Trong bối cảnh Quảng Ninh tiếp tục đẩy mạnh cải cách thể chế, sắp xếp tổ chức bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, công tác tư pháp ngày càng giữ vai trò then chốt trong việc bảo đảm kỷ cương pháp luật, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.
Năm 2025, ngành Tư pháp tỉnh đã chủ động đổi mới phương thức chỉ đạo, điều hành, triển khai đồng bộ các lĩnh vực công tác, tiếp tục khẳng định vai trò “gác cửa pháp lý”, tham mưu hiệu quả cho cấp ủy, chính quyền trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.
Một trong những điểm nhấn nổi bật của công tác tư pháp năm 2025 là việc nâng cao chất lượng xây dựng, thẩm định và rà soát văn bản quy phạm pháp luật. Toàn tỉnh đã ban hành 181 văn bản quy phạm pháp luật (QPPL), tăng trên 50% so với năm 2024, phản ánh yêu cầu lớn về hoàn thiện thể chế trong bối cảnh đổi mới mô hình tổ chức chính quyền và thực hiện nhiều chủ trương lớn của Trung ương.
Sở Tư pháp và cơ quan tư pháp các cấp đã tham gia thẩm định, góp ý hàng trăm dự thảo văn bản, bảo đảm các quy định ban hành đúng thẩm quyền, đúng trình tự, phù hợp thực tiễn địa phương. Qua rà soát, đề xuất sửa đổi, bãi bỏ 119 văn bản không còn phù hợp đã góp phần “làm sạch” hệ thống văn bản pháp luật, hạn chế chồng chéo, mâu thuẫn trong quá trình áp dụng.
Bên cạnh đó, UBND tỉnh đã thành lập Tổ công tác triển khai các nhiệm vụ thuộc lĩnh vực nội chính, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, xây dựng hoàn thiện thể chế và cải cách tư pháp. Sở Tư pháp, cán bộ làm công tác tư pháp cấp xã đã tích cực tham mưu UBND cùng cấp tham gia các Tổ công tác, Hội đồng; nghiên cứu, rà soát văn bản QPPL trong nhiều lĩnh vực để kịp thời tham mưu, đề xuất UBND tỉnh giải quyết đối những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong công tác quản lý nhà nước trên địa bàn.
Trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL), ngành Tư pháp giữ vai trò nòng cốt trong tham mưu, điều phối và tổ chức thực hiện trên phạm vi toàn tỉnh. Các hoạt động PBGDPL được triển khai đồng bộ, đa dạng về hình thức, chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, hướng mạnh về cơ sở và các đối tượng đặc thù. Thông qua hàng nghìn hội nghị tuyên truyền, cuộc thi tìm hiểu pháp luật, tài liệu phổ biến và các mô hình PBGDPL hiệu quả, pháp luật từng bước được đưa vào đời sống, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, giữ vững kỷ cương, trật tự xã hội trên địa bàn tỉnh.
Năm 2025, toàn tỉnh đã tổ chức hơn 5.800 cuộc tuyên truyền pháp luật, thu hút trên 310.000 lượt người tham gia; tổ chức 42 cuộc thi tìm hiểu pháp luật; biên soạn, cấp phát 460.916 tài liệu. Các hình thức tuyên truyền ngày càng đa dạng, từ hội nghị trực tiếp, cuộc thi trực tuyến đến tuyên truyền qua mạng xã hội, hệ thống truyền thanh cơ sở.
Song song với đó, công tác hòa giải ở cơ sở tiếp tục phát huy hiệu quả. Với 1.308 tổ hòa giải và gần 8.600 hòa giải viên, tỷ lệ hòa giải thành đạt gần 88%, góp phần giải quyết mâu thuẫn ngay từ cơ sở, giảm khiếu kiện vượt cấp, giữ gìn ổn định xã hội.
Việc đẩy mạnh số hóa dữ liệu hộ tịch, triển khai đăng ký hộ tịch trực tuyến, chứng thực bản sao điện tử đã giúp người dân tiết kiệm thời gian, chi phí, đặc biệt trong bối cảnh địa bàn rộng, nhiều khu vực miền núi, hải đảo. Đáng chú ý, đợt cao điểm “90 ngày đêm làm sạch dữ liệu hôn nhân" và triển khai cắt giảm thủ tục xác nhận tình trạng hôn nhân trên địa bàn tỉnh, tạo thuận lợi cho người dân khi giải quyết các thủ tục liên quan đến nhà ở, đất đai, đầu tư.
Ở lĩnh vực trợ giúp pháp lý, 100% yêu cầu trợ giúp pháp lý của người thuộc diện được trợ giúp đã được tiếp nhận và giải quyết kịp thời, trong đó nhiều vụ việc liên quan đến đồng bào dân tộc thiểu số, người yếu thế trong xã hội.
Công tác quản lý nhà nước về bổ trợ tư pháp được tăng cường theo hướng xã hội hóa, minh bạch, chuyên nghiệp. Hoạt động công chứng, đấu giá tài sản, luật sư tiếp tục phát triển cả về quy mô và chất lượng. Riêng lĩnh vực công chứng, năm 2025 đã thực hiện trên 107.000 việc, góp phần quan trọng trong bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch dân sự, kinh tế.
Công tác hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, được triển khai bài bản thông qua hội nghị đối thoại, tập huấn pháp luật. Một điểm nhấn xuyên suốt trong công tác tư pháp của tỉnh là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số. 100% cán bộ tư pháp xử lý văn bản trên môi trường điện tử, sử dụng chữ ký số; các cơ sở dữ liệu về văn bản pháp luật, hộ tịch, công chứng được cập nhật, khai thác hiệu quả. Việc triển khai các nhiệm vụ của Đề án 06, kết hợp phong trào “Bình dân học vụ số”, đã góp phần nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ tư pháp, từng bước hình thành nền tư pháp hiện đại, minh bạch, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.
Dù còn không ít khó khăn về nhân lực và khối lượng công việc lớn trong bối cảnh sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy, nhưng những kết quả đạt được cho thấy công tác tư pháp ngày càng chủ động, chuyên nghiệp, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền và bảo đảm kỷ cương pháp luật.
