Năm 2013, các cơ quan chức năng của tỉnh đã phát hiện, xử lý, giải quyết hàng nghìn vụ án về hình sự, dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại, hành chính... Công tác khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án đạt được nhiều kết quả tích cực. Trên cơ sở đó, các cơ quan chức năng đã xác định được nguyên nhân, điều kiện phát sinh đối với từng loại tội phạm cụ thể, đề ra nhiều giải pháp để nâng cao hiệu quả công tác phòng chống và xử lý tội phạm, vi phạm. Qua đó, góp phần quan trọng vào việc giữ vững an ninh chính trị, củng cố quốc phòng an ninh, phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Năm 2013, số lượng vụ án giảm so với năm trước, nhưng tính chất phạm tội có chiều hướng phức tạp hơn. Một số loại tội phạm nghiêm trọng như giết người, cướp tài sản, hoạt động theo ổ nhóm, sử dụng vũ khí nóng đã được kiềm chế. Tuy nhiên, một số loại tội phạm về cưỡng đoạt tài sản, lừa đảo và lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản có xu hướng gia tăng. Tình hình vi phạm và tội phạm về kinh tế tăng hơn so với năm trước, các sai phạm chủ yếu ở các ngành, lĩnh vực: Than, tài chính, ngân hàng, đầu tư xây dựng cơ bản, vận chuyển, buôn bán hàng hoá (trong năm toàn tỉnh đã phát hiện, xử lý 1.162 vụ/1.215 đối tượng, trong đó khởi tố 42 vụ/72 bị can, số còn lại xử lý hành chính). Tình trạng khai thác, chế biến, vận chuyển, kinh doanh than trái phép có thời điểm tái diễn, chủ yếu khai thác nhỏ lẻ tại các địa bàn nằm giáp ranh giữa khai trường mỏ và khu dân cư, rừng phòng hộ. Tình hình vi phạm pháp luật về môi trường còn xảy ra tại một số địa phương, lĩnh vực liên quan đến các ngành Than, Điện, Xi măng, xử lý chất thải, rác thải, chế biến thực phẩm (trong năm đã phát hiện, xử lý 474 vụ vi phạm về môi trường, ATVSTP, trong đó đã khởi tố 11 vụ/18 bị can, còn lại xử lý hành chính).
UBND tỉnh đã chỉ đạo TAND tỉnh, Viện KSND tỉnh... thực hiện tốt công tác thi hành pháp luật. Trong năm, Viện KSND tỉnh đã kiểm sát kịp thời việc phân loại, xử lý tin báo, tố giác tội phạm, kiểm sát chặt chẽ việc khởi tố, truy tố, không để xảy ra tình trạng bắt giữ hình sự chuyển xử lý hành chính, trường hợp nào bị bắt, khởi tố, truy tố, xét xử oan sai, góp phần phòng, chống bỏ lọt tội phạm từ cơ sở. Bên cạnh đó, công tác kiểm sát hoạt động tư pháp cũng đạt nhiều kết quả tích cực. Viện KSND tỉnh đã phát hiện nhiều vi phạm, trên cơ sở đó có kiến nghị, kháng nghị kịp thời với các cơ quan chức năng để yêu cầu khắc phục, sửa chữa, góp phần bảo đảm hoạt động điều tra, xét xử, thi hành án theo quy định của pháp luật. Thông qua đó đã góp phần tích cực vào việc tuân thủ pháp luật của các cơ quan tư pháp trên địa bàn, ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội ở địa phương.
TAND tỉnh và cấp huyện đã có nhiều cố gắng trong hoạt động xét xử các vụ án. Số lượng các vụ án được xét xử đạt tỉ lệ cao (97,8%), chất lượng xét xử bảo đảm đúng quy định pháp luật, không có vụ án hình sự nào xét xử oan. TAND tỉnh đã làm tốt công tác hoà giải trong các vụ án hành chính, dân sự, hôn nhân gia đình, tỉ lệ hoà giải thành đạt cao, trong đó án dân sự đạt 62,45%; góp phần giảm một lượng lớn các vụ án phải đưa ra xét xử. Trong năm, TAND hai cấp đã tổ chức xét xử lưu động 211 vụ trọng án, án điểm, góp phần tích cực vào công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, đấu tranh phòng chống tội phạm và phục vụ nhiệm vụ chính trị địa phương. Cùng với đó, TAND 2 cấp đã thực hiện tốt việc tranh tụng tại phiên toà theo tinh thần Nghị quyết 08-NQ/TW (ngày 2-4-2002) và Nghị quyết 49-NQ/TW (ngày 2-4-2005) của Bộ Chính trị. Chất lượng xét xử, tranh tụng của các bên tham gia tại phiên toà được nâng lên, bảo đảm sự thống nhất trong trình tự, thủ tục theo tinh thần cải cách tư pháp, mọi phán quyết của hội đồng xét xử dựa trên kết quả tranh luận công khai tại phiên toà. Thông qua công tác xét xử, TAND đã xác định được nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm, từ đó có nhiều kiến nghị với các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương có giải pháp khắc phục những sơ hở, góp phần vào công tác phòng, chống vi phạm và tội phạm trên địa bàn.
Phạm Hoạch
