Là một thành phố có đường biên giới tiếp giáp với Trung Quốc và là cửa ngõ giao thương buôn bán giữa các nước ASEAN, Móng Cái đang ngày một phát triển, trở thành một trung tâm kinh tế thương mại lớn của tỉnh và khu vực. Thế nhưng, ẩn sau sự phát triển sôi động đó, Móng Cái còn là nơi trú chân, ẩn náu của nhiều băng nhóm tội phạm đến từ nhiều địa phương khác nhau, trong đó có loại tội phạm buôn bán người qua biên giới…
Nạn nhân trong các vụ buôn bán này chủ yếu là phụ nữ, trẻ em, sống ở các vùng nông thôn, trình độ dân trí thấp, có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, nhẹ dạ cả tin. Trong đó, đa số phụ nữ đều bị những kẻ buôn bán dụ dỗ, lừa gạt, đưa sang Trung Quốc với giấc mơ có công ăn việc làm và một “hôn nhân tốt đẹp”…
Theo báo cáo của Công an TP Móng Cái, trong năm 2012, đơn vị đã phát hiện và ngăn chặn 6 vụ, với 8 nạn nhân là phụ nữ bị lừa bán sang Trung Quốc, trong đó có cả một phụ nữ dưới 16 tuổi. Các nạn nhân đã được giải cứu. Bên cạnh đó, cũng trong năm 2012, Công an thành phố còn phối hợp với Cục Công an TP Đông Hưng (Trung Quốc) giải cứu cho 11 phụ nữ bị lừa bán sang Trung Quốc làm gái mại dâm; tổ chức tiếp nhận và hỗ trợ 28 phụ nữ bị lừa bán sang Trung Quốc lấy chồng hoặc làm gái mại dâm không được phía Trung Quốc cho cư trú trao trả về nước.
Bước sang năm 2013, mặc dù đến thời điểm hiện tại chưa có con số thống kê đầy đủ, nhưng theo đánh giá của lãnh đạo Công an TP Móng Cái, tình hình vẫn phức tạp và có chiều hướng gia tăng… Vào đầu tháng 1, Công an Hà Nội phối hợp với các lực lượng Công an Móng Cái và Bộ đội Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Móng Cái, đã triệt phá một đường dây lừa đảo, buôn bán phụ nữ sang Trung Quốc. Kẻ cầm đầu có tên là Vinh, một phụ nữ vốn là nạn nhân bị lừa bán sang Trung Quốc làm gái mại dâm từ năm 2004. Thời điểm đó, người phụ nữ này đã lấy chồng người bản địa và trở thành “Tú Bà”. Với màn kịch đưa các nạn nhân sang Trung Quốc bán quần áo, có mức lương 5 triệu đồng/tháng, Vinh đã cùng đồng bọn thực hiện nhiều vụ lừa đảo, dụ dỗ gần 10 cô gái trẻ vào cạm bẫy. Cũng trong tháng 1-2013 còn có thêm 2 vụ buôn bán trẻ em (với 3 nạn nhân) được các cơ quan chức năng phát hiện và ngăn chặn. Trong đó có 1 bé trai 10 tháng tuổi ở Đồng Nai bị lừa bán, được Đồn Biên phòng Cửa khẩu Móng Cái phối hợp với Công an Đồng Nai giải cứu, đưa về nhà.
Tháng 6-2013, một vụ việc liên quan tới đường dây buôn bán phụ nữ qua biên giới khác cũng đã được Công an TP Hải Phòng phối hợp Công an TP Móng Cái kịp thời xử lý. Theo các điều tra viên, tình tiết mới ở vụ này là các đối tượng đã thực hiện chiêu thức “đào tạo” một số thanh niên đua đòi tại địa bàn huyện Thuỷ Nguyên và có vẻ bề ngoài hấp dẫn làm “chim mồi”. Nhiệm vụ của những anh chàng “Sở Khanh” này là tìm cách tiếp cận, làm quen với các cô gái trẻ. Khi chiếm được lòng tin của họ thì móc nối với các đối tượng trong đường dây để tìm cách đưa sang Trung Quốc, bán vào các ổ mại dâm. Trong quá trình “hành nghề”, các đối tượng Trịnh Văn Đại, Nguyễn Xuân Trường (đều sinh năm 1995, ở thị trấn Minh Đức, huyện Thuỷ Nguyên); Vũ Duy Mạnh (sinh năm 1996, ở xã Tam Hưng, huyện Thuỷ Nguyên) đã bị lực lượng công an bắt giữ và khởi tố. Hiện Công an TP Hải Phòng đã cùng Công an TP Móng Cái, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm hình sự, Interpol Việt Nam và Công an Trung Quốc giải cứu và đưa 2 nạn nhân bị lừa bán sang Trung Quốc trở về với gia đình.
Ngoài ra, cũng trong tháng 6-2013, Đồn biên phòng Bắc Sơn và Đội đặc nhiệm phòng chống tội phạm ma tuý (BĐBP Quảng Ninh) phối hợp với Bộ đội Biên phòng Nghệ An cũng đã phát hiện đối tượng Vi Thị Hoàn (sinh năm 1986, quê quán Cam Lâm, Con Cuông, Nghệ An) đang có hành vi cùng 3 phụ nữ khác xuất cảnh trái phép. Y đã bị bắt ngay sau đó. Tại cơ quan điều tra, Hoàn thừa nhận, thị đang đưa 3 phụ nữ này sang Trung Quốc bán.
Gần đây nhất, vào giữa tháng 7, tại khu 7 Hải Yên, TP Móng Cái, các lực lượng Bộ đội Biên phòng Quảng Ninh, Hà Tĩnh và Cơ quan điều tra Công an tỉnh Hà Tĩnh, đã phối hợp phá chuyên án đưa người vượt biên trái phép qua biên giới. Theo các cơ quan chức năng, đối tượng là Trần Thị Hạnh (sinh năm 1969, quê ở Cẩm Nhượng, Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh) là chủ mưu trong việc tổ chức đường dây buôn người với 15 nạn nhân đã bị đối tượng này lừa sang Trung Quốc…
Những con số nêu trên dù chỉ là “phần nổi của tảng băng chìm” nhưng đã cho thấy tội phạm buôn bán người qua biên giới ở Móng Cái diễn ra rất phức tạp. Các cơ quan chức năng đã rất nỗ lực triệt phá, trong đó phải kể đến lực lượng Công an TP Móng Cái đã có những đóng góp đáng ghi nhận. Ngoài ra, những thành công của TP Móng Cái trong việc đấu tranh, phòng ngừa tội phạm buôn bán người qua biên giới còn có sự hỗ trợ tích cực của Văn phòng Công tác xã hội. Trong nhiều năm qua, Văn phòng đã tích cực đẩy mạnh các hoạt động truyền thông, giáo dục, tư vấn, vận động cộng đồng phòng chống tội phạm buôn bán phụ nữ, trẻ em. Công tác tham vấn cho những trường hợp chị em bị lừa gạt sang Trung Quốc luôn được làm tốt, tạo điều kiện cho những nạn nhân có định hướng đúng đắn, giúp họ xoá bỏ mặc cảm để hoà nhập với gia đình và cộng đồng. Tính từ năm 2006 đến nay, Văn phòng đã tham vấn cho khoảng 1.000 ca, trong đó có 300 ca trẻ em, 695 ca phụ nữ, và 5 ca là nam giới… Một cán bộ phụ trách Văn phòng cho biết, chính sự chia sẻ hợp tác của các đối tượng được tham vấn tại Văn phòng và trong cộng đồng đã cung cấp thêm thông tin cho các cơ quan chức năng. Một số người đã tự nguyện trở thành “đặc tình” giúp lực lượng Công an tìm ra đầu mối của đường dây buôn người.
Được biết, trong kế hoạch thực hiện chương trình hành động phòng, chống tội phạm mua bán người giai đoạn 2011-2015 của tỉnh, mục tiêu được đặt ra là: Tăng cường giáo dục nhằm nâng cao nhận thức và hành động cho mọi tầng lớp nhân dân về phòng chống tội phạm mua bán người, để mỗi người thấy được quyền lợi, nghĩa vụ, chủ động phòng ngừa và tích cực tham gia công tác này. Nâng cao hiệu quả công tác điều tra, truy tố và xét xử các vụ án mua bán người; nâng cao hiệu quả công tác xác minh, tiếp nhận, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán trở về; tham gia xây dựng hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, triển khai thực hiện có hiệu quả Luật Phòng, chống buôn bán người và các văn bản liên quan... Đây cũng sẽ là những giải pháp tích cực để ngăn chặn tình trạng buôn bán phụ nữ, trẻ em qua biên giới trên địa bàn Móng Cái trong thời gian tới.
Hải Ninh
