Từ ngày 1/7, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp chính thức có hiệu lực với nhiều quy định mới, tạo bước chuyển mạnh trong công tác cấp Phiếu lý lịch tư pháp. Việc rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, đẩy mạnh số hóa dữ liệu và đơn giản hóa thủ tục không chỉ tạo thuận lợi cho người dân mà còn góp phần nâng cao hiệu quả cải cách hành chính, xây dựng nền tư pháp hiện đại.
Một trong những điểm mới đáng chú ý của Luật là thời gian cấp Phiếu lý lịch tư pháp được rút ngắn từ 10 ngày xuống còn 5 ngày làm việc; trường hợp có án tích cần xác minh thì không quá 15 ngày. Đặc biệt, sau khi được cấp Phiếu lần đầu, thông tin lý lịch tư pháp của công dân sẽ được tự động cập nhật trên ứng dụng VNeID để sử dụng trong các giao dịch khi có nhu cầu, thay vì nhiều lần thực hiện thủ tục xin cấp lại như trước. Phiếu lý lịch tư pháp điện tử có giá trị pháp lý tương đương bản giấy, tạo điều kiện để người dân sử dụng linh hoạt trong các giao dịch hành chính, dân sự, lao động và các thủ tục khác theo quy định của pháp luật.
Việc hình thành cơ sở dữ liệu điện tử và kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan có thẩm quyền giúp giảm đáng kể thời gian xử lý hồ sơ, hạn chế việc người dân phải bổ sung nhiều loại giấy tờ, đồng thời nâng cao tính chính xác, đồng bộ của dữ liệu. Đây cũng là bước cụ thể hóa chủ trương đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.
Ông Nguyễn Văn Thông (phường Hoành Bồ) chia sẻ: Tôi lần đầu xin cấp phiếu lý lịch tư pháp để xin việc, do chưa nắm rõ quy trình nên đến Trung tâm phục vụ hành chính công. Tới đây, các đồng chí công an rất tận tình hướng dẫn tôi thực hiện đúng quy trình xin cấp phiếu qua VNeID. Tôi cũng đã nhận được giấy hẹn trả kết quả sau 5 ngày làm việc, rất nhanh chóng.
Một trong những điểm mới đáng chú ý khác của luật là mở rộng quyền yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp đối với công dân Việt Nam và người nước ngoài đã hoặc đang cư trú tại Việt Nam từ đủ 16 tuổi trở lên. Cá nhân được phép ủy quyền cho người khác thực hiện thủ tục; trường hợp người được ủy quyền là cha, mẹ, vợ, chồng hoặc con thì không cần văn bản ủy quyền. Đồng thời, luật cũng quy định rõ cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp chỉ được yêu cầu cá nhân nộp Phiếu lý lịch tư pháp trong những trường hợp pháp luật quy định, góp phần khắc phục tình trạng lạm dụng yêu cầu loại giấy tờ này trong tuyển dụng và giải quyết thủ tục hành chính.
Thượng tá Lương Thanh Tuất, Giám đốc Trung tâm Thông tin, Dữ liệu nghiệp vụ, Phòng Hồ sơ nghiệp vụ, Công an tỉnh cho biết: Ngay trong ngày 1/7, ngày đầu thực hiện quy định mới, Công an tỉnh Quảng Ninh đã tiếp nhận 179 hồ sơ đề nghị cấp Phiếu lý lịch tư pháp. Đối với các hồ sơ tiếp nhận trước ngày 1/7, đơn vị vẫn giải quyết theo quy trình cũ để bảo đảm tiến độ và không ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân.
Theo thống kê, từ đầu năm đến nay, Công an tỉnh Quảng Ninh đã cấp trên 11.000 Phiếu lý lịch tư pháp; 98,5% hồ sơ được tiếp nhận trực tuyến, tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn đạt 100%, trong đó hồ sơ trả trước hạn chiếm 92,8%. Những con số này cho thấy hiệu quả của việc đẩy mạnh tiếp nhận hồ sơ trực tuyến, ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết thủ tục hành chính và sự chủ động của lực lượng công an trong quá trình tiếp nhận nhiệm vụ mới.
Việc triển khai Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp cũng đánh dấu bước chuyển quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp khi nhiệm vụ quản lý cơ sở dữ liệu và cấp Phiếu lý lịch tư pháp được chuyển giao cho lực lượng Công an. Trên nền tảng cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và hệ thống định danh điện tử, việc chia sẻ, xác thực và khai thác thông tin được thực hiện nhanh chóng, giúp giảm giấy tờ, giảm thời gian xử lý và nâng cao tính minh bạch trong giải quyết thủ tục hành chính; góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, công khai, minh bạch, hướng tới mục tiêu phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.
