Theo số liệu của Tổ chức y tế thế giới (WHO), mỗi năm, trên thế giới có hơn 1,2 triệu người chết do TNGT đường bộ; trong đó, khoảng 22% số người tử vong là người đi bộ. Trước thực trạng đó, Liên hợp quốc đã phát động Tuần lễ ATGT đường bộ toàn cầu. Năm 2013 là năm thứ 2 Tuần lễ được phát động với chủ đề “An toàn cho người đi bộ”. Quảng Ninh đã hưởng ứng rất tích cực sự kiện này, tuy nhiên, vấn đề an toàn cho người đi bộ vẫn còn quá nhiều bất cập.
Hạ tầng còn nhiều bất cập
Trong thời gian qua, mặc dù cơ sở hạ tầng giao thông trong tỉnh đã được quan tâm, đầu tư làm mới và cải tạo nâng cấp; trong đó, nhiều tuyến đường đều dành hành lang, vỉa hè khá rộng cho người đi bộ. Thế nhưng, công tác quản lý, thiết lập trật tự vỉa hè lại đang là bài toán khó giải đối với các nhà quản lý. Người dân các địa phương cứ vô tư chiếm dụng vỉa hè để làm điểm đỗ xe, kinh doanh hàng hoá, tập kết vật liệu xây dựng...
Bên cạnh đó, kết cấu hạ tầng giao thông trong tỉnh vẫn chưa thực sự hoàn chỉnh và đồng bộ. Nhiều phần đường dành cho người đi bộ vẫn thiếu biển báo, đèn báo hiệu, hoặc có thì bị che khuất… Nguy hiểm hơn, nhiều phần đường dành cho người đi bộ được thiết kế không đảm bảo an toàn, cắt ngang qua đường quốc lộ nơi có lượng phương tiện qua lại lớn… Điển hình như: Phần đường dành cho người đi bộ thuộc phường Hồng Hải, TP Hạ Long (đoạn qua cổng Trường Trung cấp xây dựng Quảng Ninh), mặc dù có vạch kẻ đường qua quốc lộ 18, song phần đường này lại được thi công bằng cách dỡ bỏ khoảng 1m dải phân cách giữa 2 làn đường, trong khi dải phân cách tại đây cao hơn 1m đã che khuất tầm nhìn của các phương tiện qua lại. Đã nhiều lần, do lối sang đường hẹp, lượng phương tiện lưu thông trên quốc lộ 18 đông nên người đi bộ bị ùn lại, người thì đứng trên phần bê tông nền của dải phân cách, người lại đứng tràn dưới lòng đường mặc cho xe cộ đi lại rất nguy hiểm.
Vẫn là chuyện ý thức
Không chỉ vậy, ý thức của nhiều người đi bộ cũng rất kém. Mặc dù ở hầu hết các tuyến đường đều có phần đường dành cho người đi bộ nhưng nhiều người vẫn tuỳ tiện khi sang đường. Có người thì trèo qua hoặc chui qua dải phân cách. Có người lại đi xuống lòng đường hoặc không sang đường bằng phần đường đã quy định cho người đi bộ...
Có mặt trên đường Nguyễn Văn Cừ, TP Hạ Long chưa đầy 30 phút, chúng tôi đã chứng kiến hàng chục lượt người vi phạm quy định này. Nhìn thấy vắng xe là băng nhanh tới dải phân cách, rồi thản nhiên trèo qua để sang đường. Có người còn ngồi ngay trên dải phân cách để đợi xe qua, khi chân chạm xuống đường, đồ vẫn dắt bên kia dải phân cách. Lại có nhiều trường hợp đang băng qua đường đánh rơi mũ, đồ đạc phải quay ngược lại để nhặt, thản nhiên như giữa chốn không người...
Thực tế, đã có khá nhiều vụ TNGT từ những hành động thiếu ý thức đó, trong đó không ít người đã phải trả giá bằng cả mạng sống. Điển hình như vụ TNGT xảy ra khoảng 20 giờ ngày 23-3-2013, trên quốc lộ 18 đoạn qua khu 2, phường Hồng Hà, TP Hạ Long (lối rẽ lên Công ty In), mặc dù phần đường dành cho người đi bộ cách đó khoảng 10m, song anh Trịnh Văn Phiên, sinh năm 1970, trú tại tổ 6, khu 2, phường Hồng Hà vẫn vượt qua dải phân cách để qua đường. Khi còn đang ở tư thế một chân đứng trên nền bê tông của dải phân cách, một chân dưới lòng đường thì bất ngờ anh Phiên bị xe máy chạy qua đâm phải khiến anh tử vong tại chỗ...
Để hạn chế thấp nhất các vi phạm
Ý thức của người đi bộ như vậy, nhưng rất hiếm trường hợp bị xử phạt. Theo báo cáo của Ban ATGT tỉnh, mặc dù tuần “An toàn cho người đi bộ” được tuyên truyền, triển khai và vào cuộc rất tích cực từ phía các cơ quan chức năng, song Phòng CSGT đường bộ đường sắt (Công an tỉnh) và công an các địa phương mới chỉ nhắc nhở được 220 trường hợp người đi bộ, xử phạt được 82 trường hợp. Trong khi đó, hành vi vi phạm của người đi bộ diễn ra mọi lúc, mọi nơi, không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến người đi bộ mà còn ảnh hưởng đến người điều khiển phương tiện khác và rất dễ xảy ra TNGT khi các phương tiện tránh người đi bộ.
Việc người tham gia giao thông; trong đó, người đi bộ phải tuân thủ quy định của pháp luật về ATGT là vô cùng quan trọng. Bởi điều đó gắn liền với việc đảm bảo an toàn tính mạng cho chính mình, người thân, bạn bè và cộng đồng. Do vậy, người tham gia giao thông cần nâng cao hơn nữa ý thức khi tham gia giao thông. Đồng thời để phấn đấu kéo giảm cả 3 tiêu chí xuống 5 đến 10% trong năm theo kế hoạch đề ra, các cơ quan chức năng của tỉnh cũng cần sớm tập trung, rà soát lại cơ sở hạ tầng giao thông, nhanh chóng khắc phục những điểm đen, dành lại phần đường cho người đi bộ; tập trung tuyên truyền, nâng cao văn hoá giao thông cho người đi bộ thành chương trình xuyên suốt chứ không bó hẹp chỉ trong tuần lễ hưởng ứng.
Đỗ Phương
