Đảm bảo ATGT: Kinh nghiệm của Quảng Châu

Trong khuôn khổ chuyến học tập kinh nghiệm công tác đảm bảo ATGT tại Hồng Kông, Quảng Châu và Thâm Quyến vừa qua, Đoàn công tác tỉnh có buổi trao đổi cởi mở với lãnh đạo của Công ty Trung Ngữ (TP Quảng Châu, Trung Quốc). Qua đó, cho thấy Quảng Châu cũng có những giải pháp đảm bảo ATGT tương tự như Quảng Ninh đã làm. Tuy nhiên, bên cạnh đó, bạn còn áp dụng những biện pháp cứng rắn khác. Nhờ đó, công tác đảm bảo ATGT ở Quảng Châu đã có được những tín hiệu khả quan hơn.

Cấm xe máy và cải thiện hạ tầng

Quảng Châu là một trong những thành phố phát triển nhất Trung Quốc. Ngay từ năm 2006, thu nhập bình quân đầu người ở thành phố này đã vượt 10.000 USD; GDP đạt 80 tỷ USD. Theo tài liệu chúng tôi tìm hiểu được, thời điểm đó, xe máy cũng là một trong những phương tiện giao thông phổ biến nhất ở Quảng Châu, lên tới 790.000 xe và chiếm 20% lưu lượng giao thông trên đường phố. Chính sự gia tăng chóng mặt của loại phương tiện này đã gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường và là nguyên nhân số một gây ra tai nạn giao thông. Theo thống kê của chính quyền thành phố, riêng nửa đầu năm 2003, Quảng Châu đã xảy ra 3.044 vụ tai nạn xe máy, làm chết 364 người (trung bình 2 người/ngày). Số ca tử vong do xe máy chiếm 43,61% trong tổng số các trường hợp tử vong do tai nạn giao thông.

Từ con số này, chính quyền thành phố đã quyết định cấm lưu hành xe máy. Thành phố đã lập ra khoảng 40 địa điểm làm nơi giữ hàng trăm nghìn xe máy do người dân giao lại, xếp đống và chờ phá huỷ. Quá trình này được thực hiện trong 16 năm (từ tháng 10-1991 đến khi lệnh cấm triệt để được thực thi là vào ngày 15-1-2007) và được chia làm nhiều bước. Chẳng hạn như: Đầu tiên là cấm lưu thông nội thành đối với các xe máy không đăng ký trong thành phố từ 7h đến 19h hàng ngày; giới hạn 500 xe máy đăng ký mới mỗi tháng. Tiếp đến là ngừng hẳn việc đăng ký xe trừ các trường hợp thay mới do mất hay đổi chủ sở hữu; cấm hoàn toàn việc đăng ký hay thay đổi thông tin xe máy…

Theo ông Lưu, Giám đốc Công ty Trung Ngữ, đến năm 2002, chính quyền Quảng Châu đã ban hành Luật Quản lý mô tô, xe máy. Theo đó những xe có thời gian sử dụng trên 15 năm đều bị tiêu huỷ, trừ xe đáp ứng được tiêu chuẩn về khí thải. Đến tháng 1-2007, luật cấm triệt để xe máy có hiệu lực với 100% xe máy và được duy trì thực hiện tốt cho đến nay. Cũng trong khoảng thời gian 5 năm đó, thành phố đã chi 70 tỷ NDT để đầu tư thiết bị và nâng cấp hạ tầng giao thông. Nhờ đó, thiết bị cũng như hạ tầng giao thông ở Quảng Châu đã được cải thiện đáng kể. Qua “mục sở thị” cho thấy, hạ tầng giao thông ở Quảng Châu khá hiện đại. Làn đường rộng, thoáng với những tuyến đường có từ 5-10 làn đường được phân tách rõ ràng cho từng loại phương tiện tham gia giao thông; màng lưới giao thông đan xen, chia tách theo kiểu cầu vượt không gian. Điều đặc biệt mà tất cả các thành viên trong đoàn đều trầm trồ chính là những chân cầu, mố cầu vượt lớn làm bằng bê tông đều được trồng cây xanh leo bám phủ kín, tạo một không gian xanh, sạch và nhất là người tham gia giao thông không có cảm giác chật chội, nóng bức trước những khối bê tông đồ sộ, khổng lồ.

Giảm đáng kể tai nạn giao thông

Công ty Trung Ngữ cũng được đánh giá là đơn vị kinh doanh vận tải hành khách lớn ở Quảng Châu. Theo ông Lưu, Công ty có chi nhánh ở tất cả các tỉnh. Riêng ở Quảng Châu, Công ty quản lý trên 300 đầu xe tải, xe buýt và một lượng nhỏ xe con loại 4 chỗ. “Mặc dù, hạ tầng giao thông đã được đầu tư nhưng trên thực tế vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu đi lại của người dân. Việc chính phủ cấm xe máy lưu thông chính là một trong những biện pháp cứng rắn và mạnh tay góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông của thành phố” - Ông Lưu nói.

Theo số liệu ông Lưu cung cấp, năm 2011, Quảng Châu xảy ra 2.664 vụ tai nạn giao thông, làm chết 930 người và bị thương 3.018 người. Thành phố cũng đã xử phạt hành chính 9.101 vạn NDT. Trong 6 tháng đầu năm 2012, toàn thành phố xảy ra 184 vụ sự cố và tai nạn giao thông, làm chết 67 người, bị thương 199 người. So với cùng kỳ năm 2011, số người chết giảm 16 người. Phần lớn những vụ tai nạn giao thông ở Quảng Châu xảy ra ở những đoạn đường giao cắt. Nguyên nhân rơi vào một số đối tượng tham gia giao thông ý thức kém; khi uống rượu vẫn tham gia giao thông. Khoảng thời gian thường xảy ra tai nạn trong ngày là từ 19 giờ đến 20 giờ và từ 22 giờ đến 23 giờ. Trung bình “giờ cao điểm” này thường có từ 6-8 người chết. Cũng theo ông Lưu, có tới 30% số lái xe không tuân thủ luật lệ giao thông khi tham gia giao thông mà chủ yếu là uống rượu, lấn đường, vượt đèn đỏ và khoảng thời gian lái xe kéo dài/ngày sinh ra mệt mỏi, buồn ngủ. Để có được kết quả trên, ngoài việc là cấm triệt để xe máy tham gia giao thông, nâng cấp cơ sở hạ tầng giao thông như đã nêu ở trên, Quảng Châu cũng thực hiện các biện pháp khác như tuyên truyền, giáo dục; kiểm tra, xử phạt; đưa Luật Giao thông đường bộ vào giảng dạy trong các trường học. Tuy nhiên, việc xử phạt thực hiện rất nghiêm minh. “Khi xử phạt, cơ quan chức năng cũng quy rõ trách nhiệm của người gây ra tai nạn giao thông. Ngoài số tiền bồi thường, người có lỗi gây ra tai nạn giao thông còn bị xử phạt hành chính rất nặng; thậm chí là phải vào tù. Do số lái xe vi phạm rất lớn nên chúng tôi cũng rất quan trọng việc tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, đạo đức cho đối tượng này. Trung bình mỗi tháng, công ty chúng tôi tổ chức 4 lượt tập huấn. Và đây là quy định bắt buộc của Chính phủ đối với tất cả các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ vận tải” - Ông Lưu khẳng định.   
 
Tìm hiểu còn được biết thêm, chính quyền Quảng Châu cũng áp dụng biện pháp khống chế lượng phương tiện đăng ký mỗi năm không vượt quá 1.200 xe. Với những chiếc xe quá cũ không đủ điều kiện lưu hành, nhà nước sẽ thu hồi và chủ phương tiện được phép giữ lại biển số xe để sử dụng cho chiếc xe mới thay thế. Tuổi đời của lái xe cũng được quy định từ 20 đến 60 tuổi; niên hạn sử dụng đối với xe buýt là không quá 10 năm và xe tải là không quá 8 năm…

Hai ngày rong ruổi ở Quảng Châu, được “mục sở thị” giao thông ở đây, chúng tôi cảm nhận được rất rõ hiệu quả công tác đảm bảo ATGT của thành phố đông đúc này. Chợt nghĩ mà thấy nuối tiếc và chạnh lòng khi so sánh với giao thông ở Quảng Ninh.

Cẩm Nang