Với mong muốn đưa việc sản xuất kinh doanh rượu vào khuôn khổ và triệt tiêu nạn sản xuất rượu giả, từ ngày 1-1-2013, các hộ gia đình nấu rượu nhỏ lẻ, các làng nấu rượu truyền thống sẽ phải đăng ký với UBND xã nơi sản xuất và phải có nhãn mác đầy đủ theo Nghị định 94 của Chính phủ. Tuy nhiên, đến thời điểm này khi được hỏi nhiều người dân vẫn không hề biết những quy định trên.
Qua khảo sát, một số hộ nấu rượu tại các địa phương trên địa bàn toàn tỉnh, cho thấy phần lớn người dân đều không biết đến Nghị định này và tỏ ra khá bất ngờ khi được hỏi. Theo ông Hoàng Khởi Tằng (xã Lục Hồn, huyện Bình Liêu) gia đình ông hiện đang nuôi trên 50 con lợn để bán thương phẩm, vì vậy những năm qua gia đình đã sản xuất thêm rượu để tận dụng phụ phẩm làm thức ăn chăn nuôi. Khi được tận mắt chứng kiến, chúng tôi không khỏi e ngại khi khu vực nuôi lợn và nấu rượu của gia đình ông chỉ cách nhau một vài mét. Lò rượu của gia đình ông cũng rất đơn giản, gồm 2-3 cái nồi to; bồn chứa nước và can nhựa để đựng rượu các loại. Khi biết để sản phẩm được một doanh nghiệp kinh doanh rượu nào đó mua hay hộ sản xuất cần phải đáp ứng quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm, y tế... Ông Tằng nói: “Gia đình nấu rượu chủ yếu phục vụ cho người dân xung quanh có mang đi xuất khẩu ở đâu mà phải đăng ký. Từ trước đến nay, người dân vẫn khen rượu Tằng “cụt” ngon nên làm giấy tờ, nhãn mác làm gì cho tốn kém ra. Để đáp ứng đủ những điều kiện trên thì chắc gia đình phải nghỉ nấu mất”. Giống như ông Tằng, nhiều hộ sản xuất rượu thủ công khác khi được chúng tôi hỏi cũng tỏ ra ngao ngán trước những yêu cầu của Nghị định mới. Trong khi đó, nếu hiểu đúng thì tinh thần của Nghị định 94 là không cấm người dân sản xuất rượu thủ công. Bên cạnh đó, nếu Nghị định 94 được triển khai thực hiện, sẽ giúp những hộ nấu rượu thủ công truyền thống chân chính yên tâm sản xuất, không lo bị nhái, làm ảnh hưởng đến tiếng tăm và thương hiệu vốn có. Do vậy, muốn rượu thủ công được phép lưu thông trên thị trường thì phải đảm bảo các điều kiện về chất lượng sản phẩm, cũng như phải được dán tem, nhãn mác để quản lý.
Có thể thấy, những quy định trong Nghị định 94 là một giải pháp hữu hiệu trong việc kiểm soát chất lượng rượu trên thị trường một cách tốt hơn và chống thất thu thuế cho Nhà nước. Đồng thời, góp phần quan trọng trong việc bảo vệ sức khoẻ người tiêu dùng. Tuy nhiên, theo phòng Quản lý thương mại Sở Công thương, việc triển khai Nghị định 94 trên địa bàn tỉnh còn gặp rất nhiều khó khăn, vì theo Nghị định 40/2008/NĐ-CP, thì việc quản lý các cơ sở sản xuất rượu là do các địa phương trực tiếp quản lý. Đồng thời, Sở cũng chưa tiếp nhận những văn bản hướng dẫn và các chế tài đi kèm để thực thi Nghị định. Có thể thấy, để Nghị định 94 sớm đi vào cuộc sống và đạt hiệu quả một cách tốt nhất thì còn rất nhiều vấn đề cần được tháo gỡ. Tuy nhiên, để bảo vệ sức khoẻ người tiêu dùng thiết nghĩ các cấp, các ngành và địa phương trước mắt cần sớm tổ chức việc rà soát, thống kê các hộ cũng như cơ sở nấu rượu trên địa bàn để phân loại, xử lý. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, kiểm soát rượu trong vận chuyển, trong tiêu dùng ở các quán ăn uống, xây dựng các chế tài cụ thể để xử lý nghiêm các vi phạm và nâng cao nhận thức của các hộ sản xuất và kinh doanh rượu. Có như vậy, mới có thể từng bước đưa sản xuất, kinh doanh rượu đi vào trật tự, nề nếp, bảo đảm quyền lợi của người tiêu dùng.
Hoàng Nga
