Thời gian qua, với nhiều giải pháp đồng bộ, Viện Kiểm sát nhân dân (KSND) hai cấp của Quảng Ninh đã thực hiện có hiệu quả, nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, không để xảy ra oan sai hoặc đình chỉ do không phạm tội, góp phần đấu tranh phòng chống vi phạm, tội phạm, phục vụ tốt nhiệm vụ chính trị của địa phương.
Theo đánh giá của cơ quan chức năng, 6 tháng đầu năm 2019, tình hình hoạt động của các loại tội phạm trên địa bàn tỉnh vẫn tiềm ẩn những yếu tố khó lường, đặc biệt là xuất hiện một số loại tội phạm mới liên quan đến trật tự xã hội; một số vụ việc có tính chất đặc biệt nghiêm trọng... Chính vì vậy, để góp phần giữ vững an ninh, trật tự an toàn xã hội, Viện KSND hai cấp đã chủ động phối hợp với các đơn vị, cơ quan chức năng thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các giải pháp trong đấu tranh, phòng chống tội phạm, nhanh chóng đưa các vụ án ra xét xử. Trong từng khâu công tác, từng vụ việc, công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp luôn được các đơn vị chú trọng. Qua kiểm sát ở các khâu công tác, Viện KSND đã phát hiện các thiếu sót, vi phạm của các cơ quan liên quan và ban hành nhiều kháng nghị, kiến nghị yêu cầu khắc phục vi phạm kịp thời, đảm bảo việc khởi tố, truy tố, xét xử đúng người, đúng tội và đúng quy định pháp luật.
Cụ thể như trong giai đoạn tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, việc tiếp công dân, trực nghiệp vụ thực hiện 24/24h, kiểm sát khám nghiệm 100% vụ việc được thông báo. Các đơn vị cũng chủ động mở rộng quản lý nguồn tố giác, tin báo tại các cơ quan chức năng, trên phương tiện thông tin đại chúng và công an, UBND cấp xã. Phối hợp với các cơ quan chức năng phân loại xử lý các tố giác, tin báo tội phạm ngay từ khi mới phát sinh; phê chuẩn kịp thời các quyết định bắt khẩn cấp, gia hạn tạm giữ, tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan điều tra giải quyết tin báo.
Để không bỏ lọt tội phạm, một số Viện KSND cấp huyện còn tham gia cùng đoàn giám sát của HĐND cùng cấp giám sát việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm; chủ động rà soát, phối hợp xử lý những cá nhân, doanh nghiệp có dấu hiệu mua bán hóa đơn trái phép, nợ đọng thuế, nợ bảo hiểm xã hội kéo dài có dấu hiệu tội phạm; tham gia cùng cấp ủy kiểm tra hoạt động khai thác tài nguyên trên địa bàn, qua đó phát hiện những vi phạm, sơ hở trong công tác quản lý, kịp thời đề xuất biện pháp giải quyết. Đơn cử như: Viện KSND Cẩm Phả tham gia cùng Đoàn giám sát của HĐND thành phố giám sát việc giải quyết, tố giác tin báo về tội phạm tại 9 đơn vị công an cấp xã; Viện KSND Đông Triều, Ba Chẽ làm việc với Chi cục Thuế, cơ quan Bảo hiểm xã hội nghiên cứu một số hồ sơ xử lý các trường hợp nợ thuế, bảo hiểm xã hội...
Còn trong giai đoạn điều tra, Viện KSND hai cấp chủ động tiến hành một số hoạt động điều tra và thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Viện KSND theo quy định của pháp luật. Bám sát tiến độ điều tra vụ án, kiểm sát chặt chẽ việc thu thập chứng cứ; tổ chức các cuộc họp liên ngành để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong áp dụng pháp luật và giải quyết các vụ án phức tạp. Kiên quyết yêu cầu khởi tố các trường hợp có đủ dấu hiệu phạm tội; không phê chuẩn các trường hợp chưa đủ căn cứ.
Mặt khác, chú trọng nâng cao chất lượng nghiên cứu, tổng hợp, đánh giá chứng cứ của kiểm sát viên; gắn trách nhiệm của trưởng phòng, viện trưởng, phó viện trưởng Viện KSND cấp huyện trong việc kiểm tra, đánh giá chứng cứ, duyệt cáo trạng và các quyết định tố tụng. Thực hiện việc hỏi cung bị can trước khi có quyết định giải quyết đối với 100% vụ án đặc biệt nghiêm trọng, bị can không nhận tội hoặc lúc nhận, lúc không. Đảm bảo việc truy tố có căn cứ, đúng pháp luật, hạn chế án bị tòa án trả hồ sơ điều tra bổ sung. Việc truy tố đảm bảo đúng pháp luật, tỷ lệ án trả hồ sơ điều tra bổ sung giảm, không có trường hợp nào Viện KSND truy tố tòa án tuyên không phạm tội.
Cùng với đó, tăng cường các biện pháp nâng cao chất lượng tranh tụng của kiểm sát viên tại phiên tòa, Viện KSND hai cấp thực hiện nhiều biện pháp để nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát các hoạt động tố tụng trước, trong và sau phiên tòa như: Nâng cao chất lượng nghiên cứu hồ sơ, chất lượng báo cáo đề xuất quan điểm giải quyết, chuẩn bị đề cương xét hỏi, dự kiến các tình huống phát sinh và các nội dung tranh luận, dự thảo luận tội của kiểm sát viên; lãnh đạo đơn vị duyệt 100% dự thảo luận tội và duyệt đề cương xét hỏi, dự kiến tranh luận trong các vụ án nghiêm trọng, phức tạp, dư luận quan tâm; tổ chức tham dự, rút kinh nghiệm phiên tòa cho kiểm sát viên; phối hợp với tòa án tổ chức tham dự, rút kinh nghiệm chung; tổ chức rút kinh nghiệm qua truyền hình trực tuyến phiên tòa...
Ngoài ra, việc kiểm sát trong bắt, tạm giữ, tạm giam, thi hành án hình sự được thực hiện chặt chẽ. Công tác kiểm sát hoạt động tư pháp trên các lĩnh vực thi hành án hình sự, thi hành án dân sự; giải quyết khiếu nại tố cáo; các vụ án hành chính, vụ việc dân sự cũng được tăng cường, kịp thời phát hiện vi phạm, kiến nghị khắc phục sửa chữa.
6 tháng đầu năm, Viện KSND hai cấp đã kiểm sát điều tra 1.032 vụ/1.481 bị can, đề nghị truy tố 603 vụ/961 bị can, đình chỉ điều tra 20 vụ/17 bị can, tạm đình chỉ điều tra 117 vụ/ 27 bị can; khởi tố 725 vụ với 1.067 bị can; thụ lý kiểm sát xét xử 807 vụ án hình sự; tổ chức tham dự rút kinh nghiệm 102 phiên tòa (trong đó có 58 phiên tòa phối hợp với tòa án; 2 phiên tòa trực tuyến toàn ngành). Lãnh đạo đơn vị trực tiếp thực hành quyền công tố 30 vụ; kháng nghị phúc thẩm 29 vụ... Qua kiểm sát hoạt động tư pháp ban hành nhiều kiến nghị về các vi phạm như: Bỏ lọt tội phạm; chậm ra quyết định khởi tố vụ án, bị can; không kịp thời gửi quyết định khởi tố và hồ sơ, tài liệu cho Viện KSND; không kịp thời hỏi cung bị can theo quy định; vi phạm trong xác minh lý lịch bị can, thu thập, bảo quản vật chứng...
Thanh Hoa
