Tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh đang được các địa phương có dự án đi qua tập trung đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch phục vụ triển khai. Trong đó, sự đồng thuận, chung sức của người dân được xác định là yếu tố then chốt để bảo đảm tiến độ dự án, mở rộng không gian phát triển và tăng cường kết nối liên vùng.
Gia đình ông Nguyễn Văn Thọ (khu Yên Đức 3, phường Hoàng Quế) có hơn 5.000m² ao, đầm nuôi trồng thủy sản và đã gắn bó với diện tích này nhiều năm. Khi Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh được triển khai, khoảng 2.500m² diện tích của gia đình nằm trong phạm vi thu hồi. Việc thu hồi một phần diện tích sản xuất khiến gia đình phải tính toán lại phương án canh tác. Sau khi được cán bộ địa phương tuyên truyền, giải thích về chủ trương, chính sách và các thủ tục liên quan, ông Thọ đã đồng thuận với phương án GPMB. Ông Nguyễn Văn Thọ chia sẻ: “Chúng tôi xác định, khi Nhà nước triển khai một công trình quan trọng thì người dân cũng cần chia sẻ, ủng hộ. Mong muốn của gia đình là các thủ tục được thực hiện đầy đủ, quyền lợi được bảo đảm để sớm bàn giao mặt bằng và tổ chức lại phương án sản xuất trên phần diện tích còn lại”.
Sự đồng thuận của những hộ dân như gia đình ông Thọ đang tạo thuận lợi để phường Hoàng Quế đẩy nhanh công tác GPMB. Tính đến ngày 11/9, địa phương đã hoàn thành GPMB 18,92ha đất lúa; 12,1ha đất của các hộ dân đã đồng ý nhận tiền và bàn giao mặt bằng. Nhiều phương án bồi thường, hỗ trợ khác cũng đang được hoàn thiện, công khai, thẩm định và chi trả để tiếp tục mở rộng diện tích bàn giao cho chủ đầu tư. Ông Nguyễn Quang Trung, Phó Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ phường Hoàng Quế, cho biết: “Hiện nay, chúng tôi tập trung hoàn thiện các hồ sơ đủ điều kiện để chuyển thẩm định, phê duyệt và tổ chức chi trả ngay. Với những trường hợp còn vướng mắc, đơn vị tiếp tục phối hợp với địa phương rà soát, tháo gỡ, bảo đảm đúng chính sách, quyền lợi của người dân. Địa phương phấn đấu hết tháng 9/2026, hoàn thành GPMB, bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư”.
Trên địa bàn thành phố Quảng Ninh, Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh có 194,41ha đất cần thực hiện GPMB, liên quan 1.629 hộ gia đình, cá nhân và 19 tổ chức tại 7 phường. Tính đến ngày 11/9/2026, đã có 96,62ha được GPMB, đạt 49,7%. Diện tích đã bàn giao cho nhà đầu tư đạt 175,62ha trên tổng số 273,41ha mặt bằng cần bàn giao. Hai phường Tuần Châu và Mạo Khê đã hoàn thành công tác GPMB; các địa phương còn lại tiếp tục tập trung xử lý những phần việc chưa hoàn thành.
Để kiểm soát tiến độ chung, thành phố đã thành lập Tổ công tác triển khai GPMB dự án, do Chủ tịch UBND thành phố làm Tổ trưởng; các sở, ngành được phân công cán bộ phụ trách từng địa bàn, phối hợp với các phường để kịp thời nắm tình hình, xử lý khó khăn, vướng mắc phát sinh. 7/7 phường có dự án đi qua cũng đã thành lập Ban Chỉ đạo GPMB, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị, từng bộ phận liên quan. Cùng với đó, cơ chế phối hợp giữa các sở, ngành và địa phương được duy trì thường xuyên nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, nhất là các nội dung liên quan đến xác định nguồn gốc đất, lập, thẩm định và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Trong giai đoạn nước rút, các địa phương được yêu cầu xây dựng kế hoạch chi tiết theo tuần, chủ động tăng cường nhân lực, bám sát từng nhóm hồ sơ và thường xuyên cập nhật tiến độ thực hiện. Những trường hợp đủ điều kiện phải được hoàn thiện, chuyển thẩm định, phê duyệt và chi trả ngay; các hồ sơ còn vướng mắc cần được phân loại, xác định rõ nguyên nhân để phối hợp tháo gỡ, không để kéo dài ảnh hưởng đến tiến độ chung. Thành phố cũng yêu cầu người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương chịu trách nhiệm trực tiếp về tiến độ GPMB trên địa bàn. Mục tiêu đặt ra là hoàn thành toàn bộ công tác GPMB trước ngày 30/9/2026.
Cùng với yêu cầu về tiến độ, quá trình GPMB phải bảo đảm công khai, minh bạch, đúng quy định; kịp thời tiếp nhận, giải quyết các kiến nghị chính đáng của người dân. Đây là cơ sở để hạn chế phát sinh vướng mắc, tạo sự đồng thuận và bảo đảm tiến độ thực hiện dự án.
Với một công trình trọng điểm có quy mô lớn, đi qua nhiều địa bàn và liên quan trực tiếp đến hàng nghìn hộ dân, sự phối hợp đồng bộ của các cấp, ngành, địa phương cùng sự đồng thuận của người dân sẽ tiếp tục là yếu tố quan trọng để bảo đảm tiến độ GPMB. Khi tuyến đường sắt được đưa vào khai thác, dự án được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực vận tải, tăng kết nối liên vùng, thúc đẩy phát triển du lịch, dịch vụ, logistics, công nghiệp và mở thêm không gian phát triển cho Quảng Ninh.
