Lắp đặt, sử dụng thiết bị giám sát hành trình trên các phương tiện vận tải

Theo Nghị định 91/2009/NĐ-CP của Chính phủ, từ tháng 7-2012, quy định bắt buộc đơn vị kinh doanh vận tải hành khách, hàng hoá bằng xe ô tô phải lắp đặt và duy trì tình trạng kỹ thuật tốt của thiết bị giám sát hành trình (GSHT). Đến nay tại Quảng Ninh, việc lắp đặt, sử dụng thiết bị GSHT trên xe ô tô vận tải hành khách, hàng hoá được duy trì thực hiện khá tốt, góp phần đáng kể hạn chế TNGT xảy ra, nâng cao hiệu quả quản lý của đơn vị chức năng.

Xe khách và xe container chấp hành nghiêm

Trên địa bàn tỉnh hiện có 657 xe khách hoạt động trên 136 tuyến vận tải (119 tuyến liên tỉnh, 25 tuyến nội tỉnh); 363 xe container đã được Sở GT-VT quản lý, cấp phép hoạt động; 1.359 xe taxi thuộc 38 đơn vị. Hiện việc triển khai lắp đặt thiết bị GSHT đối với các phương tiện vận tải hành khách, hàng hoá đang được triển khai, góp phần đảm bảo ATGT trên địa bàn.

Theo đó, đối với phương tiện vận chuyển hành khách, chủ xe, chủ doanh nghiệp khi tiến hành đăng ký hoạt động phải thực hiện hợp đồng lắp đặt thiết bị trên xe, cung cấp tài khoản quản lý của thiết bị (trang đăng nhập, tên truy cập, mật khẩu) để Sở GT-VT cập nhật vào hệ thống quản lý của Tổng cục Đường bộ Việt Nam, đồng thời phục vụ công tác quản lý, giám sát. Điều này vừa đảm bảo tính an toàn và đồng bộ trong việc quản lý loại hình phương tiện này một cách chặt chẽ và hiệu quả hơn, tránh những TNGT do lái xe chạy quá tốc độ hoặc vi phạm các quy định an toàn khi điều khiển phương tiện giao thông trên đường. Sở GT-VT bố trí cán bộ chuyên trách để theo dõi, quản lý (qua trang mạng nhà cung cấp và trang mạng hệ thống của Tổng cục Đường bộ Việt Nam); đồng thời thực hiện công tác báo cáo, xử lý những sai phạm của người điều khiển phương tiện theo quy định.

Đến thời điểm hiện tại, 100% số phương tiện vận tải hành khách và xe container đã được các chủ phương tiện và chủ doanh nghiệp lắp đặt thiết bị GSHT theo đúng tiến độ mà Sở GT-VT yêu cầu. Anh Nguyễn Trung Kiên, lái xe container, doanh nghiệp Long Toàn (TP Cẩm Phả), cho biết: “Việc lắp đặt thiết bị GSHT giúp cho chúng tôi yên tâm và tự tin khi điều khiển phương tiện giao thông trên đường. Bên cạnh đó cũng nâng cao ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ tốt hơn. Các cơ quan chức năng nên xử lý nghiêm những phương tiện không lắp thiết bị hoặc tắt thiết bị khi lưu thông trên đường để đảm bảo công bằng giữa người chấp hành và người cố tình không lắp đặt thiết bị này”.

Để quản lý tốt hơn, Sở GT-VT đã trình UBND tỉnh Đề án đầu tư xây dựng hệ thống, ứng dụng công nghệ thông tin, nhằm nâng cao năng lực quản lý, điều hành hoạt động vận tải trên địa bàn tỉnh (bao gồm việc tích hợp công tác quản lý, cấp phép xe khách hoạt động tại các bến xe và quản lý hoạt động các loại phương tiện khác qua thiết bị GSHT). Đề án đã được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 1862/QĐ-UBND ngày 30-6-2015 và dự kiến sẽ đưa vào vận hành trong thời gian tới.

Cần xử lý nghiêm những phương tiện cố tình vi phạm

Bên cạnh các phương tiện nghiêm chỉnh lắp đặt thiết bị GSHT thì một số doanh nghiệp taxi vẫn chưa thực hiện. Theo số liệu của Sở GT-VT, tính đến thời điểm này trên địa bàn tỉnh mới có 29/38 đơn vị hoàn thành việc lắp đặt thiết bị GSHT cho 1.008/1.359 xe taxi. Số còn lại đang phải xử lý các vấn đề kỹ thuật của thiết bị nên chưa báo cáo được về Sở GT-VT để cập nhật vào hệ thống xử lý và khai thác sử dụng dữ liệu từ thiết bị GSHT của Tổng cục Đường bộ Việt Nam.

Cũng theo Sở GT-VT, để thực hiện tốt việc lắp đặt thiết bị GSHT trên xe taxi cần có cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư loại thiết bị GSHT tiên tiến, hiện đại; có thể tích hợp với đồng hồ tính tiền và thiết bị in hoá đơn. Hiện tình trạng người điều khiển phương tiện giao thông trên đường tắt thiết bị GSHT trên xe vẫn xảy ra, điều này làm khó cho công tác quản lý của doanh nghiệp và kiểm soát của cơ quan chức năng. Tuy nhiên, lại rất khó xác định, xử lý với những lý do lái xe nêu ra như đi vào vùng lõm bị mất sóng, thiết bị trục trặc… Bên cạnh đó công tác quản lý của cơ quan chức năng đối với những phương tiện lắp thiết bị GSHT cũng còn nhiều bất cập. Hiện phương tiện vận tải do một địa phương quản lý đều được Tổng cục Đường bộ Việt Nam cấp một mã số để quản lý. Tuy nhiên, khi phương tiện đi sang tỉnh khác mà vi phạm thì tỉnh đấy không thể xử lý được, chỉ khi xe trở về địa phương, đơn vị quản lý mã số mới có thể xử phạt. Chính vì điều này mà một số lái xe khi ra tỉnh ngoài thường tắt thiết bị GSHT. Đây là một trong những vi phạm phổ biến của lái xe, là nguyên nhân dẫn đến những vụ TNGT đáng tiếc, như vụ TNGT đặc biệt nghiêm trọng ngày 16-12 tại huyện Tiên Yên làm 6 người chết, 12 người bị thương, theo báo cáo của Cục Đăng kiểm Việt Nam, cả hai xe ô tô trên đều tắt thiết bị GSHT trước khi xảy ra tai nạn.

Lợi ích của việc lắp thiết bị GSHT đó là quản lý, theo dõi và xử lý những phương tiện vi phạm Luật Giao thông đường bộ, nâng cao ý thức chấp hành cho người điều khiển phương tiện. Tuy nhiên, để nó hiệu quả hơn thì các lực lượng chức năng cần thanh, kiểm tra lại toàn bộ thiết bị GSHT được lắp đặt trên các phương tiện, kiên quyết xử lý nghiêm với các trường hợp tự ý can thiệp, ngắt thiết bị GSHT.

Duy Linh