Ngày 4/11, tiếp tục phiên thảo luận tổ tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh đã tham gia góp ý kiến đối với dự thảo văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng.
Phát biểu đề dẫn phiên thảo luận đối với dự thảo văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, đại biểu Vũ Đại Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh, Tổ trưởng tổ thảo luận, nhấn mạnh: Việc Quốc hội thảo luận, đóng góp ý kiến vào các dự thảo văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng là nhiệm vụ chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là dịp để các đại biểu Quốc hội – với vai trò đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân; phát huy trí tuệ, kinh nghiệm thực tiễn trong hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề lớn của đất nước, đóng góp thiết thực vào việc hoàn thiện nội dung các văn kiện trình Đại hội.
Đại biểu cho biết, dự thảo văn kiện được chuẩn bị công phu, phản ánh toàn diện thành tựu và bài học kinh nghiệm trong nhiệm kỳ qua; đồng thời xác định rõ các định hướng, mục tiêu, giải pháp lớn cho giai đoạn phát triển mới của đất nước. Đại biểu đề nghị các đại biểu Quốc hội tập trung nghiên cứu kỹ nội dung báo cáo, nhất là 18 vấn đề mới, mang tính đột phá mà Trung ương Đảng, Bộ Chính trị đã nêu, cũng như 6 nhóm vấn đề trọng tâm được Tổng Bí thư Tô Lâm gợi mở trước đó.
Đại biểu Vũ Đại Thắng đề nghị các đại biểu phát biểu thẳng thắn, sâu sắc, tập trung vào những vấn đề lớn như: hoàn thiện thể chế, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phân cấp, phân quyền, mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân... góp phần hoàn thiện văn kiện, tạo sự thống nhất cao về nhận thức và hành động, chuẩn bị tốt nhất cho Đại hội XIV của Đảng.
Phát biểu thảo luận đại biểu Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, bày tỏ sự trân trọng trước những ý kiến tâm huyết, sâu sắc của các đại biểu Quốc hội đóng góp vào dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng. Đại biểu khẳng định, đây là bước quan trọng nhằm hoàn thiện văn kiện trước khi trình Đại hội, thể hiện tinh thần dân chủ, trách nhiệm, đồng thời tiếp thu ý kiến rộng rãi của nhân dân, MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội.
Đại biểu nhấn mạnh, quá trình chuẩn bị văn kiện được thực hiện công phu, khoa học, phản ánh toàn diện thực tiễn phát triển đất nước với nhiều điểm mới, đột phá. Trong đó, ba trọng tâm lớn và ba khâu đột phá chiến lược tiếp tục được kế thừa, bổ sung và phát triển, đặc biệt là đột phá về hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn nhân lực và hạ tầng cho phát triển. Đại biểu phân tích, việc hoàn thiện thể chế pháp luật cần được coi là trọng tâm nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo; đồng thời, công tác cán bộ phải hướng tới xây dựng đội ngũ có năng lực quản trị phát triển, chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo.
Đại biểu Nguyễn Xuân Thắng cũng làm rõ thêm những định hướng lớn về thể chế chính trị, mô hình tăng trưởng và mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 và tầm nhìn 2045. Theo đó, Việt Nam kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, lấy con người là trung tâm, là chủ thể, là động lực và là mục tiêu của sự phát triển. Thể chế chính trị cần được hoàn thiện trên ba phương diện: Làm rõ mối quan hệ giữa Đảng lãnh đạo – Nhà nước quản lý – nhân dân làm chủ; hoàn thiện mô hình tổng thể về tổ chức hệ thống chính trị; tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động của Đảng, Nhà nước, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội.
Đại biểu lưu ý, trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động, việc bảo đảm tự chủ chiến lược quốc gia có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Tự chủ ở đây không phải là khép kín, biệt lập mà là tự quyết định vận mệnh phát triển bằng nội lực mạnh mẽ, chủ động hội nhập sâu rộng, tham gia và định hình các cơ chế hợp tác quốc tế, qua đó khẳng định vai trò, vị thế ngày càng cao của Việt Nam trên trường quốc tế. Đại biểu nhấn mạnh, văn kiện Đại hội XIV phải thực sự là văn kiện hành động, kết tinh trí tuệ, ý chí, khát vọng phát triển của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân; thể hiện tinh thần “lấy phát triển để ổn định, lấy ổn định để phát triển bền vững” và mục tiêu cao nhất là nâng cao đời sống, hạnh phúc của nhân dân.
Phát biểu thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh, cho rằng: Những gợi mở, định hướng của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên họp trước đó đã đặt ra những vấn đề rất trúng và đúng với thực tiễn, gắn liền với những điểm mới, mang tính đột phá trong 18 nội dung của dự thảo văn kiện. Đại biểu đặc biệt tâm đắc với việc Trung ương đã chủ động chuẩn bị sớm các nghị quyết, chủ trương lớn để thể chế hóa ngay sau Đại hội, bảo đảm tính liên thông, đồng bộ và khả thi cao trong thực hiện.
Từ thực tiễn công tác, đại biểu đề xuất một số nội dung cụ thể: Thứ nhất, về hoàn thiện thể chế và vai trò của Quốc hội, cần tiếp tục tháo gỡ các bất cập, chồng chéo trong hệ thống pháp luật, đơn giản hóa thủ tục hành chính và đặc biệt nâng cao năng lực tổ chức thực thi chính sách ở cơ sở. Đại biểu cho rằng, nhiều chính sách, luật pháp ban hành rất đúng và trúng, song khi triển khai thực hiện lại gặp khó khăn do hạn chế về năng lực và tâm lý e ngại trách nhiệm của cán bộ cơ sở.
Thứ hai, đại biểu đề nghị tăng cường vai trò của Đoàn ĐBQH và từng đại biểu trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, đồng hành cùng chính quyền địa phương trong quá trình thực thi chính sách. Cần có cơ chế để ĐBQH tham gia sâu hơn vào Hội đồng giáo dục pháp luật, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả thực thi các quy định pháp luật ở cơ sở.
Thứ ba, về phân cấp, phân quyền, đại biểu nêu thực tế tại cơ sở cho thấy, nhiều nhiệm vụ được giao nhưng điều kiện, nguồn lực lại hạn chế. Do đó, việc phân quyền phải đi đôi với tăng cường kiểm soát nguồn lực, đồng thời có cơ chế đào tạo, hỗ trợ cán bộ cấp xã, phường để thực hiện nhiệm vụ hiệu quả.
Thứ tư, về phát triển kinh tế, đại biểu đồng tình với quan điểm trong dự thảo văn kiện về đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời nhấn mạnh cần tiếp tục chú trọng phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế tri thức, gắn tăng trưởng với bảo vệ môi trường và đảm bảo an sinh xã hội.
Thứ năm, liên quan đến công tác cán bộ và tổ chức bộ máy, đại biểu đánh giá cao chủ trương thực hiện mô hình chính quyền hai cấp – cấp tỉnh và cấp xã – bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt trong cải cách hành chính và phục vụ nhân dân. Đại biểu kiến nghị bổ sung các giải pháp cụ thể để thực hiện chủ trương bố trí cán bộ không phải là người địa phương, song cần đảm bảo tính linh hoạt, khách quan, tận dụng hiệu quả đội ngũ cán bộ có kinh nghiệm, am hiểu thực tiễn ở địa phương.
Đại biểu cũng đề xuất đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong môi trường số, gắn lý luận chính trị với kỹ năng quản trị hiện đại, năng lực công nghệ và tư duy đổi mới sáng tạo, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ chuyển đổi số toàn diện.
Tại phiên thảo luận, đại biểu Đỗ Thị Lan, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội của Quốc hội, ĐBQH tỉnh Quảng Ninh đề nghị văn kiện cần đánh giá rõ hơn tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái của nhân dân trong bối cảnh đất nước trải qua nhiều khó khăn do dịch bệnh, thiên tai; đồng thời nhấn mạnh việc làm nổi bật hơn các giá trị văn hóa, bản sắc dân tộc và lòng yêu nước trong quá trình phát triển.
Đại biểu kiến nghị bổ sung, làm rõ hơn các nội dung về bảo đảm trật tự, an toàn xã hội; công tác phòng, chống tội phạm và tệ nạn xã hội; chính sách cải cách tiền lương theo Nghị quyết 27, gắn với sắp xếp tổ chức bộ máy, bảo đảm đời sống người lao động. Đại biểu cũng đề nghị đánh giá toàn diện công tác lập pháp, nâng cao chất lượng xây dựng và thực thi pháp luật để luật ban hành sớm đi vào cuộc sống.
Về phát huy dân chủ và vai trò của MTTQ, các đoàn thể, đại biểu đồng tình với chủ trương tinh gọn bộ máy nhưng lưu ý cần có cơ chế phù hợp để bảo đảm hiệu quả hoạt động ở cơ sở, nhất là trong tổ chức đại diện người lao động. Đại biểu nhấn mạnh cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ”, phát huy dân chủ thực chất trong đời sống xã hội.
Tham gia thảo luận, đại biểu Trần Thị Kim Nhung, Ủy viên Thường trực Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, Đoàn ĐBQH tỉnh, bày tỏ sự trân trọng và đánh giá cao công tác chuẩn bị công phu, bài bản của dự thảo Văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Đại biểu cho rằng văn kiện đã bao quát toàn diện các lĩnh vực, thể hiện tầm nhìn chiến lược và nhiều điểm đổi mới, trong đó có nội dung về tổ chức chính quyền địa phương, phân cấp, phân quyền và quản lý thống nhất của Trung ương.
Đại biểu nhấn mạnh, phân cấp, phân quyền phải gắn với cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá hiệu quả thực thi, tránh tình trạng buông lỏng quản lý hoặc né tránh trách nhiệm. Đồng thời, cần làm rõ ranh giới giữa quyền tự chủ của địa phương với sự thống nhất trong quản lý của Trung ương để đảm bảo tính linh hoạt, chủ động nhưng vẫn giữ kỷ cương, kỷ luật hành chính. Đại biểu cũng lưu ý việc xây dựng cơ chế xử lý xung đột lợi ích giữa các địa phương hoặc giữa bộ, ngành với địa phương, bảo đảm hài hòa trong phát triển kinh tế – xã hội và bảo vệ môi trường.
Đề cập đến đội ngũ cán bộ cơ sở, đại biểu đề nghị chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho chính quyền cấp xã, bảo đảm bộ máy chính quyền hai cấp hoạt động hiệu quả, gần dân, sát dân hơn.
Về công tác xây dựng pháp luật, đại biểu cho rằng chất lượng thể chế vẫn là điểm nghẽn, cần đổi mới tư duy từ “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”, đưa thực tiễn vào pháp luật để luật thực sự khả thi và đi vào cuộc sống. Đại biểu cũng đề xuất cần đánh giá, hệ thống hóa, làm rõ các chủ trương, nghị quyết của Đảng còn hiệu lực, tránh chồng chéo, giúp quá trình thể chế hóa thuận lợi, thống nhất hơn.
Cùng ngày, các ĐBQH tỉnh Quảng Ninh đã tham gia ý kiến vào các dự án luật: Luật Thi hành án hình sự (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp.
