Thực hiện Đề án “Tăng cường công tác phổ biến giáo dục pháp luật nhằm nâng cao ý thức pháp luật cho thanh thiếu niên giai đoạn 2011-2015”, những năm qua, Tỉnh Đoàn đã chủ động triển khai nhiều hoạt động cụ thể, thiết thực. Qua các hoạt động này đã góp phần nâng cao nhận thức của thanh, thiếu niên trong chấp hành pháp luật. Đồng thời, đã mang lại hiệu quả, hiệu ứng xã hội tích cực, có tính giáo dục và được các cấp, các ngành và nhân dân ghi nhận đánh giá cao.
Để hạn chế tình trạng thanh thiếu niên vi phạm pháp luật, nhất là Luật Giao thông, BTV Tỉnh Đoàn đã triển khai Cuộc vận động “Thanh thiếu nhi Quảng Ninh với văn hoá giao thông” đồng loạt từ tỉnh đến cơ sở, đổi mới về nội dung, đa dạng về hình thức, tăng cường các hoạt động “Tuần văn hoá giao thông”, Ngày hội “Thanh thiếu nhi với Văn hoá giao thông”. Nổi bật, từ năm 2013, mô hình lưu diễn “Nâng cao ý thức cho học sinh, sinh viên khi tham gia giao thông” trong dịp hè tại 14/14 huyện, thị xã, thành phố phù hợp với lứa tuổi, đã có tác động làm thay đổi nhận thức và hành vi của thanh thiếu niên khi tham gia giao thông. Bên cạnh đó, Tỉnh Đoàn còn triển khai có hiệu quả Đề án “Cổng trường thanh niên tự quản đảm bảo xanh, sạch, đẹp và trật tự ATGT”. Việc triển khai đề án đã đem lại hiệu quả rõ nét trong công tác tuyên truyền vận động ĐVTN, học sinh, sinh viên tham gia công tác bảo đảm trật tự ATGT trên địa bàn, góp phần giảm thiểu số vụ tai nạn giao thông trong các khu vực cổng trường. Tính đến nay, tổ chức đoàn các cấp đã tổ chức được trên 2.600 buổi sinh hoạt, toạ đàm chuyên đề về an toàn giao thông, phát trên 50.000 bộ tài liệu các loại, treo pano, áp phích tuyên truyền; tổ chức được 10 ngày hội thanh niên với văn hoá giao thông từ tỉnh đến cơ sở, thi Rung chuông vàng tìm hiểu về Luật Giao thông. Đồng thời, duy trì quản lý 576km tuyến đường thanh niên tự quản với hơn 60.536 ĐVTN tham gia; 35 biển quy tắc giao thông, Luật Giao thông đặt trên các tuyến đường; tổ chức 228 buổi tập huấn, hội thảo, toạ đàm, diễn đàn tuyên truyền về Luật Giao thông đường bộ.
Cùng với đó, để nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh niên, lao động trẻ trên địa bàn dân cư, tổ chức đoàn đã chỉ đạo các cơ sở đoàn thường xuyên tổ chức tuyên truyền về quyền và nghĩa vụ công dân; quyền và nghĩa vụ người lao động; phòng chống tệ nạn xã hội, tích cực tham gia phát triển kinh tế - văn hoá - xã hội, xoá đói giảm nghèo, xoá bỏ những hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan… Đặc biệt là đối với những thanh niên có quá khứ lầm lỗi, trên cơ sở tình hình thực tiễn của từng địa phương, đơn vị, tổ chức đoàn các cấp đã chủ động tham mưu cho cấp uỷ, chính quyền, phối hợp với các ngành chức năng của địa phương, đề ra các giải pháp giúp đỡ phù hợp để các đối tượng thanh niên hư, chậm tiến, lầm lỗi tái hoà nhập cộng đồng... Đối với thanh thiếu niên khối trường học: Tổ chức đoàn các cấp chủ động phối hợp với ngành giáo dục tổ chức tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật thông qua các hoạt động ngoại khoá, ngoài giờ lên lớp, các hội thi, hội trại; tổ chức cho học sinh kí cam kết không vi phạm pháp luật, chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật. Đặc biệt là tổ chức các sân chơi “Rung chuông vàng” tìm hiểu pháp luật cho học sinh.
Với những cách làm trên, trong 5 năm qua, tổ chức đoàn các cấp trong tỉnh đã tổ chức được 3.350 buổi tuyên truyền lưu động về phổ biến giáo dục pháp luật; 8 hội thi cấp tỉnh, 1.050 hội thi cấp cơ sở về tuyên truyền, phòng chống tệ nạn xã hội; đặt và dán 5.126 pa nô, áp phích, phát 700 tờ gấp Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và Luật Bầu cử đại biểu HĐND; 10.500 tờ gấp về bình đẳng giới, phòng chống buôn bán phụ nữ và trẻ em, phòng chống bạo lực gia đình; 6.300 tờ gấp về phòng chống HIV/AIDS; 650 cuốn “Cẩm nang công tác phổ biến, giáo dục pháp luật”; 295 cuốn “Đoàn TNCS Hồ Chí Minh - Phổ biến, giáo dục pháp luật đối với thanh niên - Thực trạng và giải pháp”; 4.150 cuốn Luật Giao thông đường bộ, đường thuỷ; 570 cuốn Bản tin Tư pháp, 3.200 cuốn Bản tin Thanh niên… cho cán bộ, đoàn viên, thanh thiếu nhi. Đặc biệt, đã hỗ trợ, giúp đỡ được 401 lượt thanh niên chậm tiến, vi phạm pháp luật, mắc tệ nạn xã hội, thanh niên sau cải tạo tái hoà nhập cộng đồng; giới thiệu việc làm cho 65 đối tượng, tạo điều kiện cho 34 thanh niên có quá khứ lầm lỗi được vay vốn, giải quyết việc làm tại địa phương; phối hợp với các phòng, trung tâm y tế địa phương giúp đỡ 32 thanh niên cai nghiện ma tuý tại cộng đồng...
Để công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật ngày càng đi vào chiều sâu, có trọng tâm, trọng điểm, Tỉnh Đoàn còn tổ chức và duy trì hoạt động của 46 đội lưu diễn “Từ làng đến làng” thông qua 95 tiểu phẩm về phòng chống tệ nạn xã hội, HIV/AIDS và ATGT cho trên 70.000 lượt ĐVTN; duy trì 76 CLB phòng chống tệ nạn xã hội, 85 CLB pháp luật và 722 đội thanh niên xung kích an ninh, với trên 5.126 thành viên tham gia. Với những cách làm phong phú, phù hợp, đến nay chương trình tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật trong ĐVTN đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao nhận thức, kiềm chế và giảm thiểu tình trạng thanh, thiếu niên vi phạm pháp luật và mắc các tệ nạn xã hội.
Nguyễn Chiến