Những ngày cuối hè, trong nông trại của Trung tâm Giáo dục và Lao động xã hội (Sở LĐ-TB&XH) ở xã Vũ Oai, huyện Hoành Bồ phủ xanh ngắt mầm bí đỏ, rau muống, khoai sọ... Trên đường bê tông dẫn vào khu sản xuất, từng xe kéo đầy ắp nông sản đang được phân loại và cân đong, chuẩn bị đưa đi bán. Nhìn nụ cười rạng rỡ của những thanh niên trong màu áo xanh của Trung tâm, không ai nghĩ, họ là những đối tượng đang trong thời gian cai nghiện và đã từng có quá khứ lầm lỗi. Nay ở trong Trung tâm, họ đang tập làm lại cuộc đời, học cách từ bỏ cám dỗ của “nàng tiên trắng”, “nàng tiên nâu” để quay lại với cuộc sống.
Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục và Lao động xã hội Nguyễn Văn Đang chia sẻ: “Việc đào tạo nghề cho học viên tại Trung tâm gặp không ít khó khăn. Theo Thông tư liên tịch số 148 của Bộ Tài chính, Bộ LĐ-TB&XH, học viên cai nghiện bắt buộc được hỗ trợ chi phí học nghề trình độ sơ cấp và dạy nghề dưới 3 tháng. Còn đối tượng cai nghiện tự nguyện lại không được hỗ trợ chi phí đào tạo nghề, trong khi đó, số đối tượng tự nguyện ở Trung tâm chiếm số lượng không nhỏ. Bên cạnh đó, việc giới thiệu các đối tượng làm việc tại doanh nghiệp sau khi trở lại cuộc sống cũng không dễ dàng. Một phần do tình hình kinh tế khó khăn, các doanh nghiệp cắt giảm lao động; nhưng phần lớn là do các đối tượng có trình độ văn hoá chưa cao nên khó xin việc; hoặc có trường hợp đã được nhận vào doanh nghiệp nhưng không tu chí làm ăn, bị cám dỗ, trở lại con đường cũ”. Để giúp các học viên được học nghề, Trung tâm phải vận dụng các lớp dạy nghề theo Đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn” theo Quyết định 1956 của Thủ tướng Chính phủ, nên trong 6 tháng đầu năm 2016 đã mở được 4 lớp đào tạo nghề cho học viên.
Về phía Trại giam Quảng Ninh (xã Hồng Thái Đông, TX Đông Triều) và Trại tạm giam - Công an tỉnh (phường Hà Trung, TP Hạ Long) cũng đã tích cực thực hiện công tác hướng nghiệp, dạy nghề cho phạm nhân. Từ năm 2013-2015, các đơn vị này đã mở được 3 lớp đào tạo nghề may và 2 lớp đào tạo nghề du lịch cho hơn 200 phạm nhân.
Điều đáng nói là sau khi các đối tượng cai nghiện hoặc mãn hạn tù trở về với cuộc sống, nhiều tổ chức, đoàn thể đã tích cực tư vấn, hướng dẫn họ tìm việc làm. Một trong những địa chỉ tiêu biểu giúp những người lầm lỗi ổn định cuộc sống phải kể đến Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam (LHTN) tỉnh Quảng Ninh. Hội đã chỉ đạo các cấp bộ Hội phối hợp với đoàn thanh niên và các ngành liên quan tổ chức dạy nghề, hỗ trợ vay vốn Ngân hàng Chính sách xã hội, thành lập các cơ sở sản xuất, mở một số loại hình dịch vụ tạo điều kiện cho thanh niên sau khi ra tù có việc làm, ổn định cuộc sống, không tái phạm tội và tái hoà nhập cộng đồng. Từ năm 2011 đến nay, Uỷ ban Hội LHTN tỉnh đã ký chương trình phối hợp với Trại giam Quảng Ninh và Trại tạm giam - Công an tỉnh về việc giáo dục phạm nhân trong độ tuổi thanh niên; qua đó, Hội đã triển khai nhiều chương trình, hoạt động, phong trào thiết thực nhằm thu hút, tập hợp, vươn được bàn tay của tổ chức tới nhiều hơn các đối tượng thanh niên. Trưởng Ban Đoàn kết tập hợp thanh niên, Tỉnh Đoàn Quảng Ninh Nguyễn Thị Thu Hường cho biết: “Được khởi động từ tháng 12-2012, chương trình “Thắp sáng ước mơ vì ngày mai tươi sáng” là một trong những cầu nối đưa thanh niên lầm lỗi trở về với cộng đồng. Từ thời điểm đó đến nay, hàng quý và vào các đợt đặc xá, Tỉnh Hội chủ động phối hợp với Công an tỉnh nắm danh sách thanh niên chấp hành án phạt tù trở về địa phương để có kế hoạch tiếp cận, giúp đỡ cụ thể; trong đó, nhiệm vụ quan trọng là phải tư vấn, hỗ trợ được thanh niên lầm lỡ có được nghề nghiệp, việc làm ổn định khi ra tù. Điều này sẽ giúp họ có thu nhập, được tiếp xúc với cộng đồng và trên hết là cảm nhận được niềm tin của mọi người dành cho mình”.
Hàng năm, tổ chức Đoàn, Hội các cấp còn đăng ký theo dõi, giúp đỡ thường xuyên 186 thanh niên chậm tiến của 186 xã, phường, thị trấn trong tỉnh. Đồng thời, chủ động hướng dẫn những thanh niên có quá khứ lầm lỗi vay vốn giải quyết việc làm, phát triển kinh tế, có cuộc sống ổn định, trở thành người lương thiện, có ích cho xã hội. Với cách làm này, từ năm 2010 đến nay, có trên 700 lượt thanh niên chậm tiến được hỗ trợ tham gia học nghề và việc làm tại địa phương. Các doanh nghiệp thành viên Hội Doanh nhân trẻ tỉnh cũng cam kết tiếp nhận, tạo điều kiện cho thanh niên sau cải tạo vào làm việc, học nghề. Nhờ đó, nhiều thanh niên từng có quá khứ lầm lỗi đã vượt qua được mặc cảm, vươn lên làm giàu chính đáng ngay tại quê hương.
Hoàng Quỳnh
