Báo Quảng Ninh số ra ngày 9-7-2011, đăng bài “Một vụ án dân sự tranh chấp đất, nhà: 7 năm, 4 lần xét xử, 3 cấp toà vẫn chưa xong”. Đông đảo bạn đọc sau khi xem nội dung bài báo đều tỏ lòng cảm thông trước hoàn cảnh của ông Phạm Ngọc Gia, một người cha già, chỉ vì lòng tham của chính người con trai do mình sinh thành mà phải cất công ròng rã 7 năm trời theo toà hầu kiện.
Đầu năm 2009, trong phiên xét xử phúc thẩm, TAND tỉnh đã không công nhận quyền sở hữu ngôi nhà xây dựng trên thửa đất có diện tích 55,9m2, tại tổ 20Đ, khu 2A, phường Cao Xanh, TP Hạ Long đối với ông Phạm Ngọc Gia. Sau đó, ông Gia đã có đơn kháng nghị gửi tới Chánh án TAND Tối cao và Viện trưởng VKSND Tối cao. Sau khi nghiên cứu đơn và các tài liệu có trong hồ sơ, Chánh án TAND Tối cao đã ra Quyết định kháng nghị số 628 ngày 2-10-2010, trong đó có đoạn ghi “Ông Phạm Ngọc Gia được con gái, con rể cho 1 tỷ đồng để mua đất làm nhà, ông đã giao cho anh Phạm Ngọc Cường (con trai) đứng tên mua đất làm nhà. Mảnh đất đang tranh chấp đứng tên anh Cường và chị Liên (vợ anh Cường) là thuộc quyền sở hữu và quyền sử dụng của ông Gia... Anh Cường không chứng minh được nguồn gốc số tiền anh khai. Vì vậy có căn cứ để xác định: Ông Gia là người bỏ tiền nhờ anh Cường đứng tên mua đất, xây nhà. Do đó, Toà án cấp sơ thẩm xác định ông Gia là người có quyền sở hữu nhà, đất là có căn cứ. Tuy nhiên, anh Cường có nhiều công sức trong việc mua đất, xây dựng nhà, nhưng toà cấp sơ thẩm chưa xem xét. Còn toà cấp phúc thẩm chỉ căn cứ lời khai của anh Cường và việc anh Cường đứng tên trong GCNQSD đất để chấp nhận đơn kháng cáo của anh Cường là không đúng. Hội đồng Giám đốc thẩm toà Dân sự TAND Tối cao quyết định: Huỷ bản án dân sự phúc thẩm của TAND tỉnh Quảng Ninh và bản án dân sự sơ thẩm của TAND TP Hạ Long. Giao hồ sơ vụ án cho TAND TP Hạ Long xét xử sơ thẩm lại theo quy định của pháp luật”.
Tại bản án dân sự sơ thẩm số 5 ngày 12-5-2011, TAND TP Hạ Long tuyên: Giao cho anh Phạm Ngọc Cường, chị Phạm Thị Liên được sở hữu ngôi nhà 4,5 tầng trên diện tích 55,9m2 đã có GCNQSD đất mang tên anh Cường, chị Liên tại tổ 20Đ, khu 2A, phường Cao Xanh, TP Hạ Long. Buộc anh Cường, chị Liên thanh toán giá trị ngôi nhà và đất cho ông Phạm Ngọc Gia là 1 tỷ 123 triệu đồng. Sau khi Toà tuyên án, anh Cường kháng án không chấp nhận thanh toán 1 tỷ 123 triệu đồng cho ông Gia. Ông Gia kháng án giữ nguyên quan điểm, buộc anh Cường, chị Liên trả lại nhà, đất; ông Gia đồng ý thanh toán 7 triệu đồng tiền công làm nhà cho anh Cường. VKSND TP Hạ Long cũng đã có kháng nghị bản án dân sự sơ thẩm số 5 nói trên; đề nghị sửa bản án theo hướng: Buộc anh Cường, chị Liên trả lại ngôi nhà 4,5 tầng trên diện tích 55,9m2 tại địa chỉ trên cho ông Phạm Ngọc Gia.
Tại phiên xử phúc thẩm vụ kiện trên được tổ chức vào ngày 26-9-2011, sau khi nghiên cứu tài liệu có trong hồ sơ, nghe lời trình bày của nguyên đơn là ông Gia, bị đơn là anh Cường, ý kiến của luật sư đại diện cho các bên và quan điểm giải quyết vụ kiện của đại diện VKSND TP Hạ Long, Hội đồng xét xử TAND tỉnh cho rằng: Việc ông Ngọ bán đất tại khu tự xây phường Cao Xanh (nay là tổ 20Đ, khu 2A) cho ông Phạm Ngọc Gia nên đây là mảnh đất của ông Gia. Việc anh Cường cho rằng mình là người mua đất của ông Ngọ là không có căn cứ. Về tiền mua đất, làm nhà: Theo ông Gia cuối năm 2004, trong hôm cúng 49 ngày cho vợ ông, con gái và con rể ông ở Anh quốc về cho ông 1 tỷ đồng. Ông đã giao số tiền này cho anh Cường để trả tiền mua đất làm nhà cho bố, có sự chứng kiến của tất cả các con. Ngoài ra, quá trình làm nhà, ông Gia còn vay của em trai 130 triệu đồng (số tiền này được chuyển vào tài khoản của anh Cường). Tổng tiền mua đất, làm nhà theo như ông Gia, anh Cường khai là khoảng 1,06 tỷ đồng, phù hợp với số tiền ông Gia được con cho và vay của em mình. Còn anh Cường không chứng minh được tiền mua đất làm nhà do đâu mà có... Từ nhận định trên, TAND tỉnh buộc anh Phạm Ngọc Cường, chị Phạm Thị Liên có nghĩa vụ trả ngôi nhà 4,5 tầng trên diện tích 55,9m2 đã có GCNQSD đất mang tên Phạm Ngọc Cường, Phạm Thị Liên tại tổ 20Đ, khu 2A, phường Cao Xanh, TP Hạ Long cho ông Phạm Ngọc Gia; ông Gia đến cơ quan có thẩm quyền để làm thủ tục đăng ký lại QSDĐ, nhà theo quy định của pháp luật. Ông Phạm Ngọc Gia có trách nhiệm thanh toán công sức đóng góp cho anh Cường số tiền 7 triệu đồng.
Với phán quyết trên, vụ kiện đã vào hồi kết. Ông Phạm Ngọc Gia đã thở phào nhẹ nhõm và tỏ ra vui mừng khôn xiết bởi chân lý đã thuộc về lẽ phải. Từ nay, ông Gia có thể yên tâm dưỡng già trong ngôi nhà của mình sau 7 năm mang đơn đi khiếu kiện. Nhiều người chứng kiến vụ việc của ông Gia đã bày tỏ niềm chung vui với ông, nhưng cũng không ít người tỏ ra cám cảnh trước việc vì mảnh đất, ngôi nhà mà tình cảm giữa người cha già với người con trai không còn nguyên vẹn như xưa.
Thanh - Thuận
