát hiện đấu tranh mạnh với các ổ nhóm, đối tượng móc nối, trộm cắp than từ các khai trường, kho bãi của Vinacomin, không để xảy ra điểm nóng, bức xúc và phức tạp.
Ngay từ đầu năm 2011, Công an thành phố đã thành lập một Tổ công tác gồm 12 CBCS, chuyên trách thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, xử lý các vi phạm về hoạt động than trên địa bàn. Tiếp đến, từ tháng 11-2011, Công an thành phố thành lập 5 tổ công tác gồm 37 CBCS, thường xuyên phối hợp với công an các phường trọng điểm TTKS 24 giờ/ngày ở các tuyến đường nội thị, đường nhánh liên phường và 4 điểm chốt chặn trên tuyến đường bộ (ngã tư Loong Toòng; cầu Búp Sê, phường Việt Hưng; chân dốc Đèo Bụt, phường Hà Phong; cầu Bang, phường Hà Khánh) và 1 điểm trên tuyến đường thuỷ (từ đò Bang đến chân cầu Bãi Cháy) để kiểm soát, xử lý các phương tiện vận chuyển than trái phép.
Công an thành phố còn phát động phong trào “Khu phố tự quản về ANTT, chống khai thác, vận chuyển và tiêu thụ than trái phép”; tổ chức cho các hộ dân, nhất là ở 9 phường có than, ký cam kết tham gia đấu tranh, ngăn chặn hoạt động than trái phép. CBCS đơn vị cũng tích cực tham gia đội cơ động của thành phố, phối hợp với lực lượng bảo vệ của Vinacomin triệt phá các điểm khai thác than trái phép; giám sát các cơ quan chức năng, đơn vị ngành Than khắc phục hậu quả do hoạt động khai thác than trái phép gây ra...
Với việc triển khai đồng bộ các biện pháp, trong năm 2011, Công an thành phố đã kịp thời ngăn chặn 8 vụ việc các đối tượng chuẩn bị lực lượng, vũ khí để thanh toán nhau, tranh giành địa bàn than; bắt 40 vụ hơn 100 đối tượng, khởi tố hình sự 4 vụ gần 10 bị can khai thác than trái phép; phối hợp triệt phá, xử lý 887 lượt điểm khai thác, tập kết than trái phép, thu giữ 264 ô tô, tàu vận chuyển than, gần 10.000 tấn than các loại; buộc về nơi cư trú 256 người ở địa phương khác đến làm than trái phép...
Đại tá Phí Văn Minh, Trưởng Công an TP Hạ Long cho biết: Tình trạng khai thác, kinh doanh than trái phép ở địa phương vẫn diễn biến vô cùng phức tạp, nhất là dịp cuối năm là mùa hanh khô rất thuận lợi cho hoạt động khai thác, vận chuyển than. Để công tác này đạt kết quả bền vững, bên cạnh việc tiếp tục duy trì quyết liệt các biện pháp trên, đề nghị Thành uỷ, UBND thành phố chỉ đạo các địa phương, đơn vị chức năng đẩy mạnh hơn nữa công tác quản lý nhà nước, quản lý đất đai; kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm trong xây dựng, san gạt đất vườn, đồi, rừng; phối hợp chặt chẽ với các đơn vị ngành Than tổ chức san lấp, hoàn nguyên các lò khai thác than trái phép; nghiên cứu sửa đổi, bổ sung, ban hành chế tài xử lý vi phạm đủ mạnh có tính giáo dục, răn đe cao, tạo thuận lợi cho các đơn vị chức năng thực thi nhiệm vụ. Đặc biệt quan tâm tạo việc làm, ổn định đời sống cho người dân khó khăn ở những khu vực có tài nguyên than.
Tuấn Hương
