Thực hiện Chỉ thị số 07/CT-TW (khoá VIII) “về tăng cường công tác xây dựng Đảng và các đoàn thể nhân dân trong các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài” và Nghị quyết T.Ư 5 (khóa IX) về “tiếp tục đổi mới cơ chế, chính sách khuyến khích và tạo điều kiện phát triển kinh tế tư nhân”, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã triển khai học tập, quán triệt sâu rộng đến toàn thể cán bộ, đảng viên và nhân dân trên địa bàn.
Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh đã xây dựng các chương trình hành động, nghị quyết, kế hoạch... chỉ đạo các cấp, các ngành trong tỉnh thực hiện. Sau hơn 10 năm triển khai thực hiện bước đầu đã đem lại những kết quả nhất định. Trong tháng 5 và 6 vừa qua, Đoàn kiểm tra của Tỉnh uỷ đã tiến hành kiểm tra việc thực hiện Chỉ thị 07 và Nghị quyết T.Ư 5 ở 6 Đảng bộ huyện, thị, thành phố; 18 chi, đảng bộ, các sở, ngành và ban cán sự UBND tỉnh. Qua kiểm tra cho thấy: Hầu hết Đảng bộ các huyện, thị xã, thành phố, sở, ban, ngành, các cơ quan chuyên môn của UBND tỉnh đã cụ thể hoá chương trình hành động, kế hoạch triển khai thực hiện Chỉ thị 07 và Nghị quyết T.Ư 5 tại địa phương, đơn vị. Đến 31-12-2008, toàn tỉnh có 4.906 doanh nghiệp ngoài quốc doanh đăng ký kinh doanh (2.088 công ty TNHH, 1.540 công ty cổ phần, 1.000 doanh nghiệp tư nhân...), tổng số vốn đăng ký 39.621,517 tỷ đồng; trong đó 3.889 doanh nghiệp đang hoạt động sản xuất, kinh doanh và đăng ký nghĩa vụ nộp thuế, chiếm 79,27%. Ngành nghề kinh doanh tập trung nhiều ở các lĩnh vực: Dịch vụ, thương mại, du lịch; công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp; nông - lâm - ngư nghiệp; một số ít doanh nghiệp tư nhân đã mạnh dạn đầu tư vào dịch vụ y tế, văn hoá, giáo dục, thể thao, vệ sinh môi trường... Quy mô hoạt động của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh thường nhỏ (vốn từ0 1-5 tỷ đồng); công nghệ sản xuất còn lạc hậu nên năng suất thấp, chất lượng sản phẩm không đồng đều, ít sản phẩm có thương hiệu, năng lực cạnh tranh còn hạn chế. Năm 1997 các doanh nghiệp ngoài quốc doanh nộp ngân sách Nhà nước trên 3,3 tỷ đồng, từ 2002-2008 bình quân mỗi năm nộp 144,7 tỷ đồng. Cũng tính đến 31-12-2008, trên địa bàn tỉnh có 91 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, với 108 dự án còn hiệu lực, tổng vốn đầu tư đăng ký 1.593.880.100 USD. Các doanh nghiệp này đã giải quyết việc làm cho 127.692 lao động, với thu nhập bình quân 1,8 triệu đồng/người/ tháng. Hiện có 215 doanh nghiệp ngoài quốc doanh có đảng viên (chiếm 4,3%), nhưng chỉ có 64 doanh nghiệp có tổ chức đảng; còn 151 doanh nghiệp chưa có tổ chức đảng, đảng viên phải sinh hoạt ở các chi bộ nơi cư trú. Trong số 64 doanh nghiệp có tổ chức đảng, có 8 đảng bộ cơ sở, 27 chi bộ cơ sở trực thuộc đảng bộ huyện, thị, thành ủy; 29 chi bộ trực thuộc đảng bộ xã, phường, thị trấn. Qua kiểm tra cho thấy, vai trò của cấp ủy chỉ phát huy tốt khi đảng viên là chủ tịch hội đồng quản trị, giám đốc doanh nghiệp, trực tiếp triển khai nhiệm vụ của cấp ủy tới doanh nghiệp và thông tin về nhiệm vụ phát triển doanh nghiệp với tổ chức đảng và đảng viên. Việc sinh hoạt Đảng của đảng viên ở doanh nghiệp ngoài quốc doanh còn yếu, chất lượng hạn chế. ở những nơi chủ doanh nghiệp không phải là đảng viên, thì các điều kiện về thời gian, cơ sở vật chất, kinh phí dành cho hoạt động của tổ chức đảng, các đoàn thể là rất khó khăn. ở những chi bộ trực thuộc xã, phường, nội dung sinh hoạt ít gắn với việc thực hiện nhiệm vụ tại doanh nghiệp, không có tác dụng thúc đẩy các hoạt động của doanh nghiệp cũng như vai trò của đảng viên trong doanh nghiệp. Đối với đảng viên trong các doanh nghiệp chưa có tổ chức đảng, phải sinh hoạt ghép tại nơi cư trú càng khó khăn hơn, hầu như tiêu chí đánh giá phân loại đảng viên chỉ là việc chấp hành pháp luật của gia đình đảng viên... ở 91 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, chỉ có 6 đơn vị có tổ chức đảng với 140 đảng viên. Các tổ chức đảng này đã thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên, quần chúng là người Việt Nam; lãnh đạo, động viên cán bộ, đảng viên hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn. Thời gian sinh hoạt Đảng chủ yếu là ngoài giờ làm việc. Vai trò của tổ chức đảng và đảng viên khá rõ, nhất là trong công tác giám sát người nước ngoài tuân thủ pháp luật Việt Nam, bảo vệ quyền lợi người lao động và phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể nhân dân. Trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã thành lập được 414 công đoàn cơ sở với 38.168 đoàn viên; 104 tổ chức đoàn, hội thanh niên ở 300 doanh nghiệp, thu hút tập hợp trên 15.000 đoàn viên, hội viên, đạt tỷ lệ 42,8% tổng số thanh niên đang lao động ở các doanh nghiệp. Nhìn chung, các đoàn thể trong các doanh nghiệp đều duy trì được hoạt động và thể hiện được vai trò đại diện bảo vệ quyền lợi cho đoàn viên, hội viên tuyên truyền vận động đoàn viên, hội viên thực hiện nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh, tham gia các phong trào, thi đua lao động, văn hóa, văn nghệ, thể thao, giám sát việc thực hiện pháp luật, chế độ, điều kiện làm việc đối với người lao động... Tuy nhiên, việc phát triển tổ chức đoàn thể trong các loại hình doanh nghiệp này chưa mạnh, tỷ lệ các tổ chức đoàn thể được thành lập còn thấp so với tổng số doanh nghiệp đăng ký hoạt động (công đoàn mới đạt 8,2%; đoàn thanh niên đạt 2,08% ).
Các tổ chức đảng, đoàn thể của Công ty CP Viglacera Hạ Long hoạt động tốt, là chỗ dựa vững chắc cho người lao động của đơn vị.
Nhằm phát triển tổ chức Đảng, đoàn thể trong khu vực kinh tế này, Tỉnh uỷ đã đặt ra mục tiêu và các giải pháp cụ thể, yêu cầu các cấp uỷ đảng lãnh đạo các tổ chức quần chúng tiếp tục xây dựng kế hoạch triển khai, củng cố kiện toàn và phát triển tổ chức đảng, đoàn thể trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Ban Thường vụ Tỉnh uỷ chỉ đạo các đảng bộ địa phương tiếp tục đổi mới cơ chế chính sách, khuyến khích và tạo điều kiện phát triển các thành phần kinh tế; tăng cường lãnh đạo nâng cao năng lực và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và đảng viên; tổ chức khảo sát nghiên cứu tình hình, kết quả hoạt động của các tổ chức đảng trong các loại hình doanh nghiệp, để đề xuất mô hình tổ chức đảng trong doanh nghiệp trên địa bàn một cách phù hợp. Đồng thời hướng dẫn, tháo gỡ kịp thời những vướng mắc trong hoạt động của các tổ chức cơ sở đảng thuộc các loại hình trên. Với cách làm này, số tổ chức đảng và đảng viên trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã tăng dần qua các năm và ngày một đi vào hoạt động nền nếp, hiệu quả hơn. Năm 2005 có 42 doanh nghiệp có 740 đảng viên sinh hoạt ở 5 đảng bộ cơ sở, 15 chi bộ cơ sở và 13 chi bộ trực thuộc đảng bộ cơ sở. Năm 2008 đã có 64 doanh nghiệp có 1.157 đảng viên sinh hoạt ở 8 đảng bộ cơ sở và 27 chi bộ cơ sở trực thuộc đảng bộ huyện, thị xã, thành phố và 29 chi bộ trực thuộc phường, xã, thị trấn. Qua phân loại cho thấy, 84% tổ chức đảng đạt TSVM và hoàn thành nhiệm vụ; 88,6% số đảng viên hoàn thành tốt, xuất sắc nhiệm vụ. Một số doanh nghiệp ngoài quốc doanh và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, tổ chức đảng, đoàn thể hoạt động khá hiệu quả, như Công ty CP Viglacera Hạ Long, Công ty CP Cơ khí Quang Trung, Tập đoàn kinh tế Hoàng Hà, Công ty TNHH Âu Lạc, Công ty CP Indevco ở các địa bàn TP Hạ Long, Uông Bí, Cẩm Phả, Đông Triều, Móng Cái...
Có thể khẳng định sau hơn 10 năm thực hiện Chỉ thị 07 và Nghị quyết T.Ư 5, hoạt động của tổ chức đảng, đoàn thể trong doanh nghiệp ngoài quốc doanh, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn tỉnh bước đầu đã có những chuyển biến rõ nét, đạt kế hoạch theo Chương trình hành động của tỉnh đề ra.
| * Đồng chí Nguyễn Văn Biển, Phó Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh uỷ: Những năm qua, vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng trong doanh nghiệp tư nhân vẫn được duy trì. Nhiều cấp uỷ, đảng bộ, chi bộ cơ sở đã phát huy được vai trò tham gia xây dựng và lãnh đạo thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ sản xuất kinh doanh đúng đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, góp phần tích cực vào chuyển đổi cơ cấu kinh tế, tạo việc làm, thu nhập cho người lao động, tăng nguồn thu cho ngân sách địa phương. Tuy nhiên, hoạt động của tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài quốc doanh (NQD) hiện nay cũng còn những hạn chế: Vai trò lãnh đạo của cấp uỷ ít được phát huy; nhiều chi, đảng bộ chưa xây dựng được quy chế hoạt động theo mô hình mới, quy chế mới v.v.. Để công tác xây dựng đảng, đoàn thể trong các doanh nghiệp NQD, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ngày càng phát triển, T.Ư cần nghiên cứu bổ sung chức năng, nhiệm vụ của chi, đảng bộ cơ sở trong doanh nghiệp (thay Quy định 100/QĐ-T.Ư ngày 14-6 của Ban Bí thư T.Ư Đảng) phù hợp với yêu cầu hiện nay. Đồng thời quy định cụ thể về kinh phí đảm bảo cho hoạt động công tác đảng, đoàn thể; ban hành quy định cụ thể về tiêu chuẩn điều kiện, nguyên tắc kết nạp đảng viên là chủ doanh nghiệp. Cùng với đó, Tỉnh uỷ nghiên cứu, chỉ đạo cho các đảng bộ, huyện, thị xã, thành phố thành lập đảng bộ khối doanh nghiệp trực thuộc huyện, thị, thành uỷ. * Đồng chí Nguyễn Quang Mâu, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty CP Viglacera Hạ Long: Vai trò của tổ chức đảng trong công ty CP, doanh nghiệp ngoài quốc doanh khác với các doanh nghiệp nhà nước. Bởi, ở doanh nghiệp nhà nước tổ chức đảng đề ra mục tiêu và lãnh đạo, chỉ đạo chuyên môn, các đoàn thể thực hiện toàn diện các hoạt động của doanh nghiệp... Còn với công ty CP chúng tôi, Đại hội đồng cổ đông đưa ra mục tiêu, giao cho Hội đồng quản trị thực thi mục tiêu đó và Tổng giám đốc là người thực hiện. Vai trò của tổ chức đảng ở đây chủ yếu là vận động người công nhân, người lao động thực hiện đúng chính sách, pháp luật của Nhà nước và thực hiện mục tiêu, chỉ tiêu SXKD mà Hội đồng cổ đông đưa ra. Đồng thời giám sát lãnh đạo, các bộ phận của đơn vị có thực hiện đúng chế độ chính sách phân phối, ăn chia, những vấn đề liên quan đến quyền và lợi ích của người lao động... Những năm qua, Công ty chúng tôi đã phát huy được vai trò của tổ chức đảng trong doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy SXKD của đơn vị ngày càng ổn định và phát triển, là chỗ dựa vững chắc cho người lao động. Công tác xây dựng Đảng, các đoàn thể trong doanh nghiệp luôn được quan tâm thoả đáng, số đảng viên mới được kết nạp, năm sau tăng hơn so với năm trước. Hiện Công ty có trên 200 đảng viên. Có được kết quả này, theo tôi quan trọng nhất là phải quan tâm cải thiện, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, điều kiện làm việc cho người lao động, có như vậy họ sẽ ngày càng gắn bó với công việc, với đơn vị. Đặc biệt, đảng viên phải thực sự gương mẫu, có văn hoá, tri thức, nói được, làm được, biết làm và dạy người khác làm, mới thuyết phục được người lao động vào Đảng, mới xây dựng được tổ chức đảng của mình ngày càng vững mạnh, mới thuyết phục Đại hội đồng cổ đông, HĐQT thấy rõ được vai trò, sức mạnh của tổ chức đảng, đoàn thể trong mọi lĩnh vực hoạt động của đơn vị. * Ông Nguyễn Văn Tiến, Giám đốc Công ty CP công nghiệp đóng tàu Đông Bắc: Công ty tôi thành lập và đi vào hoạt động từ 1-4-2008, hiện đơn vị có trên 100 CBCNV, trong đó có gần 20 đảng viên; đơn vị đã có tổ chức đảng và các đoàn thể. Tôi là giám đốc, nhưng chưa là đảng viên. Tôi nghĩ, giám đốc doanh nghiệp NQD không nhất thiết phải là đảng viên, cần nhất là người đó phải có năng lực quản lý, trình độ chuyên môn cao, để lãnh đạo đơn vị SXKD hiệu quả, đem lại lợi nhuận cho Công ty và người lao động. Tuy nhiên, doanh nghiệp NQD mà có các tổ chức đảng, đoàn thể hoạt động tốt sẽ là chỗ dựa vững chắc cho người lao động trọng việc bảo vệ quyền và lợi ích của họ. Nhưng để tổ chức đảng, đoàn thể hoạt động đạt hiệu quả, cấp ủy cấp trên phải quan tâm hướng dẫn nội dung hoạt động, phương thức hoạt động, xây dựng quy chế hoạt động phù hợp với đặc thù, điều kiện của đơn vị; tăng cường công tác tuyên truyền phổ biến các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, của cấp ủy cấp trên làm cho chủ doanh nghiệp, đảng viên trong doanh nghiệp thấy rõ vai trò của tổ chức đảng và đảng viên; tạo điều kiện thuận lợi để bồi dưỡng phát triển đảng viên mới ở các doanh nghiệp... * Đảng viên Vũ Văn Bể, Công ty CP Thương binh đoàn kết: Công ty tôi có 7 đảng viên, nhưng chưa có tổ chức đảng, nên chúng tôi phải sinh hoạt Đảng ở phường nơi cư trú. Điều này đôi khi cũng bất cập cho đảng viên chúng tôi, vì doanh nghiệp NQD mục tiêu chính là làm kinh tế, quỹ thời gian cho hoạt động tổ chức đảng, đoàn thể có hạn. Nhưng khi đảng viên không có tổ chức đảng ở nơi công tác, phải sinh hoạt ghép ở khu dân cư, phường, xã, thì vai trò của người đảng viên đó ở đơn vị rất dễ bị lu mờ và hạn chế. Nhất là khi phân loại đảng viên, tiêu chí đánh giá hầu như chỉ là việc chấp hành pháp luật của gia đình. Những đảng viên trong công ty tôi đều là CCB đã nghỉ hưu, góp cổ phần để hoạt động kinh doanh, vì vậy để xây dựng được tổ chức đảng gặp rất nhiều khó khăn và lúng túng. Song, chúng tôi luôn mong muốn Công ty thành lập được tổ chức đảng để thuận lợi cho đảng viên trong đơn vị, tạo tiền đề, điều kiện đào tạo bồi dưỡng kết nạp Đảng cho lớp trẻ kế cận trong Công ty. Và để làm được điều này chỉ riêng sự nỗ lực cố gắng của các đảng viên và Công ty chưa đủ. Rất cần có những hướng dẫn, quy chế cụ thể và sự quan tâm, giúp đỡ kịp thời của cấp có thẩm quyền. PV (Thực hiện) |
