Kinh tế tập thể Quảng Ninh bước vào một giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội. Các HTX điển hình đã hoạt động hiệu quả, tạo động lực mạnh mẽ cho sự tăng trưởng của tỉnh.
Trong bối cảnh khu vực kinh tế tập thể (KTTT), nòng cốt là HTX, ngày càng khẳng định vai trò trong phát triển kinh tế - xã hội địa phương, Đại hội Liên minh HTX tỉnh Quảng Ninh lần thứ VII (nhiệm kỳ 2025-2030) mở ra kỳ vọng về một giai đoạn phát triển mới, hiệu quả và bền vững hơn. Phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ninh đã phỏng vấn ông Ngô Tất Thắng (ảnh), Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Quảng Ninh về những định hướng, giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao năng lực và sức cạnh tranh của khu vực kinh tế hợp tác trong giai đoạn mới.
- Nhìn lại nhiệm kỳ 2020-2025, ông đánh giá như thế nào về kết quả nổi bật của khu vực kinh tế hợp tác?
+ Khu vực KTTT, HTX Quảng Ninh đã có đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Dù đối mặt nhiều khó khăn từ dịch bệnh, thiên tai, các HTX vẫn chủ động thích ứng, duy trì và phát triển sản xuất. Hết năm 2025, toàn tỉnh có 3 Liên hiệp HTX và 1.241 HTX, tăng gấp hơn 2 lần so với đầu nhiệm kỳ, tổng vốn điều lệ trên 5.330 tỷ đồng, số thành viên HTX gần 60.000 người. Doanh thu bình quân mỗi HTX 920 triệu đồng/năm, lợi nhuận bình quân trên 300 triệu đồng/năm và thu nhập bình quân đạt 72 triệu đồng/người/năm.
Trong đó, HTX nông nghiệp chiếm đa số, thúc đẩy sản xuất theo hướng hàng hóa, công nghệ cao, gắn với chuỗi giá trị, OCOP và nông thôn mới. HTX phi nông nghiệp hoạt động trong du lịch, thương mại, dịch vụ, công nghiệp… ngày càng thích ứng thị trường, đóng góp vào phát triển kinh tế địa phương. Nhìn chung, HTX tạo việc làm ổn định, giảm nghèo bền vững, đặc biệt ở nông thôn, miền núi, đóng góp trực tiếp vào GRDP tỉnh khoảng 1,2% và gián tiếp nâng cao giá trị sản xuất cho các thành viên.
- Vậy các HTX đang đối mặt những thách thức nào và Liên minh HTX tỉnh sẽ hỗ trợ ra sao?
+ Nhiệm kỳ 2025-2030, Quảng Ninh hướng tới công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập sâu rộng. Thách thức lớn nhất là năng lực nội tại nhiều HTX còn hạn chế, trong khi áp lực cạnh tranh ngày càng tăng.
Quá trình đô thị hóa làm thu hẹp đất nông nghiệp, lao động dịch chuyển sang công nghiệp, dịch vụ, đặt ra yêu cầu cho HTX phải phát triển sản xuất hàng hóa, ứng dụng KHCN chuyển đổi số, hình thành chuỗi cung ứng nông sản an toàn, ổn định. Cửa khẩu mở ra cơ hội xuất khẩu nhưng cũng đòi hỏi nâng cao tiêu chuẩn chất lượng, bao bì và truy xuất nguồn gốc.
Việc sắp xếp hành chính cấp xã tạo điều kiện mở rộng HTX, đa dạng ngành nghề, liên kết vùng, hình thành HTX quy mô lớn, hoạt động theo chuỗi giá trị. Tuy nhiên, thiếu lao động trẻ cho HTX với yêu cầu đổi mới, số hóa, nâng cao năng lực cạnh tranh.
Liên minh HTX tỉnh sẽ đóng vai trò “bà đỡ”, nghiên cứu, rà soát chính sách, tham mưu giải pháp thực thi Luật HTX năm 2023 và các chính sách của tỉnh; tập hợp đề xuất, kiến nghị từ HTX, bảo vệ quyền lợi, tư vấn pháp lý, hỗ trợ vay vốn, quản trị, kết nối thị trường, thành lập Quỹ hỗ trợ phát triển HTX tỉnh; đồng thời tổ chức thi đua, xúc tiến thương mại, phát triển du lịch cộng đồng, nâng cao năng lực cạnh tranh cho HTX.
- Ông cho biết, sau Đại hội, Liên minh HTX tỉnh Quảng Ninh sẽ triển khai những chương trình cụ thể nào?
+ Đại hội VII, Liên minh HTX tỉnh Quảng Ninh xác định ba đột phá chiến lược bao gồm: Hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao hiệu quả tổ chức thực thi; rà soát, đề xuất điều chỉnh các chính sách hỗ trợ HTX về vốn, đất đai, KHCN, thị trường; xây dựng cơ chế phòng ngừa rủi ro; phối hợp với sở, ngành, doanh nghiệp, tổ chức tín dụng để huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực.
Đẩy mạnh ứng dụng KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hỗ trợ HTX ứng dụng công nghệ quản trị, sản xuất, chế biến, bảo quản, xúc tiến thương mại, phát triển thương mại điện tử; từng bước hình thành HTX số, HTX thông minh, kết hợp sản xuất xanh, hữu cơ, kinh tế tuần hoàn, nâng cao giá trị sản phẩm và thương hiệu bền vững.
Xây dựng mô hình “HTX hạnh phúc” là các HTX nông nghiệp/dịch vụ kiểu mới, tập trung vào sản xuất hữu cơ, lấy thành viên làm trung tâm, phát triển hài hòa hiệu quả kinh tế, phúc lợi thành viên, trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường bền vững. Triển khai bộ tiêu chí, lựa chọn mô hình thí điểm, đánh giá, công nhận và nhân rộng; đồng thời nâng cao năng lực quản trị, kỹ năng sản xuất - kinh doanh và kết nối thị trường.
Các giải pháp triển khai đồng bộ như phát triển thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm, thúc đẩy liên kết chuỗi; bồi dưỡng nguồn nhân lực; tư vấn quản trị, tài chính, kiểm soát rủi ro; đổi mới tuyên truyền và phong trào thi đua theo hướng thực chất, hiệu quả.
Lộ trình thực hiện từ năm 2026 sẽ tập trung xây dựng dữ liệu khu vực KTTT, hoàn thiện chính sách, thành lập Quỹ hỗ trợ phát triển HTX, tổ chức Festival “HTX hạnh phúc” lần thứ nhất.
Năm 2027 đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển HTX thủy sản; năm 2028 sẽ phát triển HTX dịch vụ du lịch, nhân rộng mô hình hiệu quả; năm 2029 nâng cao chất lượng, thương hiệu, giá trị sản phẩm HTX. Để đến năm 2030, toàn tỉnh sẽ hoàn thiện, bứt phá, phát triển chuỗi giá trị sản phẩm chủ lực.
Với chương trình này, Liên minh HTX tỉnh sẽ nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút thành viên mới, thúc đẩy liên kết sản xuất - tiêu thụ, hình thành thế hệ HTX hiện đại, bền vững, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Ninh.
Như vậy, nhiệm kỳ mới hứa hẹn sẽ là giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ cho khu vực KTTT, nòng cốt HTX, vừa bảo vệ quyền lợi thành viên, vừa tạo động lực phát triển kinh tế bền vững. Với tinh thần nhiệm kỳ là “Đoàn kết - Đổi mới - Hợp tác - Phát triển bền vững”; mục tiêu xây dựng Liên minh HTX tỉnh Quảng Ninh vững mạnh, HTX phát triển hiện đại, hiệu quả, bền vững và mang lại hạnh phúc cho thành viên, góp phần thiết thực vào sự thịnh vượng chung của tỉnh.
- Xin cảm ơn ông!