Để tổ chức Đảng "bén rễ" trong doanh nghiệp ngoài nhà nước - Bài 1: Nhận diện những khoảng trống
Tại thành phố Quảng Ninh, những khu công nghiệp mở rộng, dự án mới liên tục được triển khai, doanh nghiệp ngoài nhà nước ngày càng đông, kéo theo lực lượng lao động tăng nhanh. Trong dòng chuyển động ấy, hàng vạn công nhân, kỹ sư, lao động trẻ đang làm việc tại các doanh nghiệp trở thành nguồn bổ sung quan trọng cho Đảng.
Để phát hiện những nhân tố tích cực giữa hàng nghìn lao động, cần có những tổ chức đủ gần để theo sát quá trình làm việc, rèn luyện của mỗi người. Qua công việc, phong trào thi đua và hoạt động tập thể, công đoàn, đoàn thanh niên góp phần nhận diện những người có năng lực, uy tín, đồng thời bồi đắp lý tưởng, nuôi dưỡng động cơ phấn đấu đúng đắn, từng bước ươm những “mầm xanh” trở thành nguồn phát triển Đảng ngay trong doanh nghiệp.
Tạo nguồn từ những đoàn viên ưu tú
Phát triển tổ chức Công đoàn trong doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước đang được LĐLĐ thành phố Quảng Ninh đẩy mạnh theo hai hướng, vừa mở rộng tổ chức ở những nơi chưa có công đoàn, vừa nâng chất lượng hoạt động ở những nơi đã thành lập. Khi tổ chức Công đoàn được mở rộng, việc tập hợp, nắm bắt người lao động cũng thuận lợi hơn, qua đó có thêm điều kiện phát hiện những đoàn viên tích cực, có năng lực, uy tín để bồi dưỡng, giới thiệu cho Đảng.
Đến ngày 15/9/2026, toàn thành phố đã vận động thành lập mới 146 công đoàn cơ sở (CĐCS) trong doanh nghiệp ngoài nhà nước, đạt 97,3% chỉ tiêu thành phố giao; kết nạp mới 16.181 đoàn viên, trong đó 6.230 đoàn viên thuộc các CĐCS mới thành lập. Trong 9 tháng, các cấp công đoàn giới thiệu 938 đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét, bồi dưỡng, đạt 78,2% kế hoạch năm; trong đó có 670 công nhân lao động trực tiếp sản xuất và 268 cán bộ công đoàn. Riêng Tháng Công nhân, 131 đoàn viên ưu tú được giới thiệu cho Đảng xem xét kết nạp.
Ông Tô Xuân Thao, Chủ tịch LĐLĐ thành phố, cho biết: Việc mở rộng tổ chức Công đoàn giúp chúng tôi có điều kiện tập hợp, nắm bắt và phát hiện nhiều hơn những nhân tố tích cực trong công nhân lao động để giới thiệu, bồi dưỡng cho Đảng. Từ nay đến cuối năm, các cấp công đoàn tiếp tục rà soát những doanh nghiệp chưa có tổ chức, phấn đấu đến hết năm 2026, 100% doanh nghiệp có từ 100 lao động trở lên, nhất là doanh nghiệp FDI, thành lập được CĐCS. Cùng với đó, công đoàn tiếp tục phối hợp với cấp ủy tạo nguồn, giới thiệu đoàn viên ưu tú và tham gia xây dựng tổ chức Đảng ngay trong doanh nghiệp.
Vai trò của công đoàn cũng được thể hiện rõ hơn trong quá trình phối hợp xây dựng tổ chức Đảng tại doanh nghiệp. Các cấp công đoàn đã tham gia phối hợp thành lập Đảng bộ doanh nghiệp ngoài nhà nước tại Quảng Hà, Cao Xanh, Đông Mai; Chi bộ KCN Bắc Tiền Phong, Chi bộ Công ty May 27/7 và hai chi bộ tại Việt Hưng... Từ những tổ chức mới được hình thành, yêu cầu tiếp theo là tiếp tục phát hiện, bồi dưỡng lực lượng kế cận để mỗi chi bộ có nguồn bổ sung thường xuyên và phát triển bền vững.
Như Công đoàn phường Đông Mai hiện quản lý 48 CĐCS với 16.300 đoàn viên; trong đó có 42 CĐCS tại các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước. Trong 9 tháng năm 2026, có 17 đoàn viên được cử tham gia lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng; 8 đoàn viên tiêu biểu, ưu tú được giới thiệu để cấp ủy xem xét kết nạp Đảng. Công đoàn phường cũng phối hợp thành lập Đảng bộ doanh nghiệp ngoài nhà nước với 2 chi bộ và 35 đảng viên.
Theo ông Đỗ Văn Hùng, Chủ tịch Công đoàn phường Đông Mai, chính sự gần gũi với đoàn viên, người lao động giúp Công đoàn có điều kiện theo dõi khá rõ quá trình phấn đấu của từng người qua công việc, ý thức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và các phong trào tại doanh nghiệp. Từ đó, những nhân tố có năng lực, uy tín, ý thức vươn lên được phát hiện, giao việc, thử thách và phối hợp với cấp ủy tiếp tục bồi dưỡng, tạo nguồn phát triển Đảng.
Cách làm này đang được triển khai khá rõ tại Công ty TNHH Kỹ thuật điện tử Tonly Việt Nam, doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài với khoảng 8.000 lao động.
Anh Nguyễn Trung Hiếu, Bí thư Chi bộ, Chủ tịch Công đoàn Công ty, cho biết: Khi công đoàn và chi bộ cùng hoạt động trong doanh nghiệp, quá trình phát hiện, bồi dưỡng quần chúng ưu tú có thể được thực hiện thường xuyên, liên tục. Công đoàn theo sát quá trình làm việc, tham gia phong trào của người lao động, qua đó lựa chọn những nhân tố gương mẫu, trách nhiệm, có uy tín trong tập thể. Trên cơ sở đó, chi bộ tiếp tục định hướng, bồi dưỡng nhận thức và giao nhiệm vụ để mỗi quần chúng có thêm điều kiện rèn luyện, hiểu rõ hơn mục tiêu phấn đấu cũng như trách nhiệm của người đảng viên. Từ đầu năm đến nay, 3 quần chúng ưu tú của Công ty đã tham gia lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng.
Chị Vũ Thị Dung, nhân viên Phòng Vận chuyển, là một trong những quần chúng ưu tú đang được Chi bộ Công ty TNHH Kỹ thuật điện tử Tonly Việt Nam theo dõi, bồi dưỡng. Tháng 7/2026, khi Chi đoàn Thanh niên Công ty được thành lập với 35 đoàn viên, chị được tín nhiệm bầu làm Bí thư Chi đoàn. Trách nhiệm mới cũng mở thêm môi trường để Dung tiếp tục rèn luyện, thử sức và khẳng định vai trò trong tập thể.
“Công ty có trên 70% lao động trẻ, đây là điều kiện thuận lợi nhưng cũng đòi hỏi Chi đoàn phải có cách tập hợp phù hợp với đặc thù công việc. Tôi cùng Ban Chấp hành từng bước tổ chức các hoạt động thiết thực, tạo môi trường để đoàn viên giao lưu, rèn luyện, thể hiện trách nhiệm với tập thể; đồng thời mở rộng tập hợp, phát triển đoàn viên, qua đó phát hiện thêm những nhân tố tích cực để giới thiệu, bồi dưỡng”, Dung chia sẻ.
Còn tại phường Bãi Cháy, Công ty TNHH Sun Hospitality Group - Chi nhánh Hạ Long hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ lưu trú, với cán bộ, nhân viên làm việc ở nhiều vị trí như buồng phòng, nhà hàng, tiền sảnh, vận hành, phục vụ khách. Đặc thù công việc đòi hỏi tính chuyên nghiệp, kỷ luật và sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận cũng là môi trường để mỗi đoàn viên thể hiện năng lực, ý thức trách nhiệm và uy tín trong tập thể.
Chị Nguyễn Thị Khánh Chi, Chủ tịch Công đoàn Công ty, cho biết: “Công đoàn theo dõi đoàn viên từ kết quả công việc, tinh thần tham gia các hoạt động tập thể và trách nhiệm thể hiện hằng ngày. Khi Chi bộ được thành lập ngay tại doanh nghiệp, sự phối hợp này thuận lợi hơn bởi các đảng viên cũng trực tiếp làm việc, quản lý và vận hành tại các bộ phận. Qua đó, Công đoàn có thêm điều kiện trao đổi với Chi bộ, lựa chọn những đoàn viên thực sự nổi bật để giới thiệu, bồi dưỡng”.
Đầu tháng 8/2026, 4 đoàn viên ưu tú của Công ty đã tham gia lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng. Trong số đó có chị Nguyễn Thị Nhật Lam, nhân viên lễ tân Công ty. Công việc thường xuyên tiếp xúc với khách hàng, xử lý tình huống và phối hợp với nhiều bộ phận cũng là môi trường để Lam rèn luyện tác phong, trách nhiệm và kỹ năng nghề nghiệp.
Chị Lam chia sẻ: “Trong quá trình làm việc, tôi tiếp xúc, phối hợp với một số anh chị là đảng viên đang trực tiếp công tác tại các bộ phận của Công ty. Qua cách họ làm việc, tinh thần trách nhiệm và sự gương mẫu trong tập thể, tôi dần xác định rõ hơn mục tiêu phấn đấu của mình. Sau khi tham gia lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng, tôi hiểu rõ hơn trách nhiệm của người đảng viên và xác định phải tiếp tục nỗ lực, trước hết bằng việc làm tốt công việc hằng ngày, rèn luyện tác phong chuyên nghiệp và tích cực hơn trong các hoạt động chung của đơn vị”.
Từ thực tế ở các CĐCS cho thấy, nguồn phát triển Đảng trong doanh nghiệp sẽ bền hơn khi được phát hiện ngay trong lao động, qua những con người đã khẳng định được năng lực, trách nhiệm và uy tín với tập thể. Công đoàn vì thế không chỉ là nơi tập hợp người lao động, mà còn trở thành một mắt xích quan trọng để những nhân tố tích cực được nhận diện, rèn luyện và từng bước trưởng thành trước khi được giới thiệu cho Đảng.
Tìm hạt nhân trong lực lượng trẻ
Trong bối cảnh khu vực kinh tế tư nhân ngày càng phát triển mạnh mẽ, xây dựng tổ chức Đoàn Thanh niên trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước không chỉ mở rộng mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên, mà còn góp phần tạo môi trường để người lao động trẻ rèn luyện, cống hiến và trưởng thành. Thực hiện chủ trương của Trung ương và Thành ủy, Ban Thường vụ Thành Đoàn Quảng Ninh xác định rõ trọng tâm là phát triển tổ chức Đoàn gắn với thực tiễn sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Vì vậy, cùng với tiếp cận, vận động chủ doanh nghiệp, các cấp bộ đoàn thanh niên cũng chú trọng đổi mới cách thức tập hợp thanh niên, tăng cường kết nối qua môi trường số và các hoạt động phù hợp với ca kíp, thời gian làm việc.
Hiện toàn thành phố có trên 80 tổ chức Đoàn Thanh niên được thành lập tại các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước. Đặc biệt thực hiện Kế hoạch số 04-KH/BCĐ ngày 20/5/2026 về phát triển tổ chức Đảng, đoàn thể và kết nạp đảng viên, đoàn viên trong doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước năm 2026, từ đầu năm đến nay đã thành lập thêm 31 tổ chức Đoàn Thanh niên với 439 ĐVTN. Riêng từ sau cuộc họp Ban Chỉ đạo ngày 26/6 đến đầu tháng 9, có thêm 23 tổ chức Đoàn được thành lập với 343 ĐVTN.
Tháng 3/2026, Chi đoàn Thanh niên Công ty TNHH Khoa học Kỹ thuật Texhong Ngân Long, KCN Hải Yên (phường Móng Cái 3) được thành lập với 19 ĐVTN. Với đặc thù doanh nghiệp có đông lao động trẻ, làm việc theo ca và thường xuyên biến động, việc tập hợp thanh niên không dễ. Sau khi hoạt động, Chi đoàn trở thành đầu mối tổ chức các hoạt động chung, tạo môi trường để đoàn viên rèn luyện, tham gia việc tập thể và từng bước hình thành lực lượng nòng cốt.
Bí thư Chi đoàn Nguyễn Thị Thu Hà, nhân viên Phòng Hành chính - Nhân sự Công ty, trở thành đảng viên chính thức tháng 8/2026. Sự gương mẫu của người đứng đầu Chi đoàn cùng sự phối hợp của Công đoàn đã góp phần khơi dậy ý thức phấn đấu trong ĐVTN. Tháng 7/2026, 4 ĐVTN của Chi đoàn được tham gia lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng.
Trong đó, anh Tạ Thành Long (kỹ sư lắp đặt máy Công ty TNHH Khoa học kỹ thuật Texhong Ngân Long) đã tham gia lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng. Vào làm việc tại Công ty từ tháng 8/2025, anh đảm nhiệm nhiệm vụ lắp đặt, sửa chữa, cải tiến máy móc. Anh Long cho biết: Tôi sinh ra và lớn lên trong gia đình có ông nội, bố mẹ và nhiều cô, chú, bác là đảng viên, vì vậy từ sớm đã có sự quan tâm đến Đảng. Khi tham gia các hoạt động do công đoàn, chi đoàn tổ chức và được định hướng về quá trình phấn đấu, nguyện vọng đứng trong hàng ngũ của Đảng ở tôi ngày càng rõ hơn. Tháng 7/2026, cùng thời điểm tham gia lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng, tôi được Công ty tin tưởng giao nhiệm vụ Tổ trưởng Tổ lắp đặt thuộc bộ phận sản xuất, phụ trách khoảng 15 lao động. Trách nhiệm mới khiến tôi càng ý thức phải tiếp tục rèn luyện về chuyên môn, khả năng tổ chức công việc và trách nhiệm với tập thể.
Chi đoàn Thanh niên Công ty TNHH MTV Ngọc Minh Quang - Khách sạn Paddington (phường Hạ Long) được thành lập tháng 7/2026 với hơn 40 ĐVTN trong tổng số hơn 100 cán bộ, nhân viên đơn vị. Do đặc thù doanh nghiệp dịch vụ lưu trú, lao động trẻ khá đông, làm việc theo ca, thường xuyên có sự biến động, việc tập hợp thanh niên không hề dễ dàng.
Bí thư Chi đoàn Vũ Ngọc Anh, hiện là Phó Bộ phận nhà hàng Công ty đã được kết nạp Đảng năm 2018 khi còn là sinh viên Trường Đại học Hạ Long. Từ trải nghiệm của một đảng viên trẻ, chị xác định hoạt động đoàn tại doanh nghiệp phải gắn với việc phát hiện, bồi dưỡng những nhân tố tích cực trong ĐVTN. Qua công việc chuyên môn và các hoạt động tập thể, những ĐVTN có trách nhiệm, có khả năng tập hợp, được đồng nghiệp tín nhiệm sẽ được Chi đoàn tiếp tục theo dõi, rèn luyện, phối hợp với Công đoàn Công ty giới thiệu, bồi dưỡng với tổ chức Đảng địa phương xem xét kết nạp Đảng.
Anh Lê Quốc Khánh, Bí thư Đoàn Thanh niên phường Hạ Long, cho biết: Chi đoàn Công ty TNHH MTV Ngọc Minh Quang - Khách sạn Paddington là Chi đoàn đầu tiên trong doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước được Đoàn phường thành lập trong năm nay. Đoàn phường tiếp tục đồng hành, hỗ trợ Chi đoàn xây dựng quy chế hoạt động, hướng dẫn nội dung sinh hoạt phù hợp với đặc thù doanh nghiệp và tăng cường kết nối với các phong trào tại địa phương. Đồng thời căn cứ các doanh nghiệp trên địa bàn, Đoàn phường tiếp tục rà soát để lựa chọn những đơn vị đủ điều kiện, tìm nhân tố nòng cốt, vận động chủ doanh nghiệp tạo điều kiện thành lập tổ chức Đoàn. Mục tiêu đến cuối năm là thành lập thêm ít nhất 1 chi đoàn trong doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước.
Tuy nhiên, phát triển tổ chức Đoàn trong doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước vẫn còn nhiều “điểm nghẽn”. Số lượng tổ chức Đoàn chưa tương xứng với tiềm năng (khoảng 0,9% số doanh nghiệp có từ 10 lao động trở lên có tổ chức đoàn thanh niên); nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ, chưa quan tâm hoặc còn e ngại việc thành lập tổ chức Đoàn. Lực lượng lao động trẻ biến động lớn, tính ổn định không cao, khiến công tác tập hợp, quản lý ĐVTN gặp khó khăn. Bên cạnh đó, một số địa phương, sự phối hợp giữa tổ chức Đoàn với chính quyền và doanh nghiệp chưa thật sự chặt chẽ; việc khảo sát, nắm bắt tình hình thanh niên còn thiếu thường xuyên, dẫn đến việc xây dựng kế hoạch phát triển tổ chức chưa sát thực tiễn.
Đồng chí Nguyễn Vũ, Phó Bí thư Thành Đoàn, cho biết: Trước những khó khăn thách thức về phát triển tổ chức Đoàn trong doanh nghiệp ngoài nhà nước, Ban Thường vụ Thành Đoàn xác định rõ phát triển tổ chức đoàn phải được thực hiện đồng bộ cả về số lượng và chất lượng, trong đó mở rộng tổ chức là nền tảng, nâng cao hiệu quả hoạt động là yếu tố quyết định. Trọng tâm là tiếp tục nâng cao nhận thức của cấp ủy, chính quyền, chủ doanh nghiệp và người lao động; đẩy mạnh khảo sát, phân loại doanh nghiệp để xây dựng chỉ tiêu phát triển phù hợp, khả thi. Cùng với đó, phương thức hoạt động của tổ chức Đoàn sẽ được đổi mới theo hướng linh hoạt, thiết thực, bám sát đặc thù sản xuất; tăng cường tổ chức các hoạt động ngoài giờ hành chính; ứng dụng công nghệ số trong quản lý, kết nối ĐVTN; triển khai các chương trình nâng cao tay nghề, kỹ năng, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho thanh niên công nhân. Qua đó, tạo sức hút thực sự để thanh niên tự nguyện tham gia tổ chức Đoàn.
Năm 2026, Thành Đoàn Quảng Ninh đặt mục tiêu phấn đấu thành lập 100 tổ chức Đoàn Thanh niên với 3.000 đoàn viên trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước. Mục tiêu ấy không chỉ đặt ra yêu cầu mở rộng số lượng tổ chức, mà quan trọng hơn là hình thành được những môi trường đủ sức thu hút, rèn luyện và thử thách thanh niên ngay trong doanh nghiệp.
Khi công đoàn, đoàn thanh niên thực sự trở thành môi trường để người lao động rèn luyện, bộc lộ năng lực và được định hướng phấn đấu, những “mầm xanh” cho Đảng sẽ được vun đắp ngay từ cơ sở. Và khi những quần chúng ưu tú ấy trưởng thành, đứng trong hàng ngũ của Đảng, vai trò của họ tiếp tục được kiểm chứng bằng chính năng lực, trách nhiệm, sự gương mẫu và uy tín trong công việc hằng ngày.
Bài 3: Những hạt nhân từ người lao động