So với Nghị định 34/2010/ NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, Nghị định 71/2012/NĐ-CP của Chính phủ (Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 34; có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10-11-2012), mức xử phạt vi phạm hành chính đối với các trường hợp sử dụng rượu, bia vẫn điều khiển phương tiện tham gia giao thông đã cao hơn gấp 2 lần. Cộng với đó là lực lượng cảnh sát giao thông trong tỉnh cũng tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm. Thế nhưng, tình trạng sử dụng rượu, bia khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông vẫn còn rất phổ biến.
Lực lượng chức năng vào cuộc tích cực
Nghị định 71/2012/NĐ-CP quy định, tuỳ theo mức độ vi phạm sẽ xử phạt mức thấp nhất từ 2 đến 3 triệu đồng và mức cao nhất từ 10 đến 15 triệu đồng đối với người điều khiển xe ô tô, các loại xe tương tự ô tô trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn; xử phạt mức thấp nhất từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng và cao nhất từ 2 đến 3 triệu đồng đối với người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện) và các loại xe tương tự xe mô tô, xe gắn máy trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn. Đồng thời, với tất cả các trường hợp vi phạm về nồng độ cồn khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông đều bị tước giấy phép lái xe trong thời gian ít nhất là 30 ngày và tạm giữ phương tiện vi phạm ít nhất trong 10 ngày. Theo đại tá Trần Văn Tài, Trưởng Phòng Cảnh sát giao thông đường bộ, đường sắt, Công an tỉnh, ngay sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 71/2012/NĐ-CP, Công an tỉnh đã tổ chức phổ biến, quán triệt tới tất cả cán bộ, chiến sĩ của đơn vị. Riêng với CSGT, lực lượng trực tiếp thực thi Nghị định này đã được học tập và thường xuyên được chỉ đạo sâu sát trong các chiến dịch, các đợt ra quân theo từng chuyên đề.
Để phục vụ tốt hơn cho việc triển khai Nghị định 71 lực lượng CSGT còn được trang bị thêm 30 thiết bị đo nồng độ cồn từ dự án “Phòng chống uống rượu, bia và lái xe” (viết tắt RS10-VN) do Uỷ ban An toàn giao thông Quốc gia, tổ chức Y tế thế giới, Hiệp hội An toàn đường bộ toàn cầu phối hợp triển khai. Dự án còn giúp Quảng Ninh mở 2 lớp tập huấn cho lái xe chuyên nghiệp và 70 cán bộ, chiến sĩ lực lượng CSGT… Theo đó, ngay trong quý III năm 2012, lực lượng CSGT tỉnh đã triển khai riêng chuyên đề về xử lý vi phạm nồng độ cồn. Đặc biệt, từ ngày Nghị định 71 có hiệu lực, rất nhiều trường hợp vi phạm trật tự ATGT nói chung và vi phạm nồng độ cồn nói riêng bị xử phạt. Theo số liệu tổng hợp của Phòng CSGT đường bộ, đường sắt, Công an tỉnh, từ ngày 10-11-2012 đến nay, toàn tỉnh đã xử phạt trên 8.000 trường hợp vi phạm Nghị định 71; trong đó, trên 4.700 xe ô tô; trên 3.200 xe mô tô với tổng số tiền phạt gần 6 tỷ đồng; tạm giữ 612 phương tiện. Trong số trên 8.000 trường hợp bị xử phạt có 562 trường hợp của đội phương án 12; 87 trường hợp vi phạm về nồng độ cồn bị tạm giữ phương tiện, tước giấy phép lái xe và tổng số tiền phạt trên 300 triệu đồng.
Hiện tượng “lách luật”
Mặc dù mức xử phạt ở Nghị định 71 không nhẹ; lực lượng chức năng cũng đã tăng cường tuần tra, kiểm soát; công tác tuyên truyền cũng được đổi mới, thực hiện ráo riết nhờ sự hỗ trợ của Dự án như: Tăng cường ATGT trên các tuyến quốc lộ phía Bắc Việt Nam; trong đó có chủ đề về rượu bia và ATGT; hay dự án RS10-VN. Đặc biệt, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Đọc cũng chỉ đạo, cấm tất cả cán bộ, công chức, viên chức uống rượu, bia buổi sáng và buổi trưa, trong giờ hành chính. Thế nhưng thực tế vẫn có không ít người coi thường mạng sống bản thân và người khác khi tham gia giao thông trong tình trạng có nồng độ cồn.
Theo phản ánh của nhiều người dân, kể từ khi Nghị định 71 có hiệu lực, nhiều người đã “tế nhị” lựa chọn những hàng quán ở khu vực có nhiều đường nhánh hoặc ở khu đô thị mới nằm xa quốc lộ để dễ bề lẩn tránh khỏi “tầm ngắm” của lực lượng CSGT. Mục sở thị khu đô thị lấn biển Cột 5, Cột 8 (TP Hạ Long) vào mỗi buổi chiều mới thấy, khách vào các hàng quán ở đây khá tấp nập. Phần lớn các nhà hàng không có bãi đỗ xe nên phương tiện được xếp thành dọc dài trên vỉa hè hoặc dưới lòng đường. Sau đó, không ít vị khách bước ra khỏi quán trong tình trạng liêu xiêu, mặt mũi đỏ tưng bừng nhưng vẫn thản nhiên bước lên xe phóng vút đi. Việc điều khiển các phương tiện trong tình trạng như vậy, cộng thêm hệ thống giao thông chằng chịt với hàng trăm đường ngang, ngõ tắt trong khi không có lực lượng chức năng cắm chốt; thiếu biển báo, chỉ dẫn giao thông tại những khu vực này đang làm cho nguy cơ tai nạn giao thông ở những khu vực tưởng như an toàn ấy có chiều hướng gia tăng.
Theo các chuyên gia, rượu, bia là nguyên nhân hàng đầu gây tai nạn. Bởi người lái xe thường phản ứng chậm, buồn ngủ, thiếu tập trung; thậm chí, người lái xe có thể phóng nhanh, vượt ẩu, lấn đường. Thống kê của Uỷ ban An toàn giao thông Quốc gia đã cho thấy, trong thời gian qua cả nước có tới 40% vụ tai nạn giao thông có chủ phương tiện uống rượu bia và 11% số người chết khi lưu thông trên đường có liên quan đến bia rượu. Còn ở Quảng Ninh, từ đầu năm đến nay, mặc dù tai nạn giao thông có giảm ở cả 3 tiêu chí số vụ, số người chết và số người bị thương nhưng không ít vụ trong số ấy liên quan đến sử dụng rượu, bia. Ông Nguyễn Thiên Vương, điều phối viên Dự án Tăng cường ATGT trên các tuyến quốc lộ phía Bắc Việt Nam cho biết: “Thực tế, tác hại của rượu, bia đối với sức khoẻ và an toàn giao thông ai cũng biết nhưng nói không với nó thì rất khó. Vì từ xa xưa, người dân Việt Nam vẫn có thói quen sử dụng chất có cồn trong bữa ăn. Còn thời đại ngày nay, rượu, bia được xem là công cụ để phát triển ngoại giao hoặc đàm phán làm ăn giữa các đối tác. Hay trong những bữa tiệc, liên hoan hội nghị, cuộc vui chơi của giới trẻ, uống rượu, bia còn được xem là “thước đo” bản lĩnh… Điều quan trọng là mỗi người cần phải thay đổi nhận thức để thay đổi thói quen. Cần “nói không” với rượu, bia khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông vì hạnh phúc của bản thân và cộng đồng”.
Vĩ An
