Tổng Công ty Than Việt Nam đã chuyển đổi mô hình hoạt động sang Tập đoàn Than-Khoáng sản Việt Nam (TKV) được 7 tháng. Đây là sự chuyển đổi cả về quy mô, hình thức tổ chức, quản lý điều hành, sở hữu tài sản theo hướng đa ngành nghề, đa sở hữu... Đứng trước những thay đổi này, Đảng bộ Than Quảng Ninh (TQN) và các chi, Đảng bộ trực thuộc phải thay đổi phương pháp hoạt động như thế nào?
“Thợ mỏ vào ca” sân chơi bổ ích cho Thợ mỏ đang được TKV phối hợp với Đài PTTH Quảng Ninh tổ chức. Ảnh: Dương Phượng Đại
Vẫn duy trì được nền nếp...
Tính đến nay, Đảng bộ TQN có 46 chi, đảng bộ cơ sở (5 chi bộ và 41 đảng bộ), có 39 đảng bộ bộ phận và 1.006 chi bộ trực thuộc cơ sở, trong đó tổ chức Đảng (TCĐ) trong công ty đã cổ phần có 10; trong công ty TNHH 1 thành viên có3; 28 TCĐ trong công ty nhà nước; 3 TCĐ là đảng bộ bộ phận trong công ty TNHH nhà nước 1 thành viên và 2 đảng bộ bộ phậntrong công ty cổ phần. Theo lộ trình cổ phần hoá, đến nay đã có 14 đơn vị đổi mới, trong đó 9 đơn vị được cổ phần hoá (có vốn nhà nước), 2 đơn vị được cổ phần và bán toàn bộ tài sản cho người lao động; đồng thời thành lập mới 3 công ty cổ phần có vốn của TKV chi phối.Trong năm 2006, TKV tiếp tục cổ phần hoá 6 đơn vị và 2 năm 2007, 2008 cổ phần hoá 15 đơn vị nữa. Như vậy, từ nay đến 2008 là giai đoạn, TKV có bước thay đổi lớn về mọi mặt. Trong những năm qua, hoạt động của TCĐ trong các công ty cổ phần được đánh giá là thực hiện tốt các chức năng, nhiệm vụ theo quy định, vì TCĐ trong các công ty cổ phần hoá hầu hết được đổi mới trên cơ sở các công ty nhà nước nên TCĐ vẫn duy trì được nền nếp hoạt động như cũ. Trong các DN đã cổ phần hoá này bước đầu được áp dụng theo mô hình bí thư kiêm giám đốc nên đã tập trung cao việc nhất thể hoá trong việc đề ra nghị quyết và biện pháp lãnh đạo. Đồng thời tạo được điều kiện tốt cho các đoàn thể chính trị hoạt động. Sinh hoạt cấp uỷ, chi bộ tiếp tục được duy trì và từng bước nâng cao. Đặc biệt các TCĐ trong công ty cổ phần đã tập trung tuyên truyền tốt cho CBCN và người lao động hiểu rõ được mô hình sản xuất mới, nên góp phần nâng cao nhận thức trong việc làm chủ DN của người lao động trong mô hình sở hữu vốn trong DN mới. Đặc biệt là một số cơ sở Đảng đã lãnh đạo được các cổ đông hùn cổ phần cho đại diện cổ đông là đảng viên. Đáng chú ý, tại đại hội cổ đông của các công ty cổ phần hoá, có trên 70% đại biểu cổ đông là đảng viên... Nhìn chung hoạt động TCĐ trong các công ty đã cổ phần của TKV duy trì tốt nền nếp hoạt động, góp phần lãnh đạo đảng viên, người lao động thực hiện tốt chiến lược sản xuất kinh doanh, do đó sau một thời gian hoạt động, tại các công ty cổ phần, vốn điều lệ được bảo toàn, vốn kinh doanh tăng thêm từ 8- 100%. Thu nhập của người lao động tăng trưởng hằng năm đạt trên 10%, lợi tức vượt từ 15-20% kế hoạch, đời sống người lao động được nâng lên. Theo đánh giá của Đảng uỷ TQN lúng túng dễ nhận thấy nhất là trong quá trình xây dựng phương án cổ phần, một số ít cơ sở Đảng chưa có giải pháp hữu hiệu để tuyên truyền, giáo dục cho đảng viên, người lao động hiểu sâu về hình thức cổ phần hoá trong DN nhà nước, chưa quan tâm đúng mức đến việc lãnh đạo xây dựng phương án cổ phần, nhất là trong việc xây dựng điều lệ hoạt động của công ty. Một số cơ sở chưa có chuẩn bị tốt về nguồn kinh phí cho người lao động mua được cổ phần, nhất là những gia đình có nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, nhiều cấp uỷ Đảng chưa phát huy vai trò của công tác kiểm tra, giám sát của Đảng trong các bước cổ phần hoá, nhất là khâu đánh giá, xác định giá trị tài sản doanh nghiệp, việc sắp xếp và chính sách với người lao động dôi dư, việc mua cổ phần của người lao động...). Đó là lúng túng trong quá trình xây dựng phương án cổ phần. Còn sau khi cổ phần hoá, nhiều TCĐ chưa đổi mới phương pháp hoạt động theo mô hình mới. Bên cạnh đó, do mô hình tổ chức hệ thống chính trị của TKV không đồng bộ, mà rõ nhất là tổ chức Công đoàn TKV không thuộc quyền lãnh đạo của Đảng bộ TQN, do đó ít nhiều hạn chế việc lãnh đạo. Đáng chú ý nữa là trong quá trình cổ phần hoá, một số cơ sở Đảng chưa tập trung lãnh đạo để hùn vốn cổ phần cho đại biểu cổ đông là đảng viên, chưa có nghị quyết lãnh đạo đảng viên nên khi đại hội cổ đông còn xảy ra sự vụ hay những vấn đề nằm ngoài định hướng của TCĐ. Để nâng cao vai trò lãnh đạo Theo Phó Bí thư Thường trực Đảng uỷ Công ty Than Hà Lầm, Phạm Diễntrong quá trình tiến hành cổ phần hoá của các công ty con thuộc TKV thì có nhiều việc phải làm, tuy nhiên bước đầu tiên quan trọng nhất là TCĐ phải làm thật tốt công tác tuyên truyền. Sở dĩ phải như vậy vì theo Phó Bí thư Diễn, hiện nay nhận thức về cổ phần hoá của nhiều người lao động còn rất hạn chế nên dễ dẫn đến nhiều quyết định sai lầm. Bởi vậy, điều quan trọng trong giai đoạn hiện nay của các TCĐ trong các công ty con của TKVlà phải tuyên truyền bằng mọi kênh thông tin để người lao động hiểu được vai trò làm chủ thực sự của mình khi tham gia mua cổ phiếu, đặc biệt là cổ phiếu ưu đãi, để tránh tình trạng người lao động có khả năng mua cổ phiếu nhưng vì thiếu hiểu biết mà không tham gia. Bên cạnh đó, theo Bí thư Diễn, TCĐ cần phát huy vai trò giám sát, kiểm tra đảng viên mà Điều lệ Đảng đã quy định. Có làm tốt vai trò này thì TCĐ mới thực sự là nơi gửi gắm niềm tin của người lao động, từ đó phát huy tốt hơn vai trò là hạt nhân chính trị như Trung ương Đảng đã quy định. Còn với Phó Bí thư Thường trực Đảng uỷ Công ty Than Hà Tu, Phí Minh Vượng thì cổ phần hoá các DN nhà nước như TKV đang làm là một xuhướng tất yếu, theo đó các công ty con có thể chuyển đổi đa sở hữu, tuy nhiên dù tỷ lệ sở hữu vốn thế nào thì DN luôn phải xác định vai trò lãnh đạo của Đảng trong DN vẫn là toàn diện. Sở dĩ phải xác định như vậy là để thống nhất giữa TCĐ - HĐQT- Giám đốc một mục tiêu chung cho mọi hành động là vì sự phát triển của DN và người lao động. Và khi đã cổ phần hoá rồi, muốn TCĐ là hạt nhân chính trị thì phải nâng cao vai trò của TCĐ trong tất cả mọi khâu, từ việc TCĐ tham gia vào các chủ trương lớn như định hướng sản xuất kinh doanh, công tác cán bộ, kiểm tra, tư tưởng, đến sự tham gia, trực tiếp giải quyết những việc nhỏ bé, xảy ra hằng ngày ở mỗi tổ, đội sản xuất...Tuy nhiên còn nhiều lúng túng
