Quảng Ninh là tỉnh biên giới, rất thuận lợi cho việc các đối tượng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng cấm (trong đó có pháo, đèn trời) lợi dụng để trung chuyển pháo, đèn trời từ Trung Quốc qua biên giới đường bộ, đường biển đưa sâu vào các tỉnh, thành trong nội địa tiêu thụ. Song nhiều năm qua, nhất là từ khi có quy định của Nhà nước về cấm đốt các loại pháo cộng với sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, các ngành chức năng trên địa bàn trong công tác tuần tra kiểm soát, đấu tranh phòng chống và xử lý nghiêm, quyết liệt việc nhập khẩu, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng pháo, đốt thả đèn trời trái phép nên tình trạng này tại địa phương cơ bản đã được kiểm soát và kiềm chế, ý thức và nhận thức của mọi người dân trên địa bàn về hoạt động liên quan đến pháo, đèn trời khá tốt, nhất là vào các dịp lễ, Tết. Trong năm 2015, các lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh chỉ phát hiện, bắt giữ, xử lý 11 vụ, 11 đối tượng vận chuyển, tàng trữ 498,5kg pháo các loại do Trung Quốc sản xuất. Trong số các vụ việc này đã xử lý hình sự 7 vụ, 7 đối tượng…
Đại tá Thái Hồng Công, Phó Giám đốc Công an tỉnh nhận định, những kết quả trên tuy rất khả quan, song với đặc thù Quảng Ninh cho thấy công tác đấu tranh, phòng, chống; quản lý việc nhập khẩu, sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng pháo, đèn trời trái phép tại địa phương luôn tiềm ẩn nguy cơ phức tạp. Đối tượng buôn lậu, vận chuyển pháo chủ yếu là những người không có nghề nghiệp, thu nhập thấp và không ổn định nên mặc dù biết sự rủi ro trong việc buôn lậu, vận chuyển pháo là rất cao, nhưng do siêu lợi nhuận nên họ vẫn cứ liều. Và để làm được việc này, đối tượng đã huy động tối đa các phương thức, thủ đoạn để vận chuyển, buôn lậu pháo, như: Chia nhỏ, xé lẻ… vận chuyển qua các đường mòn, lối mở rồi tập kết tại nhiều địa điểm khác nhau, sau đó môi giới tìm người đưa sâu vào nội địa tiêu thụ. Đối tượng tiêu thụ thường giấu pháo lẫn trong hành lý, hàng hoá hoặc thuê các cháu nhỏ vận chuyển và luôn biết “lách luật” điều khiển người vận chuyển pháo, nếu không may bị lực lượng chức năng phát hiện sẽ không bị xử lý hình sự. Trên tuyến đường bộ, biên giới thì vậy. Còn tuyến đường biển của địa phương vừa rộng, vừa dài, các đối tượng vận chuyển hàng hoá sang Trung Quốc buôn bán, khi quay về thường lợi dụng, chôn lấp hàng hoá, trong đó có pháo… vào các khoang, hầm hàng của tàu đã gia cố sẵn để trốn tránh sự kiểm soát của cơ quan chức năng trong khi lực lượng chức năng chống buôn lậu mỏng; phương tiện có hạn… vì thế để đấu tranh bắt giữ được một vụ việc vận chuyển pháo trên biển không đơn giản.
Xác định rõ những thuận lợi, khó khăn; đồng thời thực hiện nghiêm Pháp lệnh số 16 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội khoá XII; chỉ đạo của Bộ Công an về việc tăng cường thực hiện Nghị định số 36/2009/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý, sử dụng pháo... hàng năm, Công an tỉnh đều tham mưu cho UBND tỉnh ban hành các văn bản, chỉ đạo các cấp, các ngành ở địa phương triển khai nghiêm công tác này. Cùng với đó, Công an tỉnh cũng chỉ đạo các đơn vị, công an 14 huyện, thị xã, thành phố tham mưu, phục vụ cấp uỷ, chính quyền xây dựng kế hoạch, phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể trên địa bàn soạn thảo nội dung các văn bản ngắn gọn, súc tích tuyên truyền đến mọi tầng lớp nhân dân, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, trường học thực hiện. Công an tỉnh còn thành lập các tổ công tác phối hợp với Công an các địa phương kiểm tra đôn đốc, hướng dẫn và tuần tra vũ trang, tập trung vào các địa bàn trọng điểm phức tạp về ANTT, pháo, đèn trời. Đồng thời chỉ đạo lực lượng cảnh sát kinh tế, môi trường, CSGT đường bộ và đường thuỷ, cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, cảnh sát khu vực thường xuyên phối hợp với lực lượng chức năng ở địa phương, bám sát địa bàn, tuyến trọng điểm phát hiện những tiềm ẩn, nguy cơ có khả năng buôn bán vận chuyển, nhập lậu pháo để có biện pháp quản lý. Phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng như Hải quan, QLTT, Quân sự, BĐBP... nắm tình hình, tổ chức kiểm tra, kiểm soát chặt các khu vực biên giới, cửa khẩu gắn với triển khai thực hiện đợt cao điểm tấn công trấn áp tội phạm, bảo vệ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII, Tết Nguyên đán Bính Thân năm 2016; thành lập các chốt kiểm soát trên QL18A, QL10 tại các địa phương trên địa bàn, tuần tra, kiểm soát 24 giờ/ngày nhằm phát hiện, xử lý các hành vi vận chuyển hàng cấm, pháo, đèn trời... trái phép từ biên giới vào địa bàn tỉnh; huy động cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc tuần tra, kiểm soát trước trong và sau Tết để ngăn chặn, phát hiện xử lý kịp thời các vụ việc liên quan đến pháo, đèn trời… từ cơ sở, không để xảy ra phức tạp.
Bằng các biện pháp nói trên, 14 ngày đầu tháng 1-2016, các lực lượng trên địa bàn tỉnh đã phát hiện bắt giữ 6 vụ vận chuyển, tàng trữ trái phép pháo, thu gần 1,7 tấn pháo các loại do Trung Quốc sản xuất. Theo Đại tá Thái Hồng Công, nhằm ngăn chặn triệt để tình trạng nhập khẩu, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng pháo, đèn trời… cùng các biện pháp nói trên, rất mong cấp uỷ, chính quyền địa phương các cấp tăng cường hơn trong việc lãnh đạo, chỉ đạo, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc tuyên truyền, vận động; phòng ngừa và đấu tranh với các hành vi vi phạm về pháo, đèn trời... trái phép ngay tại cơ sở; có cơ chế, chính sách tạo điều kiện giải quyết việc làm, ổn định cuộc sống cho người dân, nhất là cư dân biên giới để họ không có cơ hội tiếp tay cho những hành vi vận chuyển hàng cấm, buôn lậu, gian lận thương mại.
Tuấn Hương
