Trong kỷ nguyên số, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chuyên trách mà đòi hỏi sự tham gia của toàn xã hội. Với lợi thế về công nghệ, khả năng thích ứng nhanh và sức ảnh hưởng ngày càng lớn trên các nền tảng số, thanh niên đang trở thành một trong những lực lượng quan trọng trên mặt trận này. Tại Quảng Ninh, cùng với vai trò tiên phong trong chuyển đổi số, tuổi trẻ toàn tỉnh đang từng bước khẳng định trách nhiệm của mình thông qua nhiều hoạt động thiết thực, góp phần lan tỏa thông tin chính thống, củng cố niềm tin xã hội và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong điều kiện mới.
Tiên phong trong kỷ nguyên số
Nếu như trước đây vai trò xung kích của thanh niên thường được thể hiện trên các phong trào lao động, sản xuất, học tập và tình nguyện thì trong kỷ nguyên số, tinh thần tiên phong ấy đang được mở rộng sang những không gian mới. Cùng với quá trình chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên địa bàn tỉnh, thanh niên Quảng Ninh không chỉ là lực lượng tiếp cận nhanh với công nghệ mà còn từng bước trở thành những chủ thể tạo dựng môi trường số lành mạnh, lan tỏa tri thức số và đưa các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đến gần hơn với cộng đồng.
Những năm gần đây, chuyển đổi số không còn là câu chuyện riêng của cơ quan quản lý nhà nước hay doanh nghiệp công nghệ mà đã trở thành yêu cầu trong mọi mặt của đời sống xã hội. Tuy nhiên, để chuyển đổi số thực sự đi vào cuộc sống, bên cạnh hạ tầng công nghệ và các nền tảng số, một trong những yếu tố quan trọng là giúp người dân tiếp cận, sử dụng và làm chủ công nghệ. Đây cũng là lĩnh vực mà tuổi trẻ Quảng Ninh đang phát huy rõ nét vai trò xung kích của mình.
Trong quá trình chuyển đổi số, khoảng cách về khả năng tiếp cận công nghệ giữa các nhóm đối tượng trong xã hội vẫn là một trong những thách thức đặt ra. Không phải người dân nào cũng có điều kiện tiếp cận các nền tảng số, thành thạo kỹ năng số hay đủ khả năng khai thác hiệu quả các tiện ích của môi trường mạng. Chính vì vậy, cùng với đầu tư hạ tầng và phát triển các nền tảng công nghệ, việc nâng cao nhận thức, phổ cập kỹ năng số cho người dân được xem là yếu tố quan trọng để bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số.
Phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai trên địa bàn tỉnh đã trở thành một trong những mô hình tiêu biểu cho vai trò đồng hành của thanh niên trong chuyển đổi số. Không chỉ hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ, sử dụng các dịch vụ công trực tuyến hay các nền tảng số phục vụ đời sống, các đội hình thanh niên còn góp phần thu hẹp khoảng cách số giữa các nhóm đối tượng trong xã hội, nhất là tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Chỉ riêng trong năm 2025, toàn tỉnh đã thành lập 56 đội hình “Bình dân học vụ số”, tổ chức 590 lớp tập huấn, thu hút trên 40.000 lượt người dân tham gia; đồng thời hỗ trợ cài đặt hơn 21.000 tài khoản eTax Mobile cho người dân và hộ kinh doanh. Đằng sau những con số đó không chỉ là kết quả của một phong trào mà còn phản ánh nỗ lực đưa các chủ trương về chuyển đổi số đến gần hơn với người dân, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận thông tin và dịch vụ số trong cộng đồng.
Ở góc độ rộng hơn, những hoạt động này còn tạo điều kiện để người dân tiếp cận thuận lợi hơn với các nguồn thông tin chính thống, các dịch vụ công trực tuyến và các tiện ích số do cơ quan nhà nước cung cấp. Khi khả năng tiếp cận và khai thác thông tin được nâng lên, người dân cũng có thêm cơ sở để nhận diện, kiểm chứng và sàng lọc thông tin trên môi trường mạng. Đây có thể xem là một trong những nền tảng quan trọng để xây dựng xã hội số an toàn, lành mạnh và tăng cường sức đề kháng trước các thông tin sai lệch, độc hại.
Những kết quả đạt được cho thấy, thanh niên ngày càng khẳng định vai trò là chủ thể quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số của tỉnh. Đây không chỉ là lực lượng tiếp cận nhanh với công nghệ mới mà còn là nguồn nhân lực trực tiếp tham gia kiến tạo các giá trị số, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.
Mỗi giai đoạn phát triển của đất nước đều đặt ra những yêu cầu và sứ mệnh mới đối với thanh niên. Trong kỷ nguyên số, sứ mệnh ấy được thể hiện bằng năng lực làm chủ khoa học công nghệ, tinh thần đổi mới sáng tạo và trách nhiệm đóng góp cho sự phát triển của quê hương, đất nước. Thông qua những hoạt động thiết thực trong chuyển đổi số, tuổi trẻ Quảng Ninh đang từng bước khẳng định vai trò xung kích trong những lĩnh vực mới của thời đại. Đó không chỉ là sự đóng góp vào quá trình xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số mà còn góp phần tạo dựng môi trường số an toàn, lành mạnh, nâng cao khả năng tiếp cận thông tin chính thống và củng cố niềm tin xã hội trong điều kiện chuyển đổi số diễn ra ngày càng sâu rộng.
Giữ vững trận địa tư tưởng trên không gian mạng
Trong thời đại số, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là đấu tranh với những thông tin sai trái, thù địch mà sâu xa hơn là bảo vệ niềm tin của xã hội trước những tác động ngày càng phức tạp của môi trường mạng. Nếu như trước đây công tác tư tưởng chủ yếu được triển khai thông qua các kênh truyền thông truyền thống thì ngày nay, không gian mạng đã trở thành môi trường tác động trực tiếp đến nhận thức, quan điểm và hành vi xã hội của hàng triệu người dùng mỗi ngày.
Trong bối cảnh đó, thanh niên trở thành lực lượng có vị trí đặc biệt. Đây là thế hệ hiện diện nhiều nhất trên không gian mạng, tiếp cận nhanh nhất với công nghệ mới và cũng là nhóm có khả năng tạo lập, lan tỏa thông tin mạnh mẽ nhất. Mỗi bài viết, hình ảnh, video hay quan điểm được chia sẻ trên các nền tảng số đều có thể tạo ra những tác động nhất định tới cộng đồng. Điều đó đồng nghĩa với việc thanh niên không chỉ là đối tượng được tuyên truyền, giáo dục mà còn là chủ thể trực tiếp tham gia xây dựng môi trường thông tin trên không gian mạng.
Theo đồng chí Nguyễn Vũ, Phó Bí thư Tỉnh Đoàn Quảng Ninh, trong điều kiện chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, vai trò của thanh niên không chỉ dừng lại ở việc làm chủ công nghệ mà còn phải phát huy trách nhiệm trong việc lan tỏa thông tin chính thống, những giá trị tích cực và góp phần xây dựng môi trường mạng lành mạnh. Đây cũng là một trong những yêu cầu đặt ra đối với tổ chức Đoàn trong việc đồng hành cùng thanh niên trước những thách thức mới của thời đại số. “Khi người trẻ biết sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm, không gian mạng sẽ trở thành môi trường để kết nối, học tập và cống hiến thay vì chỉ là nơi tiếp nhận thông tin đơn thuần” - anh Vũ khẳng định.
Từ nhận thức đó, các cấp bộ Đoàn trong tỉnh đã chủ động đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền theo hướng tăng cường ứng dụng công nghệ số và các nền tảng mạng xã hội. Thay vì chỉ truyền tải thông tin theo phương thức truyền thống, nhiều hoạt động tuyên truyền, giáo dục được thiết kế theo hướng trực quan, hiện đại, phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin của giới trẻ. Đây không chỉ là sự thay đổi về hình thức mà còn phản ánh nỗ lực đưa những nội dung chính trị, xã hội đến gần hơn với thanh niên bằng ngôn ngữ của thời đại số.
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là việc Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn phát động phong trào “Cán bộ, công chức trẻ với AI - Lan tỏa văn hóa số”. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang trở thành xu hướng công nghệ nổi bật trên toàn cầu, phong trào hướng tới mục tiêu nâng cao năng lực số, thúc đẩy ứng dụng AI trong học tập, công tác và hoạt động chuyên môn; đồng thời góp phần hình thành văn hóa số trong đội ngũ cán bộ, công chức trẻ. Điều quan trọng hơn, phong trào đã cho thấy cách tiếp cận chủ động của tuổi trẻ Quảng Ninh trước những biến đổi của công nghệ mới, coi AI không chỉ là công cụ hỗ trợ công việc mà còn là phương tiện để lan tỏa tri thức, nâng cao hiệu quả truyền thông và phục vụ người dân.
Tinh thần đó tiếp tục được thể hiện qua cuộc thi sáng tạo sản phẩm truyền thông tuyên truyền về cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 vừa qua. Nhiều đoàn viên, thanh niên đã ứng dụng AI, công nghệ đồ họa, video ngắn và các nền tảng số để chuyển tải những nội dung liên quan đến bầu cử bằng hình thức gần gũi, dễ tiếp cận hơn với giới trẻ. Những quy định của pháp luật về bầu cử, quyền và nghĩa vụ của cử tri hay ý nghĩa chính trị của cuộc bầu cử được thể hiện bằng ngôn ngữ trực quan, sinh động, phù hợp với xu hướng truyền thông hiện đại.
Giá trị của những sản phẩm này không chỉ nằm ở yếu tố sáng tạo hay công nghệ mà quan trọng hơn là góp phần đưa thông tin chính thống đến gần hơn với thanh niên. Trong môi trường số, khoảng trống thông tin luôn là điều kiện để các thông tin sai lệch, xuyên tạc len lỏi và tác động tới nhận thức xã hội. Khi những nội dung chính thống được truyền tải kịp thời, hấp dẫn và phù hợp với nhu cầu tiếp nhận của giới trẻ, hiệu quả tuyên truyền, giáo dục cũng được nâng lên, qua đó góp phần củng cố niềm tin và tăng cường sự đồng thuận xã hội.
Cùng với việc ứng dụng công nghệ số vào các hoạt động tuyên truyền, các cấp bộ Đoàn trong tỉnh cũng đang từng bước khẳng định vai trò là những chủ thể tạo lập nội dung trên không gian mạng. Nếu trước đây, thanh niên chủ yếu là đối tượng tiếp nhận thông tin thì ngày nay đã trở thành lực lượng trực tiếp tham gia sản xuất, chia sẻ và lan tỏa thông tin qua các nền tảng số.
Trong bối cảnh thanh niên ngày càng dành nhiều thời gian trên mạng xã hội, việc chủ động chiếm lĩnh không gian truyền thông bằng những nội dung tích cực trở thành yêu cầu quan trọng đối với tổ chức Đoàn. Các nền tảng như fanpage, Youtube hay kênh TikTok của các tổ chức Đoàn trong toàn tỉnh không chỉ thực hiện chức năng thông tin mà còn góp phần định hướng nhận thức, lan tỏa những giá trị tích cực và tạo ra môi trường tương tác gần gũi với giới trẻ. Đây cũng là một trong những cách để thông tin chính thống đến với thanh niên nhanh hơn, tự nhiên và hiệu quả hơn.
Sự thay đổi này không đơn thuần là chuyển hoạt động tuyên truyền từ môi trường thực sang môi trường số. Quan trọng hơn, thanh niên đang từng bước chủ động tham gia vào quá trình sáng tạo những giá trị tích cực trên không gian mạng. Mỗi câu chuyện đẹp được lan tỏa, mỗi tấm gương tiêu biểu được giới thiệu hay mỗi sản phẩm truyền thông có giá trị được chia sẻ đều góp phần tạo nên những dòng thông tin tích cực, củng cố niềm tin và lan tỏa những giá trị đúng đắn trong cộng đồng.
Song hành với hoạt động tuyên truyền, các cấp bộ Đoàn cũng chú trọng xây dựng những diễn đàn để thanh niên bày tỏ quan điểm, đóng góp ý kiến đối với các vấn đề của địa phương và đất nước. Thông qua các chương trình đối thoại với lãnh đạo các cấp, tọa đàm “Đảng với thanh niên - Thanh niên với Đảng”, nhiều nội dung liên quan đến chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền và trách nhiệm của tuổi trẻ trong giai đoạn phát triển mới đã được trao đổi thẳng thắn, cởi mở. Đây cũng là không gian để thanh niên được lắng nghe, được bày tỏ chính kiến và tham gia vào các vấn đề phát triển của đất nước. Khi thanh niên được đối thoại và được trao cơ hội đóng góp, niềm tin vào tổ chức Đảng, chính quyền và hệ thống chính trị cũng được củng cố.
Theo đồng chí Vũ Thị Thùy Linh, Bí thư Đoàn Thanh niên UBND tỉnh, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, mỗi đoàn viên, thanh niên không chỉ cần nâng cao năng lực số mà còn phải phát huy trách nhiệm trong việc lan tỏa thông tin chính thống, những giá trị tích cực và hình ảnh tốt đẹp của quê hương, đất nước trên không gian mạng. Đây cũng là một trong những cách để tuổi trẻ thể hiện vai trò xung kích trên mặt trận tư tưởng trong thời đại số.
Không gian mạng sẽ tiếp tục là một trong những mặt trận quan trọng của công tác tư tưởng trong thời gian tới. Trên mặt trận đó, công nghệ có thể thay đổi từng ngày, phương thức truyền thông có thể liên tục đổi mới, nhưng yếu tố quyết định vẫn là con người. Khi người trẻ có bản lĩnh chính trị vững vàng, làm chủ công nghệ và ý thức rõ trách nhiệm công dân của mình, họ sẽ không chỉ là lực lượng tiên phong trong chuyển đổi số mà còn trở thành những “hạt nhân” lan tỏa niềm tin, củng cố sự đồng thuận xã hội và góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng bằng chính những hành động thiết thực trong đời sống số hôm nay.
