Theo số liệu thống kê của Công an tỉnh, từ năm 2015 đến 30-6-2017, trên địa bàn tỉnh xảy ra 19 vụ, 17 đối tượng xâm hại tình dục trẻ em (XHTDTE). Trong đó có 8 vụ, 7 đối tượng hiếp dâm trẻ em và 11 vụ, 10 đối tượng giao cấu với trẻ em. Để đấu tranh với loại tội phạm này, lực lượng chức năng đang gặp nhiều khó khăn, bất cập.
Theo Đại tá Nguyễn Quốc Trung, Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh, đấu tranh với các vụ án xâm hại trẻ em, nhất là XHTDTE là án vô cùng phức tạp, khó khăn. Bởi, hầu hết số vụ XHTDTE là do quá trình nắm tình hình, đấu tranh, cơ quan chức năng phát hiện được. Rất ít vụ việc trực tiếp gia đình nạn nhân hoặc nạn nhân tố giác, tố cáo. Qua đấu tranh cho thấy, thường các vụ XHTDTE khi người thân và gia đình phát hiện, hai bên (bị hại và đối tượng gây ra) đã tự giải quyết, khi không thoả hiệp được mới trình báo cơ quan chức năng... Một số vụ việc, nạn nhân chưa biết cách thu thập vật chứng cần thiết giao nộp cho cơ quan công an, nên đối tượng vi phạm đã kịp xoá dấu vết, chứng cứ và lẩn trốn. Điều này gây khó khăn cho cơ quan điều tra trong việc thu thập tài liệu, chứng cứ, chứng minh tội phạm, bởi thời gian quá lâu các dấu vết đã mất hoặc phải chờ kết quả giám định của cơ quan chức năng, dẫn đến việc phải gia hạn điều tra nhiều lần và tạm đình chỉ điều tra vụ án do không đủ căn cứ. Đơn cử như trường hợp của bé H., SN 2003, trú tại phường Cao Xanh, TP Hạ Long. Gia đình có đơn tố cáo bé H. bị ông V.X.V, SN 1955, cùng phường hiếp dâm nhiều lần. Nhưng nhiều tháng sau gia đình mới có đơn trình báo Công an TP Hạ Long. Ngay khi tiếp nhận đơn trình báo, Cơ quan CSĐT Công an TP Hạ Long đã tiến hành điều tra, xác minh và căn cứ bản kết luận giám định pháp y về tình dục và tài liệu điều tra thu thập được ngày 23-5-2016, Cơ quan CSĐT Công an TP Hạ Long đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự “Hiếp dâm trẻ em” và chuyển hồ sơ vụ án đến Cơ quan CSĐT Công an tỉnh để điều tra theo thẩm quyền. Tuy nhiên, ròng rã 1 năm trời, đến ngày 18-5-2017, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh mới đủ chứng cứ bắt tạm giam đối tượng để xử lý theo quy định pháp luật.
Cũng theo Đại tá Nguyễn Quốc Trung, nhằm đấu tranh tội phạm XHTDTE, bên cạnh việc nỗ lực của lực lượng chức năng, cấp có thẩm quyền cần nghiên cứu ban hành pháp luật xuất phát từ tình hình thực tiễn để bổ sung các quy định pháp luật về loại tội phạm này cho phù hợp, kể cả tuổi chịu trách nhiệm hình sự. Đồng thời, xem xét cả hành vi bao che không cung cấp, dung túng... gây cản trở công tác điều tra. Cùng với đó, cần xem xét toàn diện đến yếu tố nạn nhân trong các vụ việc để có giải pháp quản lý, xử lý giáo dục với các đối tượng liên quan hành vi này, vì thực tế cho thấy nhiều vụ việc chỉ xét đến yếu tố người bị hại là trẻ em nữ, trong khi chính đối tượng bị tố cáo (phía trẻ em nam) lại là nạn nhân. Cùng với đó, đề nghị Luật Giám định tư pháp sớm bổ sung quy định việc trưng cầu giám định pháp y về XHTD đối với phụ nữ và trẻ em là việc cần phải được thực hiện nhanh, khẩn trương trong thời gian ngắn nhất có thể, tạo thuận lợi cho việc điều tra; quy định chặt chẽ hơn quyền và nghĩa vụ của người giám hộ cũng như chế tài đối với họ khi không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của mình, không có mặt trong các buổi lấy lời khai, thẩm vấn hoặc từ chối giám hộ...
Đại tá Lê Duy Tấn, Trưởng Công an TP Hạ Long, chia sẻ: Để ngăn chặn và giảm thiểu tình trạng XHTDTE, cần phải đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao trách nhiệm của cấp uỷ, chính quyền, đoàn thể, ngành và người dân trong việc phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn các hành vi xâm hại trẻ em. Đặc biệt, lực lượng công an thường xuyên điều tra cơ bản, nắm chắc tình hình địa bàn, số đối tượng đã có tiền án, tiền sự hoặc có biểu hiện nghi vấn về các vi phạm XHTDTE để có biện pháp quản lý, phòng ngừa, ngăn chặn hiệu quả; đẩy nhanh tiến độ điều tra các vụ án XHTDTE, đưa ra xét xử công khai để tuyên truyền, giáo dục, răn đe tội phạm. Cùng với đó, thiết lập và duy trì hoạt động của đường dây nóng, hộp thư tố giác tội phạm ở công an các cấp... Song song với đó, tổ chức thực hiện thí điểm mô hình “điều tra thân thiện” đối với các vụ việc mà bị hại là trẻ em hoặc đối tượng trong độ tuổi chưa thành niên gây ra.
Tuấn Hương
