Từ ngày 1/10/2026, chế định luật sư công được thí điểm tại 8 bộ và 10 tỉnh, thành phố, trong đó có Quảng Ninh. Đây là bước đổi mới nhằm tăng cường năng lực pháp lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành và phòng ngừa rủi ro pháp lý.
Trong hoạt động quản lý, điều hành, các cơ quan nhà nước phải giải quyết nhiều vấn đề pháp lý phức tạp, nhất là trong lĩnh vực đầu tư, đất đai, tài sản công, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu tăng cường đội ngũ nhân lực pháp lý chuyên sâu, góp phần nâng cao chất lượng tham mưu, bảo vệ lợi ích hợp pháp của Nhà nước và phòng ngừa rủi ro pháp lý.
Ngày 7/4/2026, Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 23-KL/TW, thống nhất chủ trương thí điểm chế định luật sư công. Cụ thể hóa chủ trương này, ngày 24/4/2026, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 24/2026/QH16, quy định thí điểm chế định luật sư công tại 8 bộ và 10 tỉnh, thành phố, trong đó có Quảng Ninh, từ ngày 1/10/2026 đến hết ngày 30/9/2028.
Theo Nghị quyết, luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước đáp ứng tiêu chuẩn, được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư để thực hiện các công việc có tính chất pháp lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống chính trị và doanh nghiệp nhà nước.
Luật sư công thực hiện các nhiệm vụ tư vấn, đại diện, tham gia tố tụng, giải quyết tranh chấp trong nước và quốc tế; tư vấn pháp lý trong triển khai các dự án kinh tế - xã hội; tham gia giải quyết những vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài và các công việc pháp lý khác theo quy định. Phạm vi hoạt động không bao gồm trợ giúp pháp lý và không trùng lặp với hoạt động của các cơ quan, tổ chức khác.
Để trở thành luật sư công, người được lựa chọn phải đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định, trong đó có yêu cầu về kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực pháp luật. Khi thực hiện nhiệm vụ, luật sư công phải bảo đảm tính độc lập, trung thực, khách quan; có quyền bảo lưu ý kiến và từ chối thực hiện chỉ đạo trái pháp luật.
Chế định mới hướng tới xây dựng đội ngũ luật sư chuyên nghiệp trong khu vực nhà nước, góp phần nâng cao chất lượng tham mưu, xử lý các vấn đề pháp lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, đồng thời phòng ngừa rủi ro, nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành.
Là một trong 10 địa phương được lựa chọn thí điểm, Quảng Ninh đã chủ động triển khai thực hiện chế định luật sư công. Trên cơ sở Kết luận số 23-KL/TW của Bộ Chính trị, Ban Thường vụ Đảng ủy UBND thành phố chỉ đạo Sở Tư pháp tham mưu triển khai. UBND thành phố ban hành Quyết định số 2290/QĐ-UBND ngày 26/6/2026; tiếp đó, Sở Tư pháp ban hành Kế hoạch số 68/KH-STP ngày 14/7/2026, cụ thể hóa nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị. Trọng tâm là rà soát nhu cầu sử dụng luật sư công, đánh giá nguồn nhân lực tại các cơ quan, đơn vị, địa phương và doanh nghiệp nhà nước, làm cơ sở xây dựng phương án bố trí, đào tạo, phát triển đội ngũ phù hợp với thực tiễn.
Để đẩy nhanh tiến độ, ngày 12/10/2026, UBND thành phố tiếp tục ban hành công văn yêu cầu các cơ quan, đơn vị khẩn trương rà soát, lập danh sách nhân sự đủ điều kiện, ưu tiên hình thành đội ngũ luật sư công đợt đầu. Đồng thời, chủ động xây dựng phương án đào tạo, bồi dưỡng, tuyển dụng, tiếp nhận nhân lực theo quy định, bảo đảm không làm tăng biên chế được giao; xác định rõ nhiệm vụ, phạm vi và trách nhiệm khi phân công luật sư công.
Việc triển khai chế định mới có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khi nhiều nhiệm vụ quản lý được thực hiện trực tiếp tại cơ sở. Những vấn đề pháp lý phát sinh trong lĩnh vực đất đai, đầu tư công, quản lý tài sản, giải quyết khiếu nại, tranh chấp... đòi hỏi nâng cao năng lực tham mưu, xử lý, bảo đảm các quyết định quản lý đúng pháp luật, hạn chế rủi ro và bảo vệ lợi ích hợp pháp của Nhà nước.
Ông Đặng Quốc Chung, Chủ tịch UBND phường Hiệp Hòa, cho biết: Phường đang rà soát nhu cầu sử dụng và nguồn nhân lực để triển khai chế định luật sư công phù hợp với thực tế. Chúng tôi kỳ vọng đội ngũ này sẽ hỗ trợ hiệu quả trong xử lý những vụ việc pháp lý phức tạp, nhất là về đất đai, đầu tư, giải quyết tranh chấp. Qua đó giúp chính quyền chủ động hơn trong giải quyết công việc, hạn chế những vướng mắc, sai sót phát sinh.
Việc hình thành đội ngũ luật sư công đặt ra yêu cầu cao về trình độ chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn và điều kiện hành nghề, đồng thời đòi hỏi cơ chế quản lý, sử dụng phù hợp để phát huy hiệu quả, tránh chồng chéo, hình thức.
Để triển khai thống nhất, UBND thành phố giao Sở Tư pháp chủ trì, phối hợp với Sở Nội vụ, Sở Tài chính và Đoàn Luật sư Quảng Ninh triển khai các nhiệm vụ về nhân lực, thủ tục hành nghề, đào tạo, bồi dưỡng và bảo đảm điều kiện hoạt động của luật sư công.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Văn Ánh nhấn mạnh: Việc thí điểm chế định luật sư công là bước đổi mới quan trọng, góp phần nâng cao năng lực pháp lý và hiệu quả quản trị trong khu vực nhà nước. Thành phố yêu cầu các cơ quan, đơn vị chủ động rà soát nhu cầu sử dụng, chuẩn bị nguồn nhân lực đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định. Đồng thời, chủ động đào tạo, bồi dưỡng, bố trí và sử dụng nguồn nhân lực phù hợp với yêu cầu thực tiễn, bảo đảm không làm tăng biên chế được giao. Quan điểm xuyên suốt là triển khai thực chất, có trọng tâm, phù hợp với yêu cầu thực tiễn, qua đó phát huy vai trò của luật sư công trong bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước và phòng ngừa rủi ro pháp lý.
